---
title: Şeyhülislam (Sözlük)
slug: seyhulislam-sozluk
url: /detay/seyhulislam-sozluk
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Şeyhülislam (Sözlük)
  type: dictionary
  disambiguation: Şeyhülislam: Osmanlı Devleti'nin dini lideri, en yüksek rütbeli din adamı.  Fetva yetkisi vardı.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - sözlük
author: Sümeyra Uzun
created_at: 2025-01-18T11:47:17.021544+03:00
updated_at: 2025-04-17T12:49:03.338339+03:00
---

# Şeyhülislam (Sözlük)

<!-- CONTEXT: Article Content for "Şeyhülislam (Sözlük)" -->

## Article Content

### **Tanım**

**Şeyhülislâm**

**Osmanlı Devleti’nde Dinî Lider**: Osmanlı Devleti’nde dini kurumların, şerîat mahkemelerinin ve ilmiye sınıfının başı olan en yüksek rütbeli din adamına verilen unvandır. Şeyhülislâm, [fetva](/tr/detay/fetva-3/llms.txt) verme yetkisine sahipti ve zamanla devletin din işleriyle ilgili en üst mercisi olmuştur.

- Örnek: *Şeyhülislâm Abdürrahim Efendi’nin vezir-i azam Koca Mehmet Paşa nezdindeki delâleti üzerine kendisi ikinci halifeliğe getirildi (Kâtip Çelebi’den Seç.).*

**Resmî Makam**: Osmanlı İmparatorluğu’nda, Şeyhülislâm, [kabine](/tr/detay/kabine-748460/llms.txt) üyelerinden biri olup sadrazamdan sonra ikinci sırada [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) almıştır.

- Örnek: *XIX. yüzyılın ortalarından sonra şeyhülislâmlar kabine âzâsı olmuş ve bu hal imparatorluğun sonuna kadar devam etmiştir (Mithat Sertoğlu).*

### **Köken**

**Şeyhülislâm**, Arapça *şeyḫ* (reis, [baş](/tr/detay/bas-2/llms.txt)) ve *islām* (İslam) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

- **Şeyh**: Baş, reis anlamına gelir.
- **İslâm**: Dinî anlamda İslam, İslam dini.
- **Şeyhülislâm**: İslam dünyasının başı, İslam’ın büyüğü anlamına gelir.

### **Kullanım Alanları**

1. **Dini ve Hukuki Otorite**: Şeyhülislâm, Osmanlı'da dini hükümleri vermekle yetkiliydi. Ayrıca şerîat mahkemelerinin yönetilmesi de onun görevlerindendi.
2. **Devlet Yönetimi**: Şeyhülislâm, XVII. yüzyılın sonlarından itibaren, Osmanlı hükümetinin kabinesinin bir parçası olmuştur ve din işlerinden sorumlu en yüksek devlet görevlisi olarak kabul edilmiştir.

### **Örnek Cümleler**

1. Osmanlı'da şeyhülislâm, sadrazamdan sonra en yüksek devlet görevlisiydi.
2. Şeyhülislâmın fetvası, devletin aldığı kararları etkileyen en önemli faktörlerden biriydi.
3. XVII. yüzyılın sonlarına doğru, şeyhülislâm unvanı daha yaygın hale gelmiştir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Şeyhülislam (Sözlük)" -->

## Academic Sources and References

1. ŞEYHÜLİSLÂM. Lugatim. https://lugatim.com/s/ŞEYHÜLİSLÂM
2. ŞEYHÜLİSLÂM. Nişanyan Sözlük. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/şeyhülislâm
3. ŞEYHÜLİSLÂM. Türk Dil Kurumu Sözlüğü. https://sozluk.gov.tr/?ara=%C5%9Feyh%C3%BClislam