--- title: Serbest Dalış slug: serbest-dalis-2 url: /detay/serbest-dalis-2 type: article language: Türkçe entity: primary: Serbest Dalış type: article disambiguation: Serbest dalış: Nefes tutarak dalış. Spor, rekorlar ve güvenlik. Derinlere dalın! categories: - name: Spor slug: spor url: /kategori/spor tags: - apnea - derya can - şahika ercümen - free diving - Dalış - Serbest dalış author: Oğuz Çatalkaya created_at: 2025-02-09T22:15:20.881251+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:13:50.213713+03:00 --- # Serbest Dalış ## Article Content Serbest dalış, dalış ekipmanı (tüplü dalış sistemleri) kullanmadan, yalnızca [nefes](/tr/detay/nefes/llms.txt) tutarak [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) altına dalma sporudur. İnsanlık tarihi boyunca serbest dalış, avlanma, keşif ve askeri amaçlarla kullanılmıştır. Antik Yunan’da sünger avcıları ve [Japonya](/tr/detay/japonya-2/llms.txt)’da "Ama" adı verilen kadın dalgıçlar, serbest dalışın eski örneklerini oluşturur. [Modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) serbest dalış ise 20. yüzyılda [spor](/tr/detay/spor/llms.txt) dalı olarak gelişmiş ve uluslararası kurallar çerçevesinde organize edilmeye başlamıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/10/BYRbFxSNjZ7zPWlTkB3GYVR4AVthMbpU.jpeg) *Görsel yapay zeka kullanılarak oluşturulmuştur.* ### Serbest Dalışın Fizyolojisi Serbest dalış yapan bireyler, vücutlarının su altındaki fizyolojik değişimlerine uyum sağlamak zorundadır. En [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) unsurlar: - **Dalış refleksi**: Kalp atış hızının yavaşlaması ve kanın hayati organlara yönlendirilmesi ile oksijen tasarrufu sağlanır. - **Hipoksi (düşük oksijen seviyeleri)**: Dalıcılar, nefeslerini uzun süre tutabilmek için akciğer kapasitesini artıran antrenmanlar yapar. - **Basınç ve derinlik adaptasyonu**: Dalış derinliği arttıkça, akciğerler sıkışır ve basınç artışı vücudu etkiler. Bu nedenle dalıcılar, basınca dayanıklı olabilmek için özel teknikler uygular. ### Serbest Dalış Disiplinleri Serbest dalış, farklı disiplinlerde yapılır: - **Sabit Ağırlıkla Dalış (CWT)**: Dalıcı, sabit ağırlık kullanarak derinliğe ulaşır. - **Değişken Ağırlıkla Dalış (VWT)**: Dalıcı, ağırlık yardımıyla iner ve yüzeye çıkarken ağırlığı bırakır. - **Statik Apnea (STA)**: Su yüzeyinde hareketsiz şekilde nefes tutma süresine dayanır. - **Dinamik Apnea (DYN ve DNF)**: Havuzda, yüzgeçle (DYN) veya yüzgeçsiz (DNF) yatay mesafe katetme üzerine kurulur. Serbest dalış rekorları, dalıcıların fiziksel ve zihinsel dayanıklılığına bağlı olarak gelişmektedir. Özellikle Herbert Nitsch, Alexey Molchanov, Natalia Molchanova ve [Derya](/tr/detay/derya-ea7d0/llms.txt) [can](/tr/detay/can-3/llms.txt) [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) sporcular [dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) rekorlarına imza atmıştır. ### Serbest Dalışta Güvenlik Önlemleri ve Riskler Serbest dalış, yüksek riskler barındıran bir spor olduğundan, belirli güvenlik kurallarına uyulması zorunludur: - **Eşli dalış prensibi**: Dalıcılar, bayılma veya senkop (bilinç kaybı) riskine karşı mutlaka bir gözlemciyle dalmalıdır. - **Doğru nefes teknikleri**: Hiperventilasyon yapılmamalı, bilinç kaybı riskine karşı nefes düzeni korunmalıdır. - **Basınç dengesi ve kulak eşitleme**: Orta kulak basıncını dengelemek için "Valsalva" ve "Frenzel" teknikleri uygulanmalıdır. ### Serbest Dalışın Spor ve Boş Zaman Aktivitesi Olarak Yeri Serbest dalış, yalnızca rekabetçi bir spor değil, aynı zamanda boş [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) etkinliği olarak da [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) bir şekilde tercih edilmektedir. Doğayla iç içe olma fırsatı sunarak [stres](/tr/detay/stres-2/llms.txt) seviyesini düşürmekte ve dalgıçların yaşam doyumunu artırmaktadır. Ayrıca, ekstrem sporlar arasında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alması nedeniyle birçok [macera](/tr/detay/macera/llms.txt) tutkunu tarafından ilgi görmektedir. ### Türk Dünya Rekortmeni Sporcular #### **Şahika ERCÜMEN** - **Cumhuriyet'in 100. Yılında 100 Metre Rekoru (1 Ağustos 2023):** Şahika Ercümen, Vertical Blue Serbest Dalış Dünya Kupası'nda sabit ağırlıkla 100 metreye inerek, Türkiye serbest dalış tarihinde hem kadınlar hem de erkekler arasında bu derinliğe ulaşan ilk sporcu oldu. - **Serbest Dalış Dünya Şampiyonası'nda Türkiye Rekoru (12 Ekim 2024):** Yunanistan'ın Kalamata şehrinde düzenlenen şampiyonada, çift palet kategorisinde 3 dakika 27 saniyede 92 metre derinliğe ulaşarak Türkiye rekorunu kırdı. #### Derya CAN - **16 Aralık 2016:** Antalya'nın Kaş ilçesinde, paletsiz değişken ağırlık ip destekli serbest dalış kategorisinde 94 metreye dalarak dünya rekoru kırdı. - **17 Aralık 2016:** Aynı bölgede, paletli değişken ağırlık dalında 111 metreye inerek yeni bir dünya rekoruna imza attı. - **2017:** Burdur'un Yeşilova ilçesindeki Salda Gölü'nde, 2 dakika 5 saniyede 68 metre derinliğe dalarak serbest dalış dünya rekoru kırdı. - **2019:** Aynı gölde, 2 dakika 18 saniyede 70 metreye dalarak kendi rekorunu geliştirdi Derya Can, serbest dalışta toplam 9 dünya rekoru ve 60'tan fazla Türkiye rekoruna sahiptir. Ayrıca, dünya şampiyonalarında birçok [madalya](/tr/detay/madalya/llms.txt) kazanmış ve Türkiye'de [milli](/tr/detay/milli/llms.txt) takıma en çok seçilen ve uluslararası alanda madalya alan ilk kadın sporcu unvanını taşımaktadır. ## Academic Sources and References 1. Aslan, Yavuz, Ayşe Sena Yumbul Kardaş, and Akın Savaş Toklu. "Serbest Dalış Fizyolojisi ve Rekorlarının Sistematik İncelemesi." Turkiye Klinikleri Journal of Sports Sciences 13, no. 3 (2021): 442-451.Aslan, Yavuz, Ayşe Sena Yumbul, Akın Savaş Toklu, and Şamil Aktaş. "Serbest Dalışta Fizyoloji ve Dünya Rekorları." 18. Sualtı Bilim ve Teknoloji Toplantısı, 14-15 Kasım 2015: 10."Serbest, Serbest Dalış Branşları ve, and Dalışta Güvenlik Prensipleri." Bölüm 5. Spor Bilimlerinde Uluslararası Çalışmalar (2024): 73.Şimşek, Kerem Yıldırım. "Türk Ekstrem Sporcularının Spor Tüketim Faktörleri." Ege Akademik Bakış, (Özel Sayı) 12 (2012): 71-84.Sevinç, Figen, and Çağıl Hale Özel. "Boş Zaman Aktivitesi Olarak Dalış ve Yaşam Doyumu ile İlişkisi." Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 20, no. 3 (2018): 397-415.Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu. "Serbest Dalış." Son erişim 9 Şubat 2025. https://www.tssf.gov.tr/serbest-dalis/.Wikipedia. "Serbest Dalış." Son erişim 9 Şubat 2025. https://tr.wikipedia.org/wiki/Serbest\_dal%C4%B1%C5%9F.