---
title: Serap (sözlük)
slug: serap-sozluk
url: /detay/serap-sozluk
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Serap (sözlük)
  type: dictionary
  disambiguation: Serap (sözlük): Çölde görülen optik yanılsama.  Anlamı, kökeni ve kullanım alanları hakkında bilgi.
  categories:
    - name: Edebiyat
      slug: edebiyat
      url: /kategori/edebiyat
  tags:
    - Serap
    - Hayâl
    - Çöl
    - Atmosfer
    - Işık
author: Kerem Akıl
created_at: 2025-01-17T09:25:18.663849+03:00
updated_at: 2025-04-17T12:51:34.298783+03:00
---

# Serap (sözlük)

<!-- CONTEXT: Article Content for "Serap (sözlük)" -->

## Article Content

### **Tanım**

İsim, ([sera](/tr/detay/sera-2/llms.txt):bı), Farsça *serāb*

Atmosferde ışık ışınlarının kırılmasından kaynaklanan ve çöllerde sıkça gözlemlenebilen bir optik yanılma. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), uzaktaki bir cisme bakıldığında, cismin bir [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) yüzeyinden yansıyormuş [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) ters görüntüsünün oluşumuyla kendini gösterir. Türkçede ılgım, yalgın, pusarık gibi eşanlamlıları bulunur:

*"Bu kitapların haricinde herhangi bir menfaat ummak, seraptan su ummak gibi olur."* - Necip Fazıl Kısakürek

### **Köken**

Arapça *serāb* (سَراب) “çölde görülen [hayal](/tr/detay/hayal/llms.txt)” anlamına gelir. Bu sözcük, Arapça *saraba* (سَرَبَ) “gitti, kaçtı, (su) akıp gitti, ([deve](/tr/detay/deve-2/llms.txt)) başıboş gitti” fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Arapça sözcüğün nihai anlamı, “yaklaşınca uzaklaşan, kaçar gibi görünen [şey](/tr/detay/sey-2/llms.txt)” olabilir. Aynı zamanda İbranice/Aramice/Süryanice *şərab* “aşırı sıcakta yanma, akkor haline gelme” sözcüğüyle de ilişkisi olabileceği düşünülür.

Farsça *serāb* “su kaynağı, göze” ile bir [anlam](/tr/detay/anlam-3/llms.txt) bağı kurulamamaktadır.

**İlk yazılı kullanım:**

*"Dünyā sarāyına ġurūr, lemeˁān-ı serāba aldanmağa benzer"* - [Sinan [Paşa](/tr/detay/pasa-2/llms.txt), Tazarru'nâme, 1482]

### **Kullanım Alanları**

- **Edebiyat ve Felsefe:** Çoğunlukla aldatıcı veya hayali umutları anlatan metaforik bir anlam taşır.
- **Bilim:** Atmosferik optik fenomenler ve ışık kırılmalarıyla ilgili araştırmalarda kullanılır.
- **Halk Dili:** Boş vaatleri, gerçekleşmesi mümkün olmayan hayalleri ifade etmek için mecazi anlamda kullanılır.

### **Örnek Cümleler**

- Çölün ortasında beliren serap, yolcuyu yanıltarak umutlarına tuzak kuruyordu.
- “Hayatta bazı idealler serap gibidir; yaklaştıkça uzaklaşır.”
- Necip Fazıl’ın eserlerinde serap, çoğu kez boşa çıkan hayalleri simgeleyen bir mecaz olarak karşımıza çıkar.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Serap (sözlük)" -->

## Academic Sources and References

1. "Serap." Nişan Yan Sözlük. Erişim tarihi: 14 Ocak 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/serap.
2. "Türk Dil Kurumu Sözlüğü." Türk Dil Kurumu. Erişim tarihi: 14 Ocak 2025. https://sozluk.gov.tr/.
3. https://lugatim.com/s/SERAP