--- title: Şeki Han Sarayı slug: seki-han-sarayi-827d3 url: /detay/seki-han-sarayi-827d3 type: article language: Türkçe entity: primary: Şeki Han Sarayı type: article disambiguation: Şeki Han Sarayı: 18. yy Azerbaycan mimarisinin şaheseri. Ahşap oyma, fresk ve minyatürlerle süslü tarihi konak. categories: - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Kaçar - Şeki Han Sarayı - Osmanlı - Azerbaycan - Şeki author: Duygu Şahinler created_at: 2025-04-17T16:56:11.819352+03:00 updated_at: 2025-04-17T17:36:39.927147+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/17/cfUtmRpiI5qA25NJ80ombQw1oKgWUEcX.jpg --- # Şeki Han Sarayı ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Şeki Han Sarayı ![8e5cc29b-ba07-47e0-bd2f-c1e952a2c804.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/17/Gmlx3zsVJoCqFDx8WwmI4O44nIzQyYbZ.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Yer(ler) | Şeki / Azerbaycan | | Yapım Tarihi(leri)(Metin) | Yaklaşık 1762 | | Mimari Özellik(ler) | Renkli ışık geçirgenliği sağlayan pencere düzenlemesi,Çivi kullanılmadan monte edilen mimari sistem,Ahşap ve camla yapılan şebeke pencereler,İki katlı dikdörtgen planlı yapı | | Yaptıran | Muhammed Hüseyin Han Muştag (Şeki Hanı) | | Tarihi Bağlam | Şeki Hanlığı’nın yönetim merkezi 1743’te kurulan hanlığın 19. yüzyıla kadar süren bağımsızlık dönemi | ## Article Content **Şeki Han Sarayı**, [Azerbaycan](/tr/detay/azerbaycan-3/llms.txt)’ın kuzeybatısında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan tarihî Şeki kentinde bulunan ve 1762 yılında Şeki Hanı **Muhammed Hüseyin Han Muştag** tarafından yaptırıldığı tahmin edilen iki katlı bir konaktır. [Saray](/tr/detay/saray-2/llms.txt), 18. yüzyıl Azerbaycan mimarisinin en seçkin örneklerinden biri olarak kabul edilir. Gerek dış cephesindeki şebeke işçiliği, gerekse iç mekânlarında bulunan freskler, minyatürler ve [ahşap](/tr/detay/ahsap-2/llms.txt) oymalarla resim sanatı açısından da büyük öneme sahiptir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/17/sARas4ZH1aJToGnVevSudezayK6d8CqK.jpg) *Giriş Kapısı (Fotoğraf: Duygu Şahinler)* ### **Tarihî Arka Plan** Şeki, tarih boyunca İpek Yolu üzerinde yer alması nedeniyle farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan bir [şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt) olmuştur. [Bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), Osmanlılar, Safeviler ve [Kaçarlar](/tr/detay/kacarlar-2/llms.txt) [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) çeşitli [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt)-İslam devletlerinin egemenliği altında kalmıştır. 1743 yılında, [bağımsız](/tr/detay/bagimsiz-2/llms.txt) bir hanlık olan Şeki Hanlığı kurulmuş ve bu hanlık 19. yüzyılda Rus işgaline kadar varlığını sürdürmüştür. Saray, hanlığın yönetim merkezi olmasının yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) aynı zamanda kültürel ve sanatsal hayatın da odağı olmuştur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/17/5OPeyL7IOo0IYwvZaBJEOkabg2l3gusN.jpg) *Sarayın Dış Süslemeleri (Fotoğraf: Duygu Şahinler)* ### **Mimari Yapı ve Tasarım** Sarayın mimari yapısı iki katlı ve [dikdörtgen](/tr/detay/dikdortgen-748450/llms.txt) planlıdır. Yapının tamamı neredeyse hiçbir [çivi](/tr/detay/civi-749659/llms.txt) kullanılmadan inşa edilmiştir. Cephedeki ahşap kafesler (*şebeke*) [cam](/tr/detay/cam-5/llms.txt) parçalarıyla mozaiklenmiştir ve içeriye [gün](/tr/detay/gun-4/llms.txt) ışığını [renkli](/tr/detay/renkli-47aad/llms.txt) bir şekilde geçirecek şekilde tasarlanmıştır. #### **Kat Planı** Alt kat resmî işlerle ilgilidir. Memurların [çalışma](/tr/detay/calisma/llms.txt) odaları ve kabul salonları bulunur. Üst kat, hanın ailesine ayrılmıştır. Oturma odaları, hanımın otağı, hanın özel çalışma odası gibi bölümler yer alır. #### **Malzeme ve Teknik** Ahşap oymacılığı, [mozaik](/tr/detay/mozaik-2/llms.txt) cam işçiliği, fresko ve minyatür teknikleri harmanlanmıştır. Herhangi bir tutkal veya çivi kullanılmadan [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) ahşap parçaların bir araya getirilerek camlarla oluşturduğu zarif pencere süslemeleri (şebeke tekniği) mevcuttur. Freskler, *fresko buono* (ıslak sıva [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt)) ve *fresko secco *(kuru sıva üzerine) teknikleriyle yapılmıştır. ### **Freskler ve İç Mekân Süslemeleri** Sarayın içindeki [duvar](/tr/detay/duvar-3/llms.txt) resimleri sosyokültürel bir anlatı sunar. Duvarlardaki sahneler dört [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) temada toplanır: **Geometrik ve bitkisel motifler: **İslami sanatın geleneksel süsleme biçimlerini yansıtır. **Olay örgüsü taşıyan anlatı resimleri: **Özellikle [konak](/tr/detay/konak-2/llms.txt) otağında yer alan [savaş](/tr/detay/savas-3/llms.txt) ve [av](/tr/detay/av-3/llms.txt) sahneleri. **Hayvan figürleri: **[Aslan](/tr/detay/aslan-3/llms.txt), [tavus](/tr/detay/tavus-2/llms.txt) kuşu, [ejderha](/tr/detay/ejderha-3/llms.txt) gibi sembolik yaratıklar kullanılmıştır. **Mitolojik, doğa ve insan tasvirleri:** Ejderha ile aslanın mücadelesi, [güneş](/tr/detay/gunes-3/llms.txt) yüzlü kadın, [ceylan](/tr/detay/ceylan-749590/llms.txt) ve kuş gibi figürler. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/17/otPQzpgdmgMoq5iOymAzRrD7LP3ro3ut.jpg) *Sarayın İçinde Yer Alan Minyatürlerden Biri (Fotoğraf: Duygu Şahinler)* ### **Önemli Odalar ve Özellikleri** **Divan Hanı: **Resmî toplantıların yapıldığı salondur. Ortasında bir [havuz](/tr/detay/havuz-2/llms.txt), etrafında ise duvarlarda zarif minyatür sahneler vardır. **Konak Otağı:** Av ve savaş sahneleriyle bezenmiş geniş odadır. Bu sahneler büyük olasılıkla Şeki Hanlığı’nın gücünü ve prestijini temsil eder. **Hanımın Otağı: **Daha ince işçilik, [bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) motifleri ve kadınsı bir estetik hâkimdir. **Hanın Şahsi İş Otağı: **Fantastik figürlerin yoğun olduğu bu odada, papağan, [nar](/tr/detay/nar-748913/llms.txt), [üzüm](/tr/detay/uzum-748904/llms.txt), ejderha ve güneş yüzlü kadın gibi sembolik öğeler dikkat çeker. ### **Sanatsal ve Kültürel Değer** Şeki [Han](/tr/detay/han-2/llms.txt) Sarayı’nın sanatı, yalnızca estetik bir beğeni değil; aynı zamanda siyasi, sosyal ve ideolojik bir [mesaj](/tr/detay/mesaj-2/llms.txt) taşır. Sahneler arasında av partilerinden, savaş sahnelerinden, ejderha ve aslan figürlerinden kesitler bulunur. Freskler dönemin [toplum](/tr/detay/toplum-3/llms.txt) yapısı, dinî ve mitolojik inançları hakkında [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) verir. Ayrıca bu tür minyatür tarzı anlatım, Türk [sanat](/tr/detay/sanat/llms.txt) geleneğinde kitap resimleri ile duvar sanatının birleştiği nadir örneklerdendir. ### **Restorasyon ve Koruma** Saray birçok kez restore edilmiştir. Son restorasyon çalışmaları, uluslararası ekiplerin katılımıyla, [özgün](/tr/detay/ozgun-750487/llms.txt) dokusuna [zarar](/tr/detay/zarar-2/llms.txt) verilmeden yapılmıştır. Yapının özgünlüğü büyük oranda korunmuş ve saray UNESCO [Dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) [Kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) Mirası listesine dahil edilmiştir. Şeki Han Sarayı, Türk-İslam dünyasının sanatsal birikimini ve duvar resmi geleneğini barındıran yaşayan bir müzedir. Gerek sembolik, gerek [teknik](/tr/detay/teknik-2/llms.txt) açıdan Türk duvar resim sanatının örneğidir. ## Academic Sources and References 1. Üçüncü, Mustafa Kemal Erhan. Türk Milli Duvar Resmi Sanatı Kapsamında (Şeki Han Sarayı) Fresk Örnekleri. Yüksek Lisans Tezi, Trabzon Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2024. ## Related Articles - [ŞEKİ](//detay/seki-2/llms.txt)