--- title: Şavurma slug: savurma-df558 url: /detay/savurma-df558 type: article language: Türkçe entity: primary: Şavurma type: article disambiguation: Şavurma: Döner kebaba benzer, lezzetli bir Orta Doğu sokak yemeği. Lezzetli soslarla servis edilir. categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi tags: - Sokak Yemeği - Küresel Etki - şavurma - Marinasyon - Levant mutfağı author: Meryem Beyza Utkulu created_at: 2025-05-26T10:25:57.881588+03:00 updated_at: 2025-06-10T10:56:21.437560+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/26/LIwaJhqha5jNSzjWg7gCWZ3WCKWBFdKU.jpg --- # Şavurma ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Şavurma (Shāwarmā) ![ChatGPT Image 26 May 2025 10_52_59.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/26/vdyDAcdnjb9s6ZttfBAYfsfAaQGQs4Ra.png) | Field | Value | |-------|-------| | Köken(ler) | Levant Mutfağı,Osmanlı İmparatorluğu | | Pişirme Yöntemi(leri) | Izgara (modern uyarlamalar),Dikey şişte yavaşça döndürerek pişirme (geleneksel) | | Ad(lar) | Şavurma | | Tüketim Biçimi | Sandviç,Tabakta pilavla,Dürüm | | Besin İçeriği | Vitaminler (sebze garnitürlerinden),Yağ (sos ve marinasyon kaynaklı),Yüksek protein (et bazlı) | | Ana Malzemeler | Turşu,Sarımsak sosu,Humus,Tahin,Lavaş veya pide,Kuzu-Tavuk-Sığır eti | ## Article Content ***Şavurma*** (Arapça: شاورما, okunuşu: shāwarmā), **Levant ve Arap mutfağına özgü**, [döner kebaba](/tr/detay/bursa-doner-kebabi-66f3a/llms.txt) benzer bir sokak yemeğidir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde ortaya çıkan ve 19. yüzyılda yaygınlaşan [şavurma](/tr/detay/shavurma-a513c/llms.txt), ince dilimlenmiş etlerin (kuzu, koyun, tavuk, hindi veya sığır) dikey bir şişte yavaşça dönerek pişirilmesiyle hazırlanır. Pişen et, tıraşlanarak lavaş, pide veya dürüm ekmeğine sarılır ve genellikle tahin, humus, sarımsak sosu, turşu, şalgam suyu veya amba (mango turşusu) gibi soslarla servis edilir. Tabule veya fettuş gibi salatalar eşliğinde tüketilen şavurma, Orta Doğu, Kafkaslar, Avrupa ve ötesinde popüler bir yiyecektir. Kelime, Türkçedeki “çevirme” teriminden türemiştir ve [döner kebapla](/tr/detay/ankaranin-efsane-lezzeti-odun-atesinde-doner-25fa5/llms.txt) ortak kökenlere sahiptir. Şavurmanın ayırt edici özelliği, marinasyon süreci ve zengin sos çeşitliliğidir. 20. yüzyılda Lübnanlı göçmenler aracılığıyla Meksika’da *tacos al pastor* gibi uyarlamalara ilham vermiş, **küresel bir mutfak fenomeni **haline gelmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/26/lfxfXLLGUMd5EJOXyUgLwwtH35NsVeME.png) *Şavurma (Yapay Zeka Tarafından Oluşturulmuştur.)* ### **Yemeğin İçeriği ve Hazırlanışı** Şavurma, etin hazırlanış biçimi ve sunumuyla öne çıkar. Et (genellikle kuzu, tavuk veya sığır) ince dilimler halinde kesilir, baharatlarla (kimyon, kişniş, kırmızı biber, kakule gibi) marine edilir ve dikey bir şişe katmanlar halinde dizilir. Şiş, yavaşça dönerek ızgarada pişer; dış katmanlar kızardıkça tıraşlanır. Bu teknik, Osmanlı’daki döner kebap uygulamasından türemiştir. Pişen et, sıcak lavaş veya pideye sarılır ve soslarla zenginleştirilir. Yaygın soslar arasında tahin bazlı soslar, sarımsaklı yoğurt, acı sos ve amba bulunur. Garnitür olarak marul, domates, soğan, turşu veya patates kızartması eklenir. Bazı bölgelerde, örneğin Mısır’da, beşamel benzeri “white sauce” kullanılır. Şavurma, dürüm, sandviç veya tabakta pilavla servis edilebilir. ### **Temalar ve Kültürel Önem** Şavurma, mutfak kültüründe şu temaları yansıtır: - **Küresel Göç ve Uyarlama**: Şavurma, Osmanlı kökenlerinden Levant mutfağına, oradan Avrupa ve Amerika’ya yayılarak yerel tatlarla zenginleşmiştir. Örneğin, Meksika’daki *tacos al pastor*, Lübnanlı göçmenlerin şavurmayı ananasla uyarlamasıyla ortaya çıkmıştır. - **Sokak Yemeği Kültürü**: Hızlı, uygun fiyatlı ve lezzetli bir yiyecek olarak şavurma, Orta Doğu’dan Avrupa’ya sokak yemeklerinin vazgeçilmezidir. Şam, Beyrut ve İstanbul gibi şehirlerde popülerdir. - **Dil ve Etimoloji**: “Şavurma”, Türkçedeki “çevirme” kelimesinden gelir. Arapçada “ç” ve “v” seslerinin olmaması nedeniyle “çevirme”, “shāwarmā” olarak telaffuz edilmiştir. Bu, yemeğin Türk kökenlerini ve Arap mutfağındaki uyarlamasını gösterir. - **Lezzet Çeşitliliği**: Şavurmanın sosları ve garnitürleri, bölgeye göre değişir. Lübnan’da humus ve tahin ağırlıklıyken, Avrupa’da sarımsak sosu veya yoğurt bazlı soslar tercih edilir. Şavurma, mutfakların kesişim noktasında, **yerel ve küresel tatların birleşimini **temsil eder. ### **Yemeğin Alımlanışı ve Etkisi** Şavurma, **Orta Doğu’da geleneksel bir sokak yemeği** olarak köklü bir yere sahiptir. Lübnan, Suriye ve Ürdün’de günlük yaşamın ayrılmaz bir parçasıdır. Avrupa’da, özellikle Berlin, Londra ve Paris gibi şehirlerde, göçmen topluluklar aracılığıyla popülerleşmiştir. Kanada’nın Ottawa kentinde, Lübnanlı diasporanın etkisiyle şavurma, yerel bir favori haline gelmiştir. Eserin küresel etkisi, Meksika’daki *tacos al pastor* gibi uyarlamalarda görülür. Şavurma, popüler kültürde de yer bulmuş, örneğin *Yenilmezler* (The Avengers) filminde bir sahneyle anılmıştır. Edebiyat ve sinemada, şavurma, göçmen deneyimlerinin ve kültürel kesişimlerin sembolü olarak betimlenir. Yemeğin erişilebilirliği ve lezzeti, onu dünya çapında bir mutfak ikonu yapmıştır. ## Academic Sources and References 1. La Boone III, John A. Around the World of Food: Adventures in Culinary History. Bloomington: iUniverse, 2006.Mattar, Philip. Encyclopedia of the Modern Middle East & North Africa. New York: Macmillan Reference USA, 2004. https://archive.org/details/encyclopediaofmo00phil\_1Wright, Clifford A. "Food: Shawarma." Encyclopedia of the Modern Middle East and North Africa. Farmington Hills: Gale, 2004. Erişim: https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/food-shawarma ## Related Articles - [Ortadoğu'ya Dair Yirmi Tez (Kitap)](//detay/ortadoguya-dair-yirmi-tez-kitap-8ee8e/llms.txt) - [Şimdi Nereyi İşgal Edelim? (Film)](//detay/simdi-nereyi-isgal-edelim-film-83a3e/llms.txt) - [Dört Suikast: Filistin’i Sarsan Kurşunlar (Kitap)](//detay/dort-suikast-filistini-sarsan-kursunlar-kitap-c357/llms.txt)