--- title: Sason ( İlçe ) slug: sason-ilce-79039 url: /detay/sason-ilce-79039 type: article language: Türkçe entity: primary: Sason ( İlçe ) type: article disambiguation: Sason (Batman): Tarihi ve doğal güzellikleriyle büyüleyen dağlık ilçe. Ceviz, çilek ve bal üretimiyle ünlü. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - ZogratKanyonu - TersLaleler - BozikanKalesi - MeretoDağı - İnançTurizmi - ceviz - Batman - Çilek - Bal - Sason author: Yunus Emre Sağlam created_at: 2025-04-08T20:12:32.891117+03:00 updated_at: 2025-04-17T09:54:10.347459+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/08/xLWWbFG8mD3WV7daBwTYefX2Fxrwg0id.jpg --- # Sason ( İlçe ) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Sason ![Sason.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/08/DaLft4A5abxJ2BzFuoTSiEh37YOjCR2t.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Metin) | 706 km² | | Rakım(lar)(Metin) | 908 m | | Eski Ad(lar) | Kabilceviz | | Tarihi Not | M.Ö. 1400’lerden beri yerleşim | | Turizm Türü | Doğa inanç ve sağlık turizmi | | Önemli Yerler | Mereto Dağı, Bozikan Kalesi, Sevek Çeşmesi | | Nüfus(Metin) | 30.774 | | Ekonomi(ler) | Ceviz,İpek böcekçiliği,Bal,Çilek | | Konum | Batman İli,Türkiye,65 km uzaklıkta | ## Article Content Sason, [Batman](/tr/detay/batman-4/llms.txt) iline bağlı bir ilçedir ve köklü bir tarihe sahip dağlık bir coğrafyada [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alır. Eski adı “Kabilceviz” olan ilçe, Türkiye Cumhuriyeti tarafından “Sason” adını almıştır. [Ceviz](/tr/detay/ceviz-3a0b0/llms.txt), [çilek](/tr/detay/cilek-748908/llms.txt) ve [bal](/tr/detay/bal/llms.txt) üretimiyle tanınan Sason, Mereto Dağı [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) doğal güzellikleri ve Bozikan Kalesi gibi tarihi yapılarıyla dikkat çeker. Bölgenin geçmişi M.Ö. 1400’lere kadar uzanır; İskitler, Karduklar, Araplar ve Osmanlı dönemi boyunca farklı kültürlerin etkisi altında şekillenmiştir. [Bugün](/tr/detay/bugun-2/llms.txt) Batman’a 65 km uzaklıkta bulunan ilçe, turizm potansiyeliyle de öne çıkar. #### **Tarihi Gelişimi** Sason’un tarihi, M.Ö. 2700’lerde [Batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) Türkistan’dan Kafkaslar’ı aşarak [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt)’ya gelen İskitler’e dayanır. Sakalar, İran Şahı Kayaksar’ın (M.Ö. 633-584) hileli bir ziyafetle liderleri Alper Tonga ve boy beylerini kılıçtan geçirmesiyle zayıflamış; kuzeye çekilmeyen Sakalar, [Van Gölü](/tr/detay/van-golu-2/llms.txt) güneyi, [Küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) Zap Suyu ve Dicle kolları arasındaki dağlık bölgede [bağımsız](/tr/detay/bagimsiz-2/llms.txt) bir beylik kurmuştur. Herodot (M.Ö. 500), bu bölgedeki boyları “Bohtlar” olarak anarken, Ksenofon (M.Ö. 401) “Karduklar” ([Kürtler](/tr/detay/kurtler-2/llms.txt)) adıyla tanımlamış ve bunların müstakil yaşadığını belirtmiştir. M.S. 305’te Hristiyanlık yayılırken, [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt) “Kurduk-Elbeyliği” olarak Kortu, Kortik, Adrovar ve Motogan gibi belçaklara ayrılmıştır. İslamiyet’in yayıldığı dönemde, Hz. [Ömer](/tr/detay/omer-2/llms.txt) zamanında (M.S. 639) [Basra](/tr/detay/basra-2/llms.txt)’dan göçen [Arap](/tr/detay/arap/llms.txt) aşiretleri bölgeye yerleşmiş; Sason halkının kökeni, bu Arap kabileleri ile Karduklar arasındaki akrabalığa dayanır. Osmanlı’da 1864’te vilayet sistemine geçildiğinde, Sason Siirt Sancağı ile Diyarbakır Vilayeti’ne bağlanmıştır; 1871 Diyarbakır Salnamesi bu durumu doğrular. Daha sonra Bitlis ve [Muş](/tr/detay/mus-3/llms.txt)’a bağlanan Sason, Cumhuriyetle [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) Siirt’e [kaza](/tr/detay/kaza-2/llms.txt) olarak katılmıştır. 1938’de Kozluk’un ilçe olmasıyla [bucak](/tr/detay/bucak-2/llms.txt) statüsünden ayrılmış, 16 [Mayıs](/tr/detay/mayis-748394/llms.txt) 1990’da ise 3647 sayılı kanunla Batman’ın vilayet olması [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) Siirt’ten ayrılarak Batman’a bağlanmıştır. 1945’te [belediye](/tr/detay/belediye-4/llms.txt) teşkilatı kurulan ilçede, 1930’lara kadar Arapça ve Kürtçe konuşulurken, 이후 [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) dili yaygınlaşmıştır. Birinci [Dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) Savaşı sırasında Ruslar ve Ermeniler bölgeye baskı yapmış; Ermeniler Müslüman [halka](/tr/detay/halka-5/llms.txt) [zulüm](/tr/detay/zulum/llms.txt) ederken, [Şeyh](/tr/detay/seyh-3/llms.txt) Said liderliğinde Gazi Perperini (Perperin Dağı) bölgesinde Ruslara karşı direniş gösterilmiştir. 1915’te Osmanlı fermanıyla Ermeniler Suriye ve [Rusya](/tr/detay/rusya-2/llms.txt)’ya [göç](/tr/detay/goc-2/llms.txt) ettirilmiştir. #### **Coğrafi Durum** Sason, 908 metre rakımı ve 706 km² yüzölçümüyle Batman’a 65 km mesafededir. Nüfusu 30.774’tür ve [nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt) yoğunluğu 44 kişi/km²’dir. Toroslar’dan Zağroslar’a uzanan engebeli bir coğrafyaya sahip olan ilçe, vahşi ve sulak bir araziye sahiptir. Mereto Dağı (2.821 m), bölgenin en yüksek dağıdır ve Diyarbakır havzasından görülebilir. [Orman](/tr/detay/orman-750517/llms.txt) varlığı (368.600 da) bakımından Batman’ın en zengin ilçesi olan Sason’da meşe, menengiç, ceviz, çınar, kavak ve [meyve](/tr/detay/meyve-751557/llms.txt) ağaçları ilçe alanının %57’sini kaplar. Zograt [Kanyon](/tr/detay/kanyon-2/llms.txt) Vadisi gibi doğal güzellikler ve ters laleler, ilçenin flora zenginliğini yansıtır. İlçede karayolu ulaşımı mevcut olsa da engebeli [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt) ve yolların niteliği, özellikle [kış](/tr/detay/kis-4/llms.txt) aylarında gelişimi zorlaştırır. Köylerin tamamında [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) bulunmasına rağmen yetersizlikler devam eder. #### **Ekonomik Durum** Sason’da birinci [derece](/tr/detay/derece-3/llms.txt) tarım arazisi sınırlıdır. Eskiden tütünle [ünlü](/tr/detay/unlu-749478/llms.txt) olan ilçe, günümüzde ceviz, çilek, bal, [böğürtlen](/tr/detay/bogurtlen-751830/llms.txt) ve ipek böcekçiliğiyle tanınır. Çilek ihracatı [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir gelir kaynağıdır; Dicle Kalkınma Ajansı (DİKA), çilek ve bal için coğrafi işaret tescili ve soğuk hava deposu projeleriyle destek sağlar. Ceviz ve [fıstık](/tr/detay/fistik-749125/llms.txt) üretimi de teşvik edilmekte; bal pazarlaması için toplama merkezi ihtiyacı öne çıkar. Belediye, [sabit](/tr/detay/sabit-751366/llms.txt) [pazar](/tr/detay/pazar-2/llms.txt) yeriyle yerel ürünlerin satışını kolaylaştırır. [Sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) altyapısı zayıftır; hazır giyim atölyeleri dışında büyük istihdam sağlayan sektör bulunmaz. #### **Turizm Potansiyeli** Sason, tarihi ve doğal zenginlikleriyle turizm açısından potansiyel taşır. Bozikan Kalesi, Kaleyolu (Bozikân) Köyü’nde, Bizans döneminden (4. yüzyıl) kalma bir yapıdır ve İpek Yolu’nun kontrolünde rol oynamıştır. Mereto Dağı, dağcılık, yamaç paraşütçülüğü, bisiklet, yürüyüş ve foto safari için uygundur. Sevek Çeşmesi, Nabuhan, Hapyenk ve Ağde gibi şifalı içmeler doğal güzellik sunar; Sevek Doğa Turizmi Projesi ile piknik ve [spor](/tr/detay/spor/llms.txt) alanları planlanır. Yolüstü Köyü’ndeki [maden](/tr/detay/maden/llms.txt) suyu kaynağı, [Haziran](/tr/detay/haziran-748426/llms.txt)-[Ekim](/tr/detay/ekim-748436/llms.txt) arası böbrek hastaları için caziptir. İnanç turizmi de önemlidir; Erdemli Mahallesi’ndeki Şehan Türbesi’nde her yıl [Temmuz](/tr/detay/temmuz-748429/llms.txt)’un son Perşembe günü [kurban](/tr/detay/kurban-2/llms.txt) kesilerek kutlama yapılır. Mereto Dağı zirvesindeki iki ziyaret de aynı [gün](/tr/detay/gun-4/llms.txt) yoğun ilgi görür. Zograt Kanyon Vadisi ve ters laleler, ilçenin doğal çekiciliğini artırır. Kayak merkezi, teleferik ve [bungalov](/tr/detay/bungalov-2/llms.txt) tesisleri gibi projelerle turizm canlandırılabilir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/08/gYrciprRWMRaIKYGHzeRUK3GODhj1Nbo.jpg) [Sason](http://www.sason.gov.tr/ilcemizde-turizm) ## Academic Sources and References 1. Dicle Kalkınma Ajansı. “Ceviz, Çilek ve Balıyla Ünlü Yeşil Cennet: Sason.” Erişim 5 Nisan 2025. https://www.dika.org.tr/batman/ilceler/ceviz-cilek-ve-baliyla-unlu-yesil-cennet-sason. 2. Sason Kaymakamlığı. “İlçemiz Tarihi.” Erişim 5 Nisan 2025. http://www.sason.gov.tr/tarihi. 3. Sason Kaymakamlığı. “İlçemizde Turizm.” Erişim 5 Nisan 2025. http://www.sason.gov.tr/ilcemizde-turizm. 4. Sason Kaymakamlığı. “İlçemizin Tarihçesi.” Erişim 5 Nisan 2025. http://www.sason.gov.tr/ilcemizin-tarihcesi. 5. Sason Milli Eğitim Müdürlüğü. “Sason İlçesinin Tarihçesi.” Erişim 5 Nisan 2025. https://sason.meb.gov.tr/www/sason-ilcesinin-tarihcesi/icerik/238.