--- title: Saraçlık slug: saraclik-e0578 url: /detay/saraclik-e0578 type: article language: Türkçe entity: primary: Saraçlık type: article disambiguation: Saraçlık: Geleneksel Türk deri işçiliği. Eyer, semer, koşum takımı gibi ürünler. El yapımı, tarihi bir zanaat. categories: - name: El Sanatları Ve Geleneksel Sanatlar slug: el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar url: /kategori/el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Saraçlık - Geleneksel El Sanatları - Kültürel miras - Zanaat - Osmanlı author: Meltem Saraç created_at: 2025-06-22T22:42:36.276404+03:00 updated_at: 2025-06-23T18:30:56.829589+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/22/10b1gVOdqkOjVFfLCFcLhsjrtAQOrCO0.jpg --- # Saraçlık ## Article Content **Saraçlık**; eyer, [semer](/tr/detay/semercilik-a5a05/llms.txt), koşum takımı gibi hayvan donanımlarıyla deri eşya üretimini kapsayan geleneksel bir zanaattır. Bu işi yapanlara **saraç**, atölyelerine **saraçhane **denir. El işçiliğiyle yapılan ürünler arasında **yular, kemer, cüzdan** ve** heybe **gibi eşyalar da bulunur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/06/23/XuRFT3FWB3Wbb7V9A2UFGnr9rfhxrubq.jpg) *Saraçlık Mesleği (Anadolu Ajansı)* ### **Tarihi** [Saraçlık](/tr/detay/saraclik-24b1f/llms.txt) sanatı, tarih boyunca özellikle atlı toplumlar arasında önem kazanmıştır. Lidyalılar dönemine kadar uzanan bu sanat, Orta Asya Türkleri döneminde büyük gelişme göstermiştir. At kültürüyle iç içe yaşayan Türk topluluklarında saraçlık yalnızca bir zanaat değil, aynı zamanda askerî ve sosyal yaşamın ayrılmaz bir parçası olmuştur. Osmanlı döneminde [saraçlar](/tr/detay/sarac-04c06/llms.txt), devlet teşkilatında yer almış ve [Saraçhane](/tr/detay/sarachane/llms.txt) gibi isimler şehir dokusuna yansımıştır. ### **Kullanılan Malzeme ve Araçlar** Saraçlıkta kullanılan başlıca malzemeler arasında **sığır derisi**, **keçe, kösele, kıl **ve **kıtık** gibi doğal ürünler yer alır. [Kahramanmaraş](/tr/detay/kahramanmaras-c9a15/llms.txt) ve [Gaziantep](/tr/detay/gaziantep-bakircilar-carsisi-36a93/llms.txt)’teki tabakhanelerden temin edilen deriler tercih edilir. Saraçlar işlerinde; **çekiç, biz, makas, iğne, pense, matkap** gibi geleneksel el aletleri kullanırlar. Zincirler demirciler çarşısından, keçeler ise yerel keçecilerden sağlanır. ### **Ürün Yelpazesi** Saraçlar tarafından üretilen geleneksel ürünler arasında **hamut**, **eğer**, **kedene**, **belleme**, **kolon**, **aşırtma**, **beygir paldını**, **at boncuğu**, **sarka**, **sim sırma süslemeleri** gibi birçok unsur bulunur. Sim sırma, özellikle Maraş işi olarak anılan ve geçmişte saraç ürünlerinin görselliğini artırmak için kullanılan bir süsleme sanatıdır. Kadınlar tarafından evde hazırlanan bu sim sırmalar, saraçlar tarafından eğer üzerine yerleştirilirdi. ### **Bölgesel Uygulamalar: Kahramanmaraş Örneği** Kahramanmaraş, saraçlık zanaatının Anadolu’daki önemli merkezlerinden biridir. 50 yıl öncesine kadar şehirde 28 saraç dükkânı faaliyet gösterirken, bugün bu sayı 6’ya kadar düşmüştür. Saraçlar, mesleği genellikle babadan ya da dededen devralarak sürdürmektedir. **Meslek erbabının sayıca az olması nedeniyle**, bağımsız bir dernek kurulamamıştır ve **Köşkerler Derneği** çatısı altında faaliyet yürütülmektedir. ### **Sosyoekonomik Değişimin Etkileri** Tarımsal faaliyetlerin azalması, motorlu araçların yaygınlaşması ve hayvancılığın gerilemesi gibi nedenlerle saraçlık mesleği günümüzde azalmıştır. XIX. yüzyılın başlarında ürünlerdeki estetik ve süslemeler ön plandayken, günümüzde işlevsellik daha çok önem kazanmaktadır. Buna rağmen saraçlar, birçok el sanatı ustasının aksine mesleklerinden geçim sağlayabilmektedir. ### **Günümüzde Saraçlık** Geleneksel saraçlık mesleği, günümüzde sınırlı sayıdaki usta tarafından yaşatılmaktadır. Saraçlık ürünlerine olan talebin azalmasına karşın, zanaatkârlar mesleklerini sürdürmeye devam etmektedir. Ustalıkla yürütülen bu zanaat, aynı zamanda somut olmayan kültürel mirasın önemli bir parçası olarak değerlendirilmektedir. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=Kgb7zWqSz8A) *Saraçlık Mesleği (Anadolu Ajansı)* ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Saraçlık Mesleği Teknolojiye Direniyor.” Anadolu Ajansı. Son Erişim: 22.06.2025. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/saraclik-meslegi-teknolojiye-direniyor/178292. Erişim tarihi: 22 Haziran 2025.İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği. “Saraçlar.” İSTESOB. https://www.istesob.org.tr/saraclar/. Son Erişim: 22 Haziran 2025.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Saraçlık.” Kültür Portalı Erzurum Kültür Atlası. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/erzurum/kulturatlasi/saraclik506107. Erişim tarihi: 22 Haziran 2025.T.C. Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Saraçlık.” Kahramanmaraş Kültür ve Turizm Müdürlüğü. https://kahramanmaras.ktb.gov.tr/TR-150395/saraclik.html. Erişim tarihi: 22 Haziran 2025.TRT Haber. “80 Yıldır Sürdürdüğü Saraçlık Mesleğini Bırakmaya Hazırlanıyor.” TRT Haber. Son Erişim: 22.06.2025.  https://www.trthaber.com/haber/yasam/80-yildir-surdurdugu-saraclik-meslegini-birakmaya-hazirlaniyor-884866.html. Erişim tarihi: 22 Haziran 2025.