--- title: Şanlıurfa Sadeyağı (Urfa Yağı) slug: sanliurfa-sadeyagi-urfa-yagi-8c0d1 url: /detay/sanliurfa-sadeyagi-urfa-yagi-8c0d1 type: article language: Türkçe entity: primary: Şanlıurfa Sadeyağı (Urfa Yağı) type: article categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi tags: - Urfa Yağı - Şanlıurfa sadeyağı - Urfa - Gastronomi - Şanlıurfa author: Kasım Emre Anıl created_at: 2025-10-23T13:39:47.358799+03:00 updated_at: 2025-12-24T14:17:02.374328+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/23/ppVpM1I6b1MPbl8jf3D6oWIKVJ8B0pc5.jpg --- # Şanlıurfa Sadeyağı (Urfa Yağı) ## KURE Information Cards ![363.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/23/olov5Y1MQMgcMYc3Q3zag83NAagzlGIV.jpg) *Şanlıurfa Sadeyağı (Urfa Yağı)* | Field | Value | |-------|-------| | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Tereyağı Dâhil Katı ve Sıvı Yağlar | | İl(ler) | Şanlıurfa | | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Menşe Adı | | Tescil Numarası(Metin) | 363 | | Tescil Tarihi(Metin) | 06.07.2018 | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Şanlıurfa Ticaret Borsası | ## Article Content [Şanlıurfa sadeyağı](/tr/detay/sanliurfa-sadeyagi-urfa-oil-189f7/llms.txt), Şanlıurfa bölgesinde özellikle ivesi ırkı koyunlardan elde edilen sütlerin işlenmesiyle üretilip; su ve yağsız kuru maddelerden arındırılmış, ağırlıkça en az %99 oranında süt yağı ihtiva eden bir hayvansal yağdır. 6 Temmuz 2018 tarihinde menşe adı olarak tescil edilen ürünün karakteristik yapısı, yörenin endemik bitki örtüsü ve [İvesi koyun](/tr/detay/eregli-sheep-yogurt-27a44/llms.txt) sütünün zengin içeriğiyle şekillenmektedir. Ürünü benzerlerinden ayıran temel unsurlar; üretim aşamasında tereyağının hızla sadeyağa dönüştürülmesi sayesinde elde edilen düşük asitlik düzeyi ve ısıl işlemin vücut sıcaklığını (maksimum 40 °C) geçmeyecek şekilde uygulanmasıdır. Bu hassas üretim süreci, yağın kimyasal ve duyusal niteliklerini koruyarak, onu özellikle üst düzey pastacılık ve tatlıcılık sektörleri için önemli hale getirmektedir. ### **Teknik ve Duyusal Parametreler** Ürünün fiziksel ve kimyasal kompozisyonu incelendiğinde yağ içeriğinin %99,0 - %99,75; kuru madde oranının ise %99,0 - %99,90 aralığında olduğu görülmektedir. Teknik analizlerde şu değerler ön plana çıkar: - **Asitlik Değerleri: **Titrasyon asitliği (laktik asit bazlı) %0,02-%0,04; asit değeri ise 0,049-1,451 mg KOH g−1 arasındadır. - **Oksidasyon ve İyot:** Peroksit değeri 0,113-0,335; iyot değeri ise 22,59-29,80 aralığındadır. - **Yağ Asidi Profili:** Baskın bileşenler arasında palmitik (%27,62-%36,82), oleik (%32,43-%38,53) ve miristik asit (%11,12-%14,38) yer alır. Duyusal açıdan koyun sütünün doğal rengi gereği beyazımsı bir tona sahip olan ürün; ağızda kolayca dağılan, homojen ve yumuşak bir dokuya sahiptir. Düşük tuz oranı ve aroma dengesiyle tanımlanır. ### **Geleneksel Üretim Metodolojisi** Şanlıurfa sadeyağı üretimi, bölgeye has geleneksel teknikler ve sıkı hijyen standartları altında gerçekleştirilir. 1. **Yoğurt Hazırlığı: **Filtre edilen ivesi sütleri 98±2 °C'de kaynatıldıktan sonra 42±2 °C'ye soğutulur. *Lactobacillus bulgaricus* ve *Streptococcus thermophilus* içeren maya ile aşılanan süt, yaklaşık 3,5 saatlik inkübasyonun ardından yoğurda dönüştürülür ve bir gece dinlendirilir. 2. **Yayıklama Süreci:** Hazırlanan yoğurtlar, geleneksel "tuluk/yayık" veya modern makinelerde soğuk su ilavesiyle (16 °C'nin altında) işlenir. Bu aşamada ayrıştırılan tereyağı, soğuk suda yıkanarak 7 gün boyunca 7±1 °C'de muhafaza edilir. 3. **Sadeleştirme:** Dinlendirilen tereyağları, yağın kalitesini bozmamak adına çift cidarlı kaplarda 40 °C'yi aşmayacak şekilde eritilir. Yüzeydeki köpükler (protein kalıntıları) temizlenir. 4. **Son İşlem: **Kristalizasyon için soğumaya bırakılan yağın dibinde kalan su tahliye edilir. Genellikle tuz eklenmeden paketlenen ürün, soğuk zincir prensiplerine uygun olarak sevk edilir. ### **Coğrafi Tescil, Denetim ve Kontrol Mekanizması** Üretimin coğrafi çerçevesi Şanlıurfa il sınırları olarak belirlenmiştir. Ürünün standartlara uygunluğu; Şanlıurfa Ticaret Borsası koordinasyonunda, Harran Üniversitesi Gıda Mühendisliği, Ticaret İl Müdürlüğü ve Tarım ve Orman İl Müdürlüğü uzmanlarından oluşan bir komisyon tarafından denetlenir. - **Denetim Kapsamı:** Üretimden satış noktasına kadar olan tüm süreçler yılda en az iki kez periyodik olarak veya şikayet üzerine kontrol edilir. - **Kritik Kontrol Noktaları:** Denetimlerde ürünün rengi, asitlik değerleri, peroksit seviyesi, hammadde olarak sadece ivesi koyun sütünün kullanılması ve düşük sıcaklıkta eritme kuralına uyum titizlikle incelenir. - **Raporlama:** Denetim çıktıları resmi raporlar halinde Türk Patent ve Marka Kurumu’na düzenli olarak sunulur. ## Academic Sources and References 1. Türk Patent ve Marka Kurumu. "Şanlıurfa Sadeyağı (Urfa Yağı) Coğrafi İşaret Sicil Belgesi." Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim tarihi: 23 Ekim 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/363.pdf 2. Türk Patent ve Marka Kurumu. "Şanlıurfa Sadeyağı (Urfa Yağı)." Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim tarihi: 23 Ekim 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38155 ## Related Articles - [Derbent Fasulyesi](//detay/derbent-fasulyesi-83f79/llms.txt)