--- title: Sanayi Mektebi Müzesi slug: sanayi-mektebi-muzesi-d8dd9 url: /detay/sanayi-mektebi-muzesi-d8dd9 type: article language: Türkçe entity: primary: Sanayi Mektebi Müzesi type: article disambiguation: Sivas Sanayi Mektebi Müzesi: Tarihi bina, yaşayan müze. Osmanlı döneminden günümüze miras. Geleneksel el sanatları ve sergiler. categories: - name: El Sanatları Ve Geleneksel Sanatlar slug: el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar url: /kategori/el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Zanaatkârlar çarşısı - Eğitim dönemi - Sivas Sanayi Mektebi Müzesi - Geleneksel El Sanatları - tarihi yapı author: Zeynep Yılmaz created_at: 2025-05-20T15:33:25.745561+03:00 updated_at: 2025-06-03T18:52:29.666435+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/20/hmI61kV5NShnZR1RyNttpm5sVVMvrqKI.jpg --- # Sanayi Mektebi Müzesi ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Sanayi Mektebi Müzesi ![DJI_0644-scaled[1].jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/20/8Km43J1SkdpL7FVW3CxntCxMa0b1nKiW.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Kuruluş(Metin) | 1902 | | Kurucu(lar) | Vali Reşit Akif Paşa (II. Abdülhamid dönemi) | | Yan Proje | Zanaatkârlar Çarşısı (14 dükkân, usta-çırak modeli) | | El Sanatları ve Kursları | Halı-kilim, bıçak, tarak, bağlama, bakır, gümüş, ağızlık-kalemlik | | Müze İçeriği | Eğitim dönemi odası Cezaevi dönemi odası Etnografya sergi alanı Konferans salonu, kafeterya, atölyeler | | Sonraki İşlevler | 1939–1961: Sanat Okulu 1961–2019: Yarı Açık Cezaevi Restorasyon: 2019 (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı desteğiyle) Müze Açılışı: 2021, “Yaşayan Müze” | | İlk İşlevi | Hamidiye Sanayi Mektebi ( | ## Article Content **Sivas Sanayi Mektebi Müzesi**, Osmanlı döneminden günümüze uzanan çok katmanlı tarihiyle dikkat çeken ve 'yaşayan müze' yaklaşımıyla faaliyet gösteren bir kültürel miras kurumudur. 1902 yılında inşa edilen bu yapı, sanayi mektebi, sanat okulu ve cezaevi gibi çeşitli işlevler üstlendikten sonra 2019 yılında restorasyon çalışmalarıyla müzeye dönüştürülmüş ve 2021 yılında ziyarete açılmıştır. Müze, hem yapının tarihî kimliğini hem de Sivas’a özgü geleneksel el sanatlarını koruma ve tanıtma işlevi üstlenmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/20/Tgeqmzsbdcc8TG8cw7MoI11zlSp3Eh5D.jpg) *Sanayi Mektebi Müzesi (T.C. Sivas Valiliği)* #### **Kuruluş ve Açılış** Yapı, Osmanlı padişahı II. Abdülhamid döneminde, Sivas Valisi Reşit Akif Paşa tarafından 1902 yılında **Hamidiye Sanayi Mektebi** adıyla inşa ettirilmiştir. Kurum, yetim çocuklar başta olmak üzere 5 ila 13 yaşları arasındaki Müslüman ve gayrimüslim çocukların dört yıl yatılı eğitim görmesini sağlayarak onları meslek sahibi bireyler olarak topluma kazandırmayı hedeflemiştir. 1939 yılında sanayi mektepleri genel olarak sanat okullarına dönüştürülmüş; bu kapsamda Sivas’taki mektep de sanat okulu olarak 22 yıl daha eğitim faaliyetlerine devam etmiştir. 1961 yılında ise Adalet Bakanlığı tarafından cezaevine çevrilerek **Sivas Cezaevi** adıyla 58 yıl boyunca hizmet vermiştir. Yapı, **Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı** tarafından yürütülen **Cazibe Merkezleri Destekleme Programı** kapsamında sağlanan bütçeyle **Sivas Valiliği** tarafından 2019 yılında özgün mimarisine uygun şekilde restore edilmiştir. Restorasyon çalışmalarının ardından 2021 yılı Temmuz ayında **Sivas Sanayi Mektebi Müzesi** adıyla ziyarete açılmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/20/YMhOQrOFah7ikvGL6nhK2Hbu7jjgHJin.jpg) *Sanayi Mektebi Müzesi Açılış (T.C. Sivas İl Özel İdaresi)* #### **Mimari Özellikler** Yapı, simetrik düzenli U plan tipine sahiptir. Ana giriş batı cephesinde yer alır. Kesme taş ve moloz taşın birlikte kullanıldığı yapının revaklı avlusu sekizgen kesitli sütunlarla çevrelenmiştir. Cephe boyunca silmeler, kemerler ve ahşap süslemelerle bezeli özgün bir Osmanlı dönemi kamu binası mimarisi sergilemektedir. #### **Müze Bölümleri ve İçerik** Müze, geçmişteki eğitim ve cezaevi işlevlerini canlandırmalarla yansıtan tematik odalar ve etnografik sergiler içermektedir: - **Sanayi Mektebi Odası**: Yapının ilk dönemine ait eğitim faaliyetleri canlandırılmaktadır. - **Cezaevi Odası**: Cezaevi işlevini sürdüren dönemi temsil eden hanımlar koğuşu betimlenmiştir. - **Etnografya Bölümü**: Sivas kültürüne ait objeler ve geleneksel eşyalar sergilenmektedir. Ayrıca müze binasında konferans salonu, kafeterya, satış alanı, yönetim birimleri ve sergi alanları bulunmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/20/thwki6H5uzhMbGUWJZOPsgerAd0SY8Mm.jpg) *Sanayi Mektebi Müzesi- Sanayi Mektebi Odası (T.C. Sivas Valiliği)* #### **Geleneksel El Sanatları ve Kurslar** Müzenin diğer bölümlerinde, Sivas’a özgü unutulmaya yüz tutmuş geleneksel el sanatlarının yaşatılması amacıyla **yedi farklı kurs** açılmıştır. Bu kurslar: - Halı ve kilim dokuma - Bıçak yapımı - Tarak yapımı - Bakır işlemeciliği - Bağlama yapımı - Gümüş işçiliği - Ahşap ağızlık ve kalemlik yapımı Bu eğitimler, **Halk Eğitim Merkezi** ve **Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)** iş birliğiyle düzenlenmekte; kursu başarıyla tamamlayan katılımcılara sertifika verilmekte, isteyenler ustalık belgesi alarak mesleği sürdürebilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/20/Eu4kCRL1zckWKbP6ugy3fl5HLpAfPDIQ.jpg) *Sanayi Mektebi Müzesi- Bakır İşlemeciliği Kursu (TRT Haber)* #### **Zanaatkârlar Çarşısı** Müzenin yan kısmında, Sivas Valiliği himayesinde **zanaatkârlar çarşısı** inşa edilmiştir. Bu çarşıda unutulmaya yüz tutmuş el sanatlarını icra eden ustaların bir araya getirilmesi hedeflenmiştir. Burada yer alacak **14 dükkânda**, geleneksel yöntemlerle üretim yapılması planlanmıştır. Müze kursiyerleri ile bu ustalar arasında **usta-çırak ilişkisi** kurularak geleneksel mesleklerin kuşaklar arasında aktarılması amaçlanmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/20/Uzyg8oRnqGjDEUnhvzxqtqYghbbRc4Uw.jpg) *Zanaatkarlar Çarşısı (Sivas Kültür A.Ş.)* #### **Ziyaretçi Verileri ve Müzenin Konumu** Sivas Kültür A.Ş. tarafından yapılan açıklamaya göre, müze açıldığı ilk 6 ay içinde 25.000’den fazla ziyaretçi ağırlamıştır. Müze, Sivas kent merkezinde yer almakta olup Atatürk Kongre Müzesi, Arkeoloji Müzesi ve Gök Medrese gibi diğer tarihî yapılarla birlikte şehrin müze havzası içerisinde bulunmaktadır. #### **Yaşayan Müze Nitelikleri** Sivas Sanayi Mektebi Müzesi, atölye uygulamaları, yapı canlandırmaları, kurs faaliyetleri ve kültürel sergileri ile **yaşayan müze** niteliği taşımaktadır. Ziyaretçilerin doğrudan katılım gösterebildiği faaliyetlerle kültürel mirasın deneyimlenmesini sağlamaktadır. Akademik değerlendirmelere göre, yaşayan müze için belirlenen 11 kriterden 6’sını sağlayarak bu kategoride değerlendirilebilecek özellikler göstermektedir. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Ecdada Vefa Örneği: Sanayi Mektebi Müzesine Ziyaretçi İlgisi.” aa.com.tr, 20 Mayıs 2025. https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/ecdada-vefa-ornegi-sanayi-mektebi-muzesine-ziyaretci-ilgisi/2474764. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2025. 2. Kelkit, Dilara Merve, ve Hicran Hanım Halaç. 2023. “Kültürel Miras Bağlamında Yaşayan Müze: Sivas Sanayi Mektebi Müzesi.” Folklor/Edebiyat 29, no. 114 (Aralık): 979–92. https://dergipark.org.tr/tr/pub/folklor/issue/84310/1384215. Erişim 20 Mayıs 2025 3. Sivas Kültür. “Sivas Zanaatkarlar Çarşısı ve Müzesi.” sivaskultur.com.tr, 20 Mayıs 2025. http://sivaskultur.com.tr/sivas-zanaatkarlar-carsisi-ve-muzesi/. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2025. 4. Sivas Kültür. “Zanaatkarlar Çarşısı ve Müzesi Fotoğraf.” sivaskultur.com.tr, 20 Mayıs 2025. http://sivaskultur.com.tr/wp-content/uploads/2021/12/270598540\_334901395346021\_4391766290603537442\_n.jpg. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2025. 5. Sivas İl Özel İdaresi. “Sanayi Mektebi Müzesi Fotoğraf.” sivas.gov.tr, 20 Mayıs 2025. http://www.sivas.gov.tr/kurumlar/sivas.gov.tr/Haber%20Foto%C4%9Fraflar%C4%B1/2021\_Yili\_Arsiv/07\_Temmuz\_2021/20210710Sanayi/216647522\_3072292072986972\_136903410586042000\_n.jpg. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2025 6. Sivas İl Özel İdaresi. “Sanayi Mektebi Müzesi Fotoğraf.” sivas.gov.tr, 20 Mayıs 2025. http://www.sivas.gov.tr/kurumlar/sivas.gov.tr/Haber%20Foto%C4%9Fraflar%C4%B1/2021\_Yili\_Arsiv/07\_Temmuz\_2021/20210710Sanayi/216718447\_3072291642987015\_2840999528928962664\_n.jpg. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2025 7. Sivas İl Özel İdaresi. “Sanayi Mektebi Müzesi Törenle Hizmete Açıldı.” sivas.gov.tr, 20 Mayıs 2025. http://www.sivas.gov.tr/sanayi-mektebi-muzesi-torenle-hizmete-acildi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2025 8. Sivas İl Özel İdaresi. “Zanaatkarlar Çarşısı ve Müzesi Fotoğraf.” sivasilozelidaresi.gov.tr, 20 Mayıs 2025. http://www.sivasilozelidaresi.gov.tr/kurumlar/sivasilozelidaresi.gov.tr/haberler/2022/05-Mayis/18/0B7A0430.jpg. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2025 9. Sivas İl Özel İdaresi. “Zanaatkarlar Çarşısı ve Müzesi Vatandaşlarımızın Hizmetine Açıldı.” sivasilozelidaresi.gov.tr, 20 Mayıs 2025. http://www.sivasilozelidaresi.gov.tr/zanaatkarlar-carsisi-ve-muzesi-vatandaslarimizin-hizmetine-acildi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2025. 10. TRT Haber. “Sanayi Mektebi Müzesi Fotoğraf.” trthaber.com, 20 Mayıs 2025. https://trthaberstatic.cdn.wp.trt.com.tr/resimler/1754000/1755773.jpg. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2025. 11. TRT Haber. “Sanayi Mektebi Müzesi, Unutulmaya Yüz Tutmuş Meslekleri Yaşatıyor.” trthaber.com, 20 Mayıs 2025. https://www.trthaber.com/foto-galeri/sanayi-mektebi-muzesi-unutulmaya-yuz-tutmus-meslekleri-yasatiyor/43016/sayfa-7.html. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2025. ## Related Articles - [SİVAS MÜZESİ](//detay/sivas-muzesi/llms.txt) - [Sivas Arkeoloji Müzesi](//detay/sivas-arkeoloji-muzesi-3f134/llms.txt) - [Sivas Ulu Camii](//detay/sivas-ulu-camii-d018b/llms.txt) - [Sivas Kurşunlu Hamamı](//detay/sivas-kursunlu-hamami-01737/llms.txt) - [Sivas Kale Camii](//detay/sivas-kale-camii-0df7a/llms.txt)