--- title: Şalpazarı (İlçe) slug: salpazari-ilce-aabd0 url: /detay/salpazari-ilce-aabd0 type: article language: Türkçe entity: primary: Şalpazarı (İlçe) type: article disambiguation: Şalpazarı: Trabzon'un dağlık ilçesi. Tarihi, kültürü ve doğal güzellikleriyle benzersiz bir yer. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - SisDağıYaylası - KaradenizLezzetleri - KaradenizDoğası - KaradenizTuru - karadeniz - Trabzon - Şalpazarı - Türkiye - Yaylalar author: Arif Zahid Yüksel created_at: 2025-04-15T16:53:09.080938+03:00 updated_at: 2025-04-20T17:07:03.648000+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/15/7RWXEgOmyzKFdUAfruRItBO3aJgkcjNg.png --- # Şalpazarı (İlçe) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Şalpazarı ![resim_2025-04-15_165954583.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/20/hlnD8SIH9afFTDZsw9f2h3jQyUcjQIbh.jpeg) *Şalpazarı (District)* | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Metin) | 164 km² | | Ülke(ler) | Türkiye | | Rakım(lar)(Metin) | 450 m | | Plaka Kodu(Metin) | 61 | | İl(ler) | Trabzon | | İklim(ler) | Karadeniz İklimi | | Belediye Başkanı(ları) | Refik Kurukız | | Nüfus(Metin) | 10.760 (2023) | | Alan Kodu(ları)(Metin) | 0462 | | Kaymakam | Zekeriya Murat Şahan | ## Article Content **Şalpazarı**, Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi’nde,** Trabzon** iline bağlı bir [dağ](/tr/detay/dag-3/llms.txt) ilçesidir. Doğuda Beşikdüzü ve Tonya, batıda Vakfıkebir ve doğrudan Giresun ili ile sınırı bulunan ilçe, [Trabzon](/tr/detay/trabzon-2/llms.txt) [şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt) merkezine 55 km mesafededir. Yüzölçümü 164 km² olan Şalpazarı, dağlık ve engebeli [arazi](/tr/detay/arazi-4/llms.txt) yapısıyla dikkat çeker. İlçe, kıyıdan iç kesimlere doğru uzanan vadiler arasında kurulmuştur ve en [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) akarsuyu Ağasar Deresi’dir. Yüksek oranda [orman](/tr/detay/orman-750517/llms.txt) varlığına sahip olan Şalpazarı, hem doğal kaynakları hem de geleneksel kültürel yapısıyla bölgesel kimliğini koruyan yerleşim yerlerinden biridir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/11/salpazari-ilce-aabd0-7A7E7734C1468AE86295E0C3CC442EFF_635601222515105_t21n8i11zmyy491sciyg.JPG) *Trabzon Şalpazarı İlçesi (Şalpazarı Belediyesi)* ### **Tarihçe** Şalpazarı’nın tarihi gelişimi, Trabzon ve çevresinin genel [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) süreciyle paralellik gösterir. İlçenin bulunduğu [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), antik çağlarda Kolkhis ve Pontus uygarlıklarının etki alanında kalmış; Roma ve Bizans dönemlerinde ise [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) Karadeniz hinterlandının bir parçası olmuştur. Türklerin bölgeye yerleşmesi, 1461 yılında Trabzon’un Osmanlı topraklarına katılmasıyla başlamıştır. Osmanlı döneminde idari olarak Tirebolu Sancağı’na bağlı olan bu yöre, 19. yüzyıl sonlarında Giresun’un Görele ilçesine, ardından Vakfıkebir kazasına bağlanmıştır. 1936 yılında Beşikdüzü’nün [bucak](/tr/detay/bucak-2/llms.txt) yapılmasıyla Şalpazarı bucağı da Beşikdüzü’ne bağlanmıştır. Nihayetinde, 19 [Haziran](/tr/detay/haziran-748426/llms.txt) 1987 tarihli ve 3392 sayılı kanunla Trabzon’a bağlı müstakil bir ilçe statüsüne kavuşmuştur. Şalpazarı, tarih boyunca geçiş yolları üzerinde bulunmaması nedeniyle büyük ölçekli [göç](/tr/detay/goc-2/llms.txt) hareketlerinden sınırlı düzeyde etkilenmiş; bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt) ilçenin geleneksel sosyal ve kültürel yapısını korumasına katkı sağlamıştır. İlçenin yerleşik halkı olan Çepniler, Oğuzların 24 boyundan biri olup, bölgeye [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Selçuklu ve Beylikler döneminde yerleşmiş Türkmen unsurlardır. Bu etnik ve kültürel [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), Şalpazarı’nın günümüzde hâlâ yaşatılan geleneklerinde kendini göstermektedir. ### **Coğrafi Yapı** #### **Konum ve Sınırlar** Şalpazarı, Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan Trabzon ilinin batısında, dağlık iç kesimlerde konumlanmış bir ilçedir. Trabzon şehir merkezine 55 kilometre mesafede bulunan ilçe, doğuda Beşikdüzü ve Tonya, batıda Vakfıkebir ve Giresun’un Eynesil ilçesiyle çevrilidir. İlçenin kuzey sınırı Karadeniz kıyısına doğrudan ulaşmazken, iç bölgelere doğru uzanan vadilerle şekillenen topoğrafyası, Şalpazarı’nı kıyı ilçelerinden ayıran doğal bir geçiş kuşağı oluşturur. Yüzölçümü 164 km² olan ilçe, kuzey-güney doğrultusunda dar ve [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) bir arazi yapısına sahiptir. İlçenin önemli akarsuyu Ağasar Deresi’dir ve yerleşim büyük ölçüde bu derenin oluşturduğu vadi boyunca şekillenmiştir. Doğal sınırları, hem Trabzon’un [batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) ilçeleriyle hem de [komşu](/tr/detay/komsu-2/llms.txt) Giresun iliyle idari bir bütünlük ve geçiş alanı oluşturur. #### **İklim ve Bitki Örtüsü** Şalpazarı ilçesi, Karadeniz Bölgesi’nde yer almasına rağmen, denize kıyısı bulunmayan iç kesimlerde konumlandığı için [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) etkisinin azaldığı, yarı nemli bir mikroklima özelliği gösterir. İlçede yıllık yağış miktarı yüksek olmakla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), [sahil](/tr/detay/sahil-751282/llms.txt) ilçelerine kıyasla [kış](/tr/detay/kis-4/llms.txt) aylarında [kar](/tr/detay/kar-5/llms.txt) yağışı daha yaygındır. [Yaz](/tr/detay/yaz-3/llms.txt) mevsimi ılıman ve serin, kışlar ise serin ve yağışlı geçer. Bölgede yıl boyunca bulutlu ve nemli hava koşulları egemendir. Bu iklim koşulları, Karadeniz orman ekosistemine özgü zengin bir [bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) örtüsünün gelişmesini sağlamıştır. İlçenin yüksek ve engebeli yapısı nedeniyle doğal bitki örtüsü büyük ölçüde korunmuştur. Şalpazarı çevresinde kayın, gürgen, meşe, [kestane](/tr/detay/kestane-2/llms.txt) ve ladin [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) [ağaç](/tr/detay/agac-4/llms.txt) türlerinden oluşan ormanlar geniş yer kaplar. Orman altı florasında çeşitli çalı türleri ve otsu bitkiler [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) olarak görülür. İlçenin topoğrafyası, bitki örtüsünün katmanlı ve yer yer sık dokulu bir görünüm kazanmasına neden olmuştur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/20/rxeW34DSj4sYmkc06ZxXFR6Fhcb82sfe.jpg) *Şalpazarı Kadırga Yaylası (Şalpazarı Belediyesi)* ### **Ekonomik Yapı** Şalpazarı ilçesinin ekonomisi büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayalıdır. İlçenin dağlık ve engebeli yapısı, büyük ölçekli tarım uygulamalarına elverişli olmasa da, **fındık** başta olmak üzere **mısır, patates ve sebze üretimi **yerel halkın temel geçim kaynakları arasında yer alır. Özellikle [fındık](/tr/detay/findik-748940/llms.txt) üretimi, hem aile ekonomisine katkı sağlaması hem de bölgesel tarımsal faaliyetler içinde önemli yer tutması açısından dikkat çeker. Hayvancılık, genellikle [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) ölçekli aile işletmeleri biçiminde yürütülür. Büyükbaş ve küçükbaş [hayvan](/tr/detay/hayvan-2/llms.txt) yetiştiriciliği, ilçede yaylacılık kültürüyle iç içe [geçmiş](/tr/detay/gecmis-750335/llms.txt) durumdadır. Yaz aylarında yaylalara çıkarak hayvan otlatma faaliyeti, geleneksel [üretim](/tr/detay/uretim-750525/llms.txt) biçimlerinin devamını sağlar. Hayvancılığa dayalı olarak süt, tereyağı ve peynir üretimi gibi yan ürünlerin [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) içi tüketim ya da sınırlı yerel satış biçiminde değerlendirilmesi yaygındır. [Ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) ve [sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) faaliyetleri ise oldukça sınırlıdır. İlçede küçük [esnaf](/tr/detay/esnaf-2/llms.txt) ve hizmet sektörü, halkın temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak [faaliyet](/tr/detay/faaliyet-abc4c/llms.txt) göstermektedir. Özellikle ilçe merkezi, köylerden gelen [nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt) için alışveriş ve hizmet alanı işlevi görmektedir. Şalpazarı’ndan [çevre](/tr/detay/cevre/llms.txt) il ve ilçelere yönelik mevsimlik iş gücü göçü de ekonomik yapının önemli bir parçasıdır. ### **Demografik Yapı** Şalpazarı ilçesinin güncel nüfusu, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2023 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre 10.760 kişi olarak kaydedilmiştir. Bu nüfusun 5.365’i erkek, 5.395’i ise kadın bireylerden oluşmaktadır. Nüfusun cinsiyet dağılımı dengeli bir yapı sergilemekte; kırsal yerleşimlerin yoğunluğu, ilçenin demografik yapısını doğrudan etkilemektedir. İlçede [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) mahalleler ve 30’a [yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt) [köy](/tr/detay/koy-3/llms.txt) ([mahalle](/tr/detay/mahalle/llms.txt) statüsündeki yerleşim birimi) bulunmakta; nüfusun önemli bir kısmı bu kırsal alanlarda yaşamaktadır. Göç olgusu, özellikle genç nüfus açısından belirleyici olup, eğitim ve istihdam amaçlı olarak büyük şehirlere yönelim gözlemlenmektedir. Buna rağmen, yaz aylarında özellikle yayla dönemlerinde nüfusta geçici artış yaşanmakta; gurbetçiler ilçeye dönerek sosyal ve kültürel hareketliliğe katkı sunmaktadır. ### **Eğitim** Şalpazarı ilçesinde eğitim-öğretim faaliyetleri, Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı kurumlar aracılığıyla yürütülmektedir. İlçede eğitim altyapısı, yerleşim yapısına paralel olarak merkezi ve köy okullarına dağılmış durumdadır. 2022–2023 eğitim-öğretim yılı itibarıyla, ilçede toplam 27 eğitim kurumu bulunmaktadır. Bunların 10’u [okul](/tr/detay/okul-2/llms.txt) öncesi, 8’i ilkokul, 7’si ortaokul ve 2’si ortaöğretim (lise) düzeyindedir. Eğitim kurumlarında toplam 135 [öğretmen](/tr/detay/ogretmen-2/llms.txt) görev yapmakta; 817 öğrenci örgün eğitime devam etmektedir​. İlçede lise düzeyinde eğitim, Şalpazarı Çok Programlı Anadolu Lisesi ve Şalpazarı İmam Hatip Lisesi bünyesinde sağlanmaktadır. Mesleki ve [teknik](/tr/detay/teknik-2/llms.txt) eğitim kapsamında çok programlı lise çatısı altında hem genel hem de mesleki alanlarda eğitim verilmektedir. Ortaokul ve ilkokulların bir kısmı taşımalı eğitim kapsamındadır. Kırsal yerleşimlerin fazla olması nedeniyle taşımalı eğitim sistemi, özellikle ortaokul kademesinde yaygın olarak uygulanmaktadır. Okullaşma oranı Türkiye ortalamasına yakındır; ancak öğrenci sayısındaki azalma ve göç eğilimleri nedeniyle bazı köy okulları dönemsel olarak kapanmakta veya birleştirilmiş sınıflarla hizmet vermektedir. İlçede eğitim kurumlarının fiziksel altyapısı temel düzeyde yeterli olup, öğrencilerin akademik ve sosyal gelişimini desteklemek amacıyla [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) zaman kültürel etkinlikler, sportif faaliyetler ve yarışmalar düzenlenmektedir. ### **Turizm ve Kültür** Şalpazarı, Karadeniz'in iç kesimlerinde yer alan geleneksel yaşamın korunduğu nadir ilçelerden biridir. İlçe, tarihsel olarak Çepni Türkmenleri’nin yoğun olarak yerleştiği bir bölge olması dolayısıyla [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) kültürünün Anadolu’daki devamlılığını yansıtan [özgün](/tr/detay/ozgun-750487/llms.txt) bir toplumsal yapı sergiler. Çepni kimliği, günlük yaşamdan düğünlere, [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) oyunlarından giyime kadar geniş bir kültürel pratiği kapsar. Şalpazarı, özellikle doğal güzellikleri ve yaylalarıyla doğa turizmi potansiyeli taşır. Sis Dağı Yaylası, [Kadırga](/tr/detay/kadirga-3/llms.txt) Yaylası, Alaca Yaylası ve Ağasar Vadisi, trekking, kampçılık ve doğa fotoğrafçılığı gibi aktiviteler için idealdir. Yaylalarda kurulan geleneksel şenlikler de [yerli](/tr/detay/yerli-2/llms.txt) ve yabancı turistlerin ilgisini çeker. İlçede her yıl düzenlenen **Sis Dağı Yayla Şenlikleri**, Şalpazarı’nın hem kültürel hafızasını hem de turizm potansiyelini bir araya getiren en önemli etkinliklerden biridir. Bu şenlikler, [Temmuz](/tr/detay/temmuz-748429/llms.txt) ayının üçüncü cumartesi günü **Sis Dağı** eteklerinde yapılmakta; çevre illerden ve yurtdışından gelen çok sayıda katılımcıyı ağırlamaktadır. Etkinliklerde **Çepni kültürüne özgü kemençe eşliğinde horonlar**, **yöresel giysiler**, **davul-zurna gösterileri** ve halk söyleşileri öne çıkar. Yine yaz aylarında düzenlenen **Acısu Yayla Şenlikleri** de benzer bir kültürel buluşma niteliği taşır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/11/salpazari-ilce-aabd0-471457,dsc2089jpg.png) *Şalpazarı Yaylaları (Şalpazarı Belediyesi)* #### **Mutfak** Şalpazarı mutfağı, Karadeniz’in tipik ürünleriyle şekillenmiştir.** Mısır ekmeği,** **lahana yemeği**, **kara lahana çorbası**, [kuymak (mıhlama)](/tr/detay/muhlama/llms.txt) ve **mısır yarması çorbası** sık tüketilen yemeklerdir. Ayrıca yaylalarda üretilen **tereyağı ve peynir**, ev içi üretimde önemli yer tutar. ## Academic Sources and References 1. T.C. Şalpazarı Kaymakamlığı. "Şalpazarı." T.C. Şalpazarı Kaymakamlığı. Son erişim: 20 Nisan 2025. http://www.salpazari.gov.tr/salpazariT.C. Şalpazarı Kaymakamlığı. "Tarihçe." http://www.salpazari.gov.tr/tarihce2T.C. Şalpazarı Kaymakamlığı. "Kültür, Sanat ve Turizm." T.C. Şalpazarı Kaymakamlığı. Son erişim: 20 Nisan 2025. http://www.salpazari.gov.tr/ilce-tarihi T.C. Şalpazarı Kaymakamlığı. "Yaylalarımız." T.C. Şalpazarı Kaymakamlığı. Son erişim: 20 Nisan 2025. http://www.salpazari.gov.tr/yaylalarimizT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Şalpazarı." Trabzon Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Son erişim: 20 Nisan 2025.  https://trabzon.ktb.gov.tr/TR-57626/salpazari.htmlŞalpazarı Belediyesi. "Ekonomik Durum." Şalpazarı Belediyesi. Son erişim: 20 Nisan 2025. https://salpazari.bel.tr/#gsc.tab=0Şalpazarı Belediyesi. "Kültür ve Turizm." Şalpazarı Belediyesi. Son erişim: 20 Nisan 2025. https://salpazari.bel.tr/#gsc.tab=0Şalpazarı Belediyesi. "Eğitim ve Öğretim." Şalpazarı Belediyesi. Son erişim: 20 Nisan 2025. https://salpazari.bel.tr/Sayfa/18/egitim-ogretim Şalpazarı Belediyesi. "Alaca Yaylası. " Şalpazarı Belediyesi. Son erişim: 20 Nisan 2025. https://salpazari.bel.tr/Resim/4/10129/alaca-yaylasi Şalpazarı Belediyesi. "Tarihçe." Şalpazarı Belediyesi. Son erişim: 20 Nisan 2025. https://salpazari.bel.tr/Sayfa/15/tarihce ## Related Articles - [Trabzon (İl)](//detay/trabzon-il-2/llms.txt) - [Trabzon Uzungöl ](//detay/trabzon-uzungol/llms.txt) - [Trabzon Atatürk Köşkü](//detay/trabzon-ataturk-kosku-750067/llms.txt) - [Anzer (Ballıköy) Yaylası](//detay/anzer-ballikoy-yaylasi-e7c3e/llms.txt)