--- title: Sahraaltı Afrika slug: sahraalti-afrika-2caf9 url: /detay/sahraalti-afrika-2caf9 type: article language: Türkçe entity: primary: Sahraaltı Afrika type: article disambiguation: Sahraaltı Afrika: Sahra Çölü'nün güneyindeki 49 ülkeyi kapsayan coğrafi bölge. Zengin doğal kaynaklar ve çeşitli iklimler. categories: - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler tags: - Sahraaltı Afrika - iklim - Ekonomi - Kültür - Coğrafya author: Suzan Kocaağa created_at: 2025-06-08T20:55:02.171761+03:00 updated_at: 2025-07-16T13:15:16.161425+03:00 --- # Sahraaltı Afrika ## KURE Information Cards ![thumbs_b_c_6b4c01a80f33faa82d3ae77c462c0b3c.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/16/pCUrDDXhAUp5A6JtKwiEhncZh9YDOLoP.jpg) *Sahraaltı Afrika* | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Metin) | 24.3 milyon kare | | İklim ve Coğrafyası | Sahraaltı Afrika ekvatoral yağmur ormanları, savanlar ve yarı kurak iklim | | Ülke Sayısı | 49 | ## Article Content [Sahraaltı Afrika](/tr/detay/sub-saharan-africa-85578/llms.txt) (Sub-Saharan Africa), [Afrika](/tr/detay/afrika-2/llms.txt) kıtasının [Sahra Çölü](/tr/detay/col-f93aa/llms.txt)’nün güneyinde kalantüm bölgelerini kapsayan coğrafi bir terimdir. Bu bölge [Kuzey Afrika](/tr/detay/magrib/llms.txt)'nınharicindeki 49 ülkeyi kapsar. #### **Coğrafi Tanım ve Doğal Özellikler** Sahraaltı Afrika, kuzeyde Sahra Çölü, doğuda Kızıldeniz ve Hint Okyanusu, güneyde Ümit Burnu ve batıda Atlantik Okyanusu ile çevrili bir coğrafyayı ifade eder. Bölgede 49 ülke yer alır ve yüzölçümü yaklaşık 24 milyon kilometrekaredir. Bu bölge ekvatoral,  tropikal ve yarı kurak olmak üzere çeşitli iklim kuşaklarına sahiptir.  Büyük Rift Vadisi, [Etiyopya](/tr/detay/etiyopya-2/llms.txt) Yaylası, Victoria Gölü ve Zambezi Nehri gibi jeomorfolojik yapı ve su kaynakları Sahraaltı Afrika’nın doğal çeşitliliğini oluşturur. İklim çeşitliliği, bölgenin fiziki yapısını doğrudan etkiler. Ekvatoral bölgelerde yıl boyu yağış görülürken, Sahel ve Namib gibi yarı kurak alanlarda kuraklık yaygındır. Bu durum tarım, hayvancılık ve su kaynaklarının yönetimi açısından farklı çevresel etki oluşturur. Sahraaltı Afrika’nın fiziki çeşitliliği, doğal kaynakların dağılımı, biyolojik çeşitlilik, tarımsal faaliyetleri üzerinde rol oynar. Çeşitli maden rezervleri [Güney Afrika](/tr/detay/guney-afrika-cumhuriyeti-2/llms.txt), [Demokratik Kongo Cumhuriyeti](/tr/detay/kongo-demokratik-cumhuriyeti-2/llms.txt) ve [Nijerya](/tr/detay/nijerya-2/llms.txt) gibi ülkelerde yoğunlaşmış durumdadır. Bölge, bir plato görünümündedir. Kıtanın doğusunda yer alan Büyük Rift Vadisi, Afrika kıtasının doğu kısmını kuzeyden güneye bölen jeolojik bir yarık sistemidir. Bu sistem, Doğu Afrika'da bir dizi göl (Tanganyika, Malawi, Turkana) ve aktif yanardağlar vardır. Bu vadinin oluşumu, Afrika levhasının parçalanması süreciyle ilgilidir ve hem jeolojik hem de biyolojik çeşitlilik vardır. Güney Afrika platosu, Namib ve Kalahari çöllerine kadar uzanır ve bu alanlarda step ve [çöl iklimi](/tr/detay/col-iklimi-1c600/llms.txt) hâkimdir. [Orta Afrika](/tr/detay/orta-afrika-cumhuriyeti-2/llms.txt) ise, genellikle alçak ve nemli ormanlık alanlarla kaplıdır. Sahraaltı Afrika, ekvator çizgisinin iki tarafına yayıldığı için kuzeyden güneye çeşitli iklim kuşakları içerir. Enlem farklılıkları nedeniyle sırasıyla ekvatoral (Kongo Havzası), tropikal savan (Gine Körfezi ve Sahel), yarı kurak (Sahel) ve çöl (Namib ve Kalahari) iklimleri görülür. Ekvatoral bölgelerde yıllık yağış miktarı 2.000 mm’yi aşabilirken, Sahel kuşağında bu rakam 250–600 mm arasında değişmektedir. #### **Ekonomik Görünüm** Sahraaltı Afrika, 2020 itibarıyla küresel GSYİH’nin yaklaşık %2’sini üretmekte ve kişi başına düşen gelir düzeyi dünya ortalamasının altındadır. Bölgenin ekonomisi tarıma dayalıdır. Tarım sektörü, kırsal nüfusun yaklaşık %60’ını istihdam etmekte ve birçok ülkede GSYİH’nin %30’undan fazlasını oluşturmaktadır. Üretim büyük ölçüde küçük ölçekli ve iklim koşullarına bağlıdır. Kakao ([Fildişi Sahili](/tr/detay/fildisi-sahili-2/llms.txt), [Gana](/tr/detay/gana-2/llms.txt)), kahve (Etiyopya, [Uganda](/tr/detay/uganda-2/llms.txt)), pamuk (Mali, Burkina Faso) ve yer fıstığı (Nijerya, [Senegal](/tr/detay/senegal-2/llms.txt)) gibi ürünler başlıca tarım ihracat kalemleri arasında yer alır. Maden ve enerji kaynakları bölge ekonomisinde yer tutar. Nijerya, Angola ve [Güney Sudan](/tr/detay/sudan-2/llms.txt) gibi ülkeler petrol ihracatına bağlıyken, Güney Afrika altın, platin ve elmas üretimi vardır. Kongo Demokratik Cumhuriyeti koltan, kobalt ve bakır mineralleri üreticisidir. #### **Toplumsal Yapı ve Demografi** Sahraaltı Afrika, 2023 itibarıyla bölge nüfusu yaklaşık 1.2 milyarı aşmış ve toplam Afrika nüfusunun %85’ini oluşturmuştur. Bölge, etnik ve dilsel çeşitliliğe sahiptir. Sahraaltı Afrika’da 2.000’den fazla etnik grup ve 1.500’den fazla yerel dil konuşulmaktadır. Kentsel nüfus oranı 1980’lerde %20’nin altındayken, 2000’lerde bu oran %45’e yaklaşmıştır. Lagos, Nairobi, Kinşasa ve Johannesburg, ekonomik faaliyetler ve nüfus yoğunluğu olan şehir merkezleridir. #### **Kültürel Miras** Bölgede, yaklaşık 2.000’den fazla etnik grup ve 1.500’den fazla yerli dil vardır. Bölge kültürü, sözlü anlatım geleneği, müzik, dans, heykelcilik, tekstil sanatı, ritüeller ve geleneksel dinî sistemler aracılığıyla kendini ifade etmektedir.  Sahraaltı Afrika'nın kültürel temelini sözlü gelenek oluşturur. Efsaneler, destanlar, atasözleri, bilmeceler ve halk hikâyeleri nesiller boyunca aktarılmıştır. Bu anlatımlar toplumsal değerlerinve tarihî bilginin aktarım aracıdır. Griot olarak bilinen geleneksel anlatıcılar, özellikle [Batı Afrika](/tr/detay/bati-sahra-2/llms.txt)’da tarihî ve kültürel hafıza olarak işlevgörmektedir. Chinua Achebe, Wole Soyinka ve Ngugi wa Thiong, geleneksel motifleri çağdaş konularla birleştirerek hem yerel hem de küresel edebiyat sahnesinde yer edinmişlerdir. Sahraaltı Afrika’da sanat, genellikle günlük yaşamın ve dini ritüellerin bir parçası olarak değerlendirilir. Maske yapımı, heykelcilik, boncuk işi, seramik ve tekstil üretimi el sanatları, estetik ve sembolik işlevlere sahiptir. Batı ve Orta Afrika’daki maske sanatı, ruhsal inanç sistemleriyle bağlantılıdır ve genellikle dans ve müzik eşliğinde kullanılır. Geleneksel mimari, iklim koşullarına ve kültürel değerlere uyum sağlar. Sahel bölgesindeki [Timbuktu](/tr/detay/tinbuktu/llms.txt) gibi şehirlerde görülen kerpiç camiler ve Nijerya’daki Yoruba halkının yerleşimdüzenleri mimari örneklerdir. Afrika müziği, çok seslilik, ritmik çeşitlilik ve doğaçlama özellikleriyle tanınır. Davullar (djembe), kora, mbira ve balafon gibi geleneksel enstrümanlar kullanılır. Müzik; eğlence, ritüel, topluluk oluşturma ve kimlik ifade etme aracı olarak işlevesahiptir. Geleneksel danslar, sosyal ritüellerde (doğum, erginlik, evlilik, ölüm), toplumsal dayanışma etkinliklerinde ve ruhsal bağlantıların kurulmasında kullanılır. Her kabile ve bölgeye özgü dans biçimleri bulunur. ## Academic Sources and References 1. Africa’s Pulse: An Analysis of Issues Shaping Africa’s Economic Future. Washington, DC: World Bank, 2023. Erişim tarihi: 25 Haziran 2025. https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/099042004042350917/idu0fc9beef6070b004c7b0be500c03868252a3fHale, Thomas A. Griots and Griottes: Masters of Words and Music. Bloomington: Indiana University Press, 1998. Erişim tarihi: 25 Haziran 2025. https://archive.org/details/griotsgriottesma0000haleHunwick, John O. Timbuktu and the Songhay Empire: Al-Sadi’s Tarikh al-Sudan down to 1613 and Other Contemporary Documents. Leiden: Brill, 1999. Erişim tarihi: 25 Haziran 2025. https://archive.org/details/john-o.-hunwick-timbuktu-and-the-songhay-empire-al-sa-dis-ta-rikh-al-sudan-down-/Mamdani, Mahmood. Citizen and Subject: Contemporary Africa and the Legacy of Late Colonialism. Princeton: Princeton University Press, 1996. Erişim tarihi: 25 Haziran 2025. https://www.academia.edu/37726226/Mahmood\_Mamdani\_Citizen\_and\_Subject\_Contemporary\_Africa\_and\_the\_Legacy\_of\_Late\_Colonialism