--- title: Şahinbey (İlçe) slug: sahinbey-ilce-11649 url: /detay/sahinbey-ilce-11649 type: article language: Türkçe entity: primary: Şahinbey (İlçe) type: article disambiguation: Şahinbey: Gaziantep'in en büyük ilçesi, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle büyüleyici. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - antep - İlçe - Şahinbey author: Muhammed Samed Acar created_at: 2025-04-09T16:56:41.085735+03:00 updated_at: 2025-04-17T09:51:57.589823+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/09/xrWYA6vVZcncle89owH8hC4aGY3gBIEd.jpg --- # Şahinbey (İlçe) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Şahinbey (İlçe) ![4-890462533-1.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/09/fa18pX0RcaQDiKRuweIsju4jog5c32Zy.jpeg) *Şahinbey (District)* | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Metin) | 960 km² | | Kuruluş(Metin) | 4 Temmuz 1987 (3398 sayılı kanun), faaliyet başlangıcı 19 Eylül 1988 | | Önemli Bağlantı | Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 27 Ocak 1933’te Şahinbey (Bey Mahallesi) nüfusuna tescil edildi | | Adının Kökeni | Antep Savunması’nda Fransızlara karşı mücadele veren Mehmet Sait (Şahinbey) | | Mahalle Sayısı | 181 | | Konum | Gaziantep,Türkiye,Güneydoğu Anadolu Bölgesi | ## Article Content **Şahinbey**, Güneydoğu [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Bölgesi’nin en büyük kenti ve Türkiye’nin 9. büyük şehri olan Gaziantep’in üç [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) ilçesinden biridir. Kurtuluş Savaşı hatıraları, zengin tarihi ve kültürel çevresi, otoyolu, uluslararası havaalanı, tren garı, leziz yemekleri, eşsiz el sanatları, camileri, kaleleri, hanları, kastelleri, hamamları, türbeleri, kiliseleri, yaylaları, gezi ve piknik yerleri ile [sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) ve ticarette bölgede öncü bir konumdadır. İlçenin yüz ölçümü 960 km²’dir ve 181 mahallesi bulunmaktadır. 4 [Temmuz](/tr/detay/temmuz-748429/llms.txt) 1987 tarihli ve 19597 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3398 sayılı kanunla kurulmuş, 19 [Eylül](/tr/detay/eylul-748434/llms.txt) 1988 tarihinde fiilen faaliyetlerine başlamıştır. 2022 itibarıyla nüfusu 941.055’tir ve Türkiye’nin en büyük 4. ilçesi konumundadır. İlçe, adını Antep Savunması’nda Kilis Yolu Kuva-yi Milliye Komutanlığı’na getirilen Mehmet Sait’ten, yani Şahinbey’den alır. Şahinbey, “[Düşman](/tr/detay/dusman-3/llms.txt) cesedimi çiğnemeden Antep’e giremez” diyerek Fransız ordusuna karşı tek başına mücadele vermiş ve cesaretiyle [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) milletine örnek olmuştur. Gazi [Mustafa Kemal Atatürk](/tr/detay/mustafa-kemal-ataturk-722184/llms.txt), 27 [Ocak](/tr/detay/ocak-2/llms.txt) 1933’te Gaziantep [Belediye](/tr/detay/belediye-4/llms.txt) Meclisi’nin kararıyla Şahinbey ([Bey](/tr/detay/bey-5/llms.txt) Mahallesi) nüfusuna [tescil](/tr/detay/tescil/llms.txt) edilmiştir. İklimi Akdeniz etkisi altındadır; yazlar sıcak ve [kurak](/tr/detay/kurak-03cac/llms.txt), kışlar soğuk ve yağışlıdır. Yıllık ortalama sıcaklık 14,5°C, yağış ise 558,9 mm³’tür. En sıcak aylar [Haziran](/tr/detay/haziran-748426/llms.txt)-Eylül, en yağışlı aylar ise [Aralık](/tr/detay/aralik-748440/llms.txt)-[Şubat](/tr/detay/subat-748380/llms.txt)’tır. Sıcaklık farkı 42,8°C ile -17,5°C arasında değişir. #### **Nüfus** Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2023 verilerine göre, **Şahinbey**’in nüfusu 939.497’dir ve bu rakamla Türkiye’nin en büyük ikinci ilçesidir. 2022’de 936.351 olan [nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt), bir yılda 3.146 kişi artmıştır. İlçede kadın nüfus oranı %49,67 (465.062 kişi), erkek nüfus oranı %50,33 (471.289 kişi) şeklindedir. Şahinbey, Eskişehir, Mardin, [Trabzon](/tr/detay/trabzon-2/llms.txt), [Malatya](/tr/detay/malatya-2/llms.txt), [Ordu](/tr/detay/ordu-2/llms.txt), [Erzurum](/tr/detay/erzurum-2/llms.txt) ve Sivas [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) 57 ili geride bırakmış, ayrıca 69 il merkezinden ve büyükşehir statüsündeki 18 il merkezinden daha kalabalık bir nüfusa sahiptir. Gaziantep’in en kalabalık ilçesi olan Şahinbey, metropol bir yapıdadır. #### **Ulaşım** **Gaziantep**’e karayolu ve havayoluyla ulaşım mümkündür. Birçok şehirden otobüs seferleri bulunurken, özel araçla [seyahat](/tr/detay/seyahat-2/llms.txt) mesafeleri şöyledir: [Adana](/tr/detay/adana-2/llms.txt)-Gaziantep 225 km (2 [saat](/tr/detay/saat/llms.txt) 15 [dakika](/tr/detay/dakika-3/llms.txt)), Diyarbakır-Gaziantep 320 km (4 saat), Mersin-Gaziantep 300 km (3 saat 15 dakika), İstanbul-Gaziantep 1150 km (13 saat), [Bursa](/tr/detay/bursa-2/llms.txt)-Gaziantep 1050 km (12,5 saat), [Ankara](/tr/detay/ankara-2/llms.txt)-Gaziantep 700 km (8,5 saat). Şahinbey, il merkezinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) aldığından, [şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt) içi ulaşım olanaklarıyla da kolayca erişilebilir bir konumdadır. #### **Ekonomi** **Gaziantep**, Güneydoğu Anadolu’nun en gelişmiş ilidir; gelirinin %40’ı tarımdan, %25’i sanayiden sağlanır ve faal nüfusun %60’ı tarımda çalışır. Şahinbey’in ekonomisi [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) sanayiye dayalıdır; gıda, [dokuma](/tr/detay/dokuma-3/llms.txt) ve temizlik malzemesi alanlarında çok sayıda [atölye](/tr/detay/atolye-750528/llms.txt) bulunur. İl merkezine yakınlığı sayesinde bir alışveriş merkezi konumundadır. Tarımda Antep fıstığı ve [üzüm](/tr/detay/uzum-748904/llms.txt) öne çıkar; [buğday](/tr/detay/bugday-2/llms.txt), [arpa](/tr/detay/arpa-2/llms.txt), nohut, mercimek, sarımsak, [soğan](/tr/detay/sogan-3/llms.txt), [erik](/tr/detay/erik-748926/llms.txt), [nar](/tr/detay/nar-748913/llms.txt), incir, [ceviz](/tr/detay/ceviz-3a0b0/llms.txt) ve zerdali de üretilir. Yeni gönderileri gör Sana vereceğim kaynaklar ile ansiklopedi maddesi [yaz](/tr/detay/yaz-3/llms.txt). Yalnızca verdiğim kaynakları kullan. Ben yaz diyene kadar [yazma](/tr/detay/yazma-2/llms.txt). Tabii, verdiğin kaynakları bekliyorum. "Yaz" dediğinde, [sadece](/tr/detay/sadece-e8b50/llms.txt) o kaynakları kullanarak ansiklopedi maddesini hazırlayacağım. #### **Turizm** **Şahinbey**, anıtsal yapıları ve müzeleriyle turizm açısından zengindir. **Burç Ormanları**, 350 hektarlık alanıyla piknik ve [spor](/tr/detay/spor/llms.txt) imkânı sunar ve şehir merkezine 2 km uzaklıktadır. **Gaziantep Kalesi**, Roma döneminde gözetleme kulesi olarak inşa edilmiş, Kanuni [Sultan](/tr/detay/sultan-2/llms.txt) [Süleyman](/tr/detay/suleyman-2/llms.txt) tarafından onarılmış ve günümüzde turistik bir alandır. Diğer [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) yerler arasında Dülük Antik Kenti, Kendirli [Kilise](/tr/detay/kilise-4/llms.txt), Tarihi Millet Hanı, Ömeriye Camii, Karkamış Harabeleri, Zeugma Antik Kenti, Pişirici Kasteli, Kozluca Kasteli, Şıh Kasteli, Mecidiye [Han](/tr/detay/han-2/llms.txt), [Gümrük](/tr/detay/gumruk-2/llms.txt) Han, [Milli](/tr/detay/milli/llms.txt) Mücadele Müzesi, İslam [Bilim](/tr/detay/bilim-2/llms.txt) Tarihi Müzesi ve Yeşilvadi Parkı bulunur. #### **Tarihçe** **Gaziantep**’in tarihi, Mezopotamya ve Akdeniz arasındaki konumu ve İpek Yolu üzerindeki yeriyle şekillenmiştir. Kalkolitik, Paleolitik, [Neolitik](/tr/detay/neolitik/llms.txt) dönemlerden Tunç Çağı, Hitit, [Med](/tr/detay/med/llms.txt), Asur, Pers, İskender, Selefkoslar, Roma, Bizans, İslam-[Arap](/tr/detay/arap/llms.txt) ve İslam-Türk devirlerine uzanır. Eski adı Ayıntap olan [kent](/tr/detay/kent/llms.txt), Dülük ve Karahöyük köyleri arasındadır. Hititlerin dini merkezi Dülük öne çıkar. MÖ 1700’lerde Hitit, MÖ 700-546’da Asur, Med ve Pers, Büyük İskender’den sonra Roma ve MS 636’ya kadar Bizans egemenliğinde kalmıştır. Hz. [Ömer](/tr/detay/omer-2/llms.txt) döneminde İslam ordusu tarafından fethedilmiş, 639’da Müslümanlık kabul edilmiştir. 1071’de Selçuklu, 1270’te Moğol istilası, ardından Dulkadiroğulları ve Memluklular hakimiyetine girmiştir. 1516’da Yavuz Sultan Selim’in Mercidabık Zaferi ile Osmanlı’ya katılmış, cami, [medrese](/tr/detay/medrese/llms.txt), han ve hamamlarla gelişmiştir. I. [Dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) Savaşı sonrası İngiliz ve Fransız işgaline uğrayan kent, kurtuluş mücadelesiyle tarihe geçmiştir. #### **Gezilecek Yerler** ##### **Hasan Süzer Etnografya Müzesi** Bey Mahallesi’nde yer alan bu [müze](/tr/detay/muze-2/llms.txt), 20. yüzyıl başında inşa edilmiş bir binada bulunur. 1985’te [Hasan](/tr/detay/hasan-2/llms.txt) Süzer tarafından satın alınarak restore edilmiş ve [Kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) ve Turizm Bakanlığı’na bağışlanmıştır. Kaya içine oyulmuş [mahzen](/tr/detay/mahzen/llms.txt) [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) üç katlıdır. [Hayat](/tr/detay/hayat-2/llms.txt) ([avlu](/tr/detay/avlu-2/llms.txt)), selamlık, ocaklık, [hamam](/tr/detay/hamam-2/llms.txt) ve odalar gibi bölümleriyle yöresel yaşamı yansıtır. 2017’de restorasyona alınmış ve şu anda ziyarete kapalıdır. Adres: Eyüboğlu Mah. Hanifioğlu Sok. No: 64, Şahinbey. ##### **Bayazhan Gaziantep Kent Müzesi** 1909’da Bayaz Ahmet [Ağa](/tr/detay/aga-3/llms.txt) tarafından yaptırılan han, [tütün](/tr/detay/tutun-2/llms.txt) ticareti, İngiliz karargahı, [hapishane](/tr/detay/hapishane/llms.txt) ve sinema salonu olarak kullanılmıştır. 2009’da Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından kent müzesine dönüştürülmüştür. İki katlı yapıda el sanatları, yöresel kültür ve tarih sergilenir. Yemenicilik, sedefçilik, kutnu [kumaş](/tr/detay/kumas-2/llms.txt) dokumacılığı gibi sanatlar mankenlerle canlandırılır. Ziyaret saatleri: 08:00-17:00 (Pazartesi hariç). #### **Coğrafi Yapı** **Şahinbey**, Gaziantep’in merkez ilçelerinden biridir ve 960 km² yüz ölçümüne sahiptir. Denizden yüksekliği 850 m’dir; Sof Dağları (1496 m) sınırları içindedir. 38°38’ [batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt)-37°32’ [doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) enlemleri ile 36°28’ batı-38°01’ doğu boylamları arasında yer alır. Akdeniz iklimi etkisi altındadır; yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve yağışlıdır. Ortalama sıcaklık 14,5°C, yağış 558,9 mm³’tür. Sıcaklık farkı 60,3°C’lik bir makasla çöl iklimine geçişi işaret eder. #### **Şahinbey Konakları** **Antep Evleri**, yüksek duvarlı, hayata (avluya) dönük yapılardır. İki katlı evler yaygındır; üst katlarda [köşk](/tr/detay/kosk-2/llms.txt) adı verilen [konsol](/tr/detay/konsol-2/llms.txt) çıkıntıları bulunur. Hayat, işlemeli taşlar, çiçeklikler ve havuzla (gane) süslenir. Odalar çok işlevlidir (yeme, yatma, oturma); döşeklik ve kübbiye gibi [ahşap](/tr/detay/ahsap-2/llms.txt) nişler içerir. Pencerelerde kuştağası bulunur; zemin katlarda sokağa pencere açılmaz. [Taş](/tr/detay/tas/llms.txt) ([kıymık](/tr/detay/kiymik/llms.txt), havara, karataş) yapılar yazın serin, kışın sıcak tutar. Mahzenler (hazna) [kiler](/tr/detay/kiler-750529/llms.txt) olarak kullanılır. **Gastronomi** **Gaziantep mutfağı**, Türk ve dünya mutfaklarında ayrıcalıklıdır. Malzeme seçimi, baharatlar ve soslarla zenginleşen yemekler, [otantik](/tr/detay/otantik/llms.txt) lokantalarda sunulur. Antep fıstığı, üzüm, biber ve nar ekşisi festivalleri düzenlenir. Backstreet Gastronomi gibi organizasyonlar ve yemek yazarı Paula Wolfert’in çalışmalarıyla uluslararası ün kazanmıştır. Belediye, valilik ve üniversiteler desteğiyle gastronomi turizmi gelişmiş, uçuşlar artmıştır. ## Academic Sources and References 1. Şahinbey Belediyesi. “Ekonomi,” Erişim 8 Nisan 2025. https://www.sahinbey.bel.tr/idet/356/1054/ekonomi. 2. Şahinbey Belediyesi. “Nüfus,” Erişim 8 Nisan 2025. https://www.sahinbey.bel.tr/idet/354/1081/nufus. 3. Şahinbey Belediyesi. “Tarihçe,” Erişim 8 Nisan 2025. https://www.sahinbey.bel.tr/idet/353/1057/tarihce. 4. Şahinbey Belediyesi. “Turizm,” Erişim 8 Nisan 2025. https://www.sahinbey.bel.tr/idet/357/1056/turizm. 5. Şahinbey Belediyesi. “Ulaşım,” Erişim 8 Nisan 2025. https://www.sahinbey.bel.tr/idet/355/1055/ulasim. 6. Şahinbey Belediyesi. “Şahinbey,” Erişim 8 Nisan 2025. https://www.sahinbey.bel.tr/idet/352/1053/sahinbey. 7. Şahinbey Kaymakamlığı. “Coğrafi Yapı,” Erişim 8 Nisan 2025. http://www.sahinbey.gov.tr/cografi-yapi. 8. Şahinbey Kaymakamlığı. “Gastronomi,” Erişim 8 Nisan 2025. http://www.sahinbey.gov.tr/gastronomi. 9. Şahinbey Kaymakamlığı. “Gezilecek Yerler,” Erişim 8 Nisan 2025. http://www.sahinbey.gov.tr/gezilecek-yerler. 10. Şahinbey Kaymakamlığı. “Müzelerimiz,” Erişim 8 Nisan 2025. http://www.sahinbey.gov.tr/muzelerimiz.