--- title: Sagittarius A* Kara Deliği slug: sagittarius-a-kara-deligi url: /detay/sagittarius-a-kara-deligi type: article language: Türkçe entity: primary: Sagittarius A* Kara Deliği type: article disambiguation: Samanyolu'nun kalbindeki Sagittarius A* kara deliğinin ilk fotoğrafı ve özellikleri. Keşif ve detaylar. categories: - name: Astronomi slug: astronomi url: /kategori/astronomi - name: Fizik slug: fizik url: /kategori/fizik tags: - Galaksi Evrimi - Olay Ufku Teleskobu - Sagittarius A* - Genel görelilik author: Orhun Kutlu created_at: 2025-02-14T16:09:38.090523+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:03:40.192158+03:00 --- # Sagittarius A* Kara Deliği ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Sagittarius A* Kara deliği ![1000000147.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/02/14/nQMiThpdVp0KMLOzF2sexJQo8PI4LCTa.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Özellik(ler) | Çekilen İlk Net Kara Delik | | Kara Delik | Sagittarius A* | ## Article Content ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/14/u6cQYNCQ8gJMTs15FeWFXWBy8kJDye69.png) [Sagittarius A* kara deliğinin net görüntüsü ](https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/samanyolu-galaksisindeki-sagittarius-a-kara-deliginin-net-fotografi-paylasildi/3176862) [Kara](/tr/detay/kara-749397/llms.txt) delikler, ışığın bile kaçamayacağı kadar güçlü bir kütleçekim alanına sahip olan kozmik yapılardır. Süper kütleli kara delikler, milyonlarca hatta milyarlarca [Güneş](/tr/detay/gunes-3/llms.txt) kütlesine sahip olabilir ve çoğunlukla galaksilerin merkezinde bulunurlar. Samanyolu'nun merkezinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan Sagittarius A\* (Sgr A\*), yaklaşık 4 milyon Güneş kütlesinde olup, [Dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt)'dan yaklaşık 26.000 ışık yılı uzaklıktadır. Kara deliklerin doğrudan gözlemlenmesi mümkün değildir, ancak etrafındaki maddeyle etkileşimleri ve [olay](/tr/detay/olay/llms.txt) ufku çevresinde oluşturdukları [radyasyon](/tr/detay/radyasyon-749235/llms.txt) sayesinde dolaylı olarak incelenebilirler. 2019 yılında, Olay Ufku Teleskobu (EHT) iş birliği, M87 galaksisinin merkezindeki süper kütleli kara delik M87\*’nin ilk doğrudan görüntüsünü elde etti. Bu başarıdan sonra, EHT ekibi, Samanyolu'nun merkezindeki Sagittarius A\*’yı gözlemlemeye odaklandı ve 2022 yılında Sgr A\*’nın ilk doğrudan görüntüsünü elde etmeyi başardı. Bu keşif, kara deliklerin fiziksel özelliklerini daha iyi anlamamıza ve Einstein'ın Genel Görelilik Teorisi'ni test etmemize [olanak](/tr/detay/olanak/llms.txt) sağlamıştır. ### **Sagittarius A’nın Teknik Özellikleri** Sagittarius A\*’nın temel fiziksel özellikleri şu şekilde özetlenebilir: - **Konumu: **Yay (Sagittarius) takımyıldızı, Samanyolu’nun merkezi, - **Uzaklığı:** Yaklaşık 26.000 ışık yılı, - **Kütlesi:** Yaklaşık 4 milyon Güneş kütlesi, - **Çapı:** Olay ufkunun çapı yaklaşık 24 milyon kilometre, - **Olay Ufku: **Schwarzschild yarıçapı yaklaşık 12 milyon kilometre, - **Dönme Hızı:** Büyük olasılıkla yüksek bir açısal momentum taşıyor, ancak kesin değeri bilinmiyor, - **Etrafındaki Gaz Hareketi:** Madde, birkaç saat içinde olay ufkunun etrafında dolanıyor, bu da M87\*’ye kıyasla gözlemlemeyi zorlaştırıyor. Sagittarius A\*’nın en belirgin özelliği, M87\*’ye göre çok daha küçük olmasıdır. M87\* yaklaşık 6,5 milyar Güneş kütlesine sahipken, Sgr A\* yalnızca 4 milyon Güneş kütlesindedir. Bu durum, etrafındaki gazın hareketini çok daha hızlı hale getirir ve gözlem sürecini daha karmaşık hale getirir. ### **Sagittarius A’nın İlk Fotoğrafının Çekilmesi** ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/14/gwvAAMplURNJlvndRP2FMlzFPfMcexx8.png) *Sagittarius A\* kara deliğinin ilk görüntüsü - *[ESO](https://www.eso.org/public/images/eso2208-eht-mwa/) #### **Olay Ufku Teleskobu (EHT) ve Kullanılan Teknikler** Sagittarius A\*’nın görüntülenmesi için Olay Ufku Teleskobu (EHT) kullanıldı. EHT, Dünya’nın farklı bölgelerinde bulunan sekiz [radyo](/tr/detay/radyo-3/llms.txt) teleskobunun senkronize edilmesiyle oluşturulan küresel bir teleskop ağıdır. Bu [sistem](/tr/detay/sistem-2/llms.txt), çok [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) bazlı interferometri (VLBI - Very Long Baseline Interferometry) yöntemiyle çalışarak Dünya çapında bir teleskop kurar. Kullanılan [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) teleskoplar şunlardır: - ALMA (Şili) - IRAM 30m (İspanya) - JCMT (Hawaii) - LMT (Meksika) - SMT (Arizona, ABD) - SPT (Güney Kutbu, Antarktika) Bu teleskop ağı, 1,3 mm [dalga](/tr/detay/dalga-2/llms.txt) boyundaki radyo dalgalarını kullanarak, kara deliğin etrafındaki süper ısınmış plazmadan yayılan radyasyonu tespit etti. Elde edilen veriler, gelişmiş algoritmalarla işlenerek Sgr A\*’nın ilk doğrudan görüntüsü yapıldı. #### **Sagittarius A’nın Görüntüsünün Anlamı** Görüntü, Sgr A\*’nın etrafındaki sıcak gazın yaydığı radyasyonun bükülmesi sonucu oluşan parlak bir [halka](/tr/detay/halka-5/llms.txt) ve merkezinde kara deliğin gölgesini göstermektedir. - **Parlak halka:** Kara deliğin etrafındaki gazın yaydığı ışığın yerçekimi merceklenmesiyle oluşan bölgedir. - **Merkezdeki karanlık bölge:** Kara deliğin gölgesi olup, olay ufkuna karşılık gelmektedir. - **Asimetrik parlaklık dağılımı:** Olay ufkunun etrafındaki madde akışının ve manyetik alanların varlığına işaret eder. Bu görüntü, Einstein’ın Genel Görelilik Teorisi’nin öngördüğü kara delik gölgesi yapısıyla büyük ölçüde uyuşmaktadır. ### **Keşfin Bilimsel Önemi** Sagittarius A\*’nın doğrudan görüntülenmesi, birçok bilimsel açıdan büyük bir öneme sahiptir: #### **Genel Görelilik Kuramının Test Edilmesi** Elde edilen görüntü, Einstein’ın Genel Görelilik Teorisi’nin öngördüğü kara delik yapısıyla birebir uyumlu çıkmıştır. Kara deliklerin uzay-zamanı nasıl büktüğünü [anlamak](/tr/detay/anlamak-751178/llms.txt) için kritik bir test ortamı oluşturmuştur. #### **Galaksi Evrimi Üzerindeki Etkisi** Sagittarius A\*, Samanyolu’nun merkezi ile etkileşim halinde olup, galaksinin yapısını ve evrimini etkileyebilir. Kara deliklerin çevresindeki maddeyle etkileşimleri, yıldız oluşum süreçlerini ve [galaksi](/tr/detay/galaksi-2/llms.txt) dinamiklerini değiştirebilir. #### **Manyetik Alanlar ve Jetler** Sagittarius A\* çevresindeki manyetik alanların doğası hakkında yeni veriler sunmaktadır. Süper kütleli kara deliklerin maddeyi nasıl yuttuğu ve yüksek enerjili jetleri nasıl ürettiği hakkında yeni modellerin geliştirilmesine katkıda bulunacaktır. ## Academic Sources and References 1. EHT Collaboration et al. “First Event Horizon Telescope Results for Sagittarius A\*.” The Astrophysical Journal Letters 930, no. 2 (2022): L12. https://doi.org/10.3847/2041-8213/ac6674. 2. NASA Goddard Space Flight Center. “What We Know About Sagittarius A\*.” Erişim Tarihi. 3. TÜBİTAK Bilim Genç. “Gök Adamızın Merkezindeki Kara Delik İlk Kez Görüntülendi.” Erişim Tarihi.