--- title: Sabiha Sertel slug: sabiha-sertel-481d8 url: /detay/sabiha-sertel-481d8 type: biography language: Türkçe entity: primary: Sabiha Sertel type: biography disambiguation: Sabiha Sertel: Gazeteci, yazar, feminist. Kadın hakları savunucusu, sosyalist. Hayatı ve eserleri. categories: - name: Medya Ve İletişim slug: medya-ve-iletisim url: /kategori/medya-ve-iletisim tags: - Çeviri Eserleri - Resimli Ay - Sabiha Sertel - Sosyoloji - Kadın hakları author: Emir Cengiz Çulha created_at: 2025-06-21T21:52:40.275860+03:00 updated_at: 2025-06-25T22:40:14.873636+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/22/IK8pLdeyNKlKSsxtorUhs5QwI0ZMZhVS.jpeg --- # Sabiha Sertel > Sabiha Sertel, 20. yüzyıl başlarında Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde gazetecilik, yayıncılık ve çeviri alanlarında faaliyet göstermiş, kadın hakları ve toplumsal konular üzerine çalışmalar yapmış bir yazardır. ## KURE Information Cards ![Ekran görüntüsü 2025-06-21 220427.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/21/2oiWVIIKyzaUyqs9YrbUNa6nhErRkA5g.png) *Sabiha Sertel* | Field | Value | |-------|-------| | custom_key_869069 | | | custom_key_869068 | | | custom_key_869067 | | | custom_key_869066 | | | custom_key_869065 | | | custom_key_869069 | Mehmet Zekeriya Sertel | | custom_key_869068 | 1895-03-15 | | custom_key_869067 | 1968-02-09 | | custom_key_869066 | Atiye Hanım | | custom_key_869065 | Nazmi Efendi | ## Article Content [Sabiha Sertel](/tr/detay/sabiha-sertel-30d86/llms.txt), 1895 yılında Selanik'te doğmuştur. Ailesi, Selanik’in Dönme Cemaati mensuplarındandır. Eğitimine Selanik’te başlamış; Terakki Mektebi, Fransız Mektebi ve İttihat ve Terakki İdadisi’nde öğrenim görmüştür. Genç yaşta arkadaşlarıyla birlikte kurduğu Tefeyyüz Cemiyeti aracılığıyla özel dersler alarak hukuk, sosyoloji, mantık ve iktisat gibi alanlarda kendisini geliştirmiştir. Bu dönemde yazdığı “Osmanlı Cemiyetinde Kadın” başlıklı makalesi yılın en iyi makalesi seçilmiştir. 1913’te ailesiyle birlikte İstanbul’a taşınan Sertel, 1915’te gazeteci Zekeriya Sertel ile evlenmiştir. Eğitimini ilerletmek amacıyla 1919 yılında eşiyle birlikte Amerika Birleşik Devletleri’ne gitmiş; Columbia Üniversitesi’ne bağlı Sosyal Çalışmalar Okulu’nda sosyoloji ve sosyal hizmetler eğitimi almıştır. ### **Basın Faaliyetleri ve Yayıncılık Çalışmaları** Sabiha Sertel’in gazetecilik kariyeri, henüz rüştiye öğrencisiyken okul dergilerinde şiirler yayımlamasıyla başlamıştır. Profesyonel anlamda ilk büyük adımını, 1919 yılında yayımlamaya başladığı *Büyük Mecmua* ile atmıştır. Bu dergide kadın hakları, eşitlik ve toplumsal dönüşüm üzerine yazılar kaleme almıştır. 1924 yılında eşiyle birlikte *Resimli Ay* dergisini çıkarmaya başlamış; burada “Cici Anne” takma adıyla kadın-erkek ilişkileri, evlilik ve toplumsal roller hakkında mektuplara dayalı yazılar yazmıştır. Aynı yıllarda *Sevimli Ay*, *Resimli Herşey*, *Projektör* gibi dergilerde de yayıncılık faaliyetlerinde bulunmuştur. ### **Siyasi Duruşu ve Kadın Haklarına Katkıları** Sertel’in yazıları, özellikle kadın hakları, sınıf mücadelesi ve toplumsal eşitlik gibi alanlara odaklanmıştır. *Resimli Ay* ve *Tan* gazetesi gibi yayın organlarında, kadınların siyasal, sosyal ve ekonomik hayatta etkin şekilde yer alması gerektiğini savunan yazılar kaleme almıştır. Siyasi baskılar ve dönemin sansür koşulları nedeniyle birçok kez yargılanmış, özellikle 1930 ve 1940’lı yıllarda rejim eleştirileri nedeniyle tutuklamalarla karşı karşıya kalmıştır. 1936 yılında yayımlanan *Çitra Roy ve Babası* adlı romanında, bireysel ve toplumsal özgürlük temalarını işlemiştir. 1945 yılında *Tan* matbaasının saldırıya uğramasının ardından bir kez daha gözaltına alınmıştır. ### **Yurtdışı Yaşamı ve Son Yılları** 1950 yılında siyasal baskıların artmasıyla Türkiye’den ayrılan Sabiha Sertel; Paris, Roma, Budapeşte, Leipzig, Prag ve Moskova gibi şehirlerde yaşamıştır. Bu süreçte çeşitli radyolarda görev almış, Türkiye Komünist Partisi’nin yurtdışı örgütlerinde sorumluluk üstlenmiştir. 1960’lı yıllarda *İlericilik-Gericilik Kavgasında Tevfik Fikret*, *Nazım Hikmet’ten ve Sabahattin Ali’den Anılar* ve *Roman Gibi* adlı anı kitaplarını yayımlamıştır. Aynı zamanda Marksist klasiklerden çeviriler yapmış; Kautsky, Adoratski, Babel, Lenin ve Stalin gibi isimlerin eserlerini Türkçeye kazandırmıştır. Sertel, 2 Eylül 1968 tarihinde Bakü’de akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybetmiştir. ### **Yayınları ve Çevirileri** **Kitapları:** - *Çitra Roy ile Babası* (1936) - *İlericilik-Gericilik Kavgasında Tevfik Fikret* (1939, 1965 baskısı) - *Tevfik Fikret-Mehmet Akif Kavgası* (1940) - *Roman Gibi* (1969) **Çeviri Eserleri:** - K. Kautsky, *Sınıf Kavgası* (1934) - A. Babel, *Kadın ve Sosyalizm* (1935) - V. Adoratski, *Diyalektik Materyalizm* (1936) - J. Bryce, *Demokrasi Nedir* (1939) - Lenin, *Emperyalizm: Kapitalizmin Son Safhası* - Stalin, *Leninizmin Problemleri* ## Academic Sources and References 1. Temizsu, Mustafa. “Sertel Sabiha.” Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ahmet Yesevi Üniversitesi, TEİS. Yayın Tarihi: 10 Haziran 2019, güncelleme Tarihi: 20 Aralık 2020. Erişim tarihi 23 Haziran 2025. https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/sertel-sabiha. 2. Türk, Emine Bilgehan. “Türk Basın Tarihinin İlk Kadın Yüzlerinden: Sabiha Zekeriya Sertel.” Karadeniz İncelemeleri Dergisi 14, sy. 27 (Ekim 2019): 261-78. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kid/issue/49497/633244 3. Çatal, Barış. “Sabiha Sertel (1895–1968).” Atatürk Ansiklopedisi. Son güncelleme 14 Kasım 2022. Erişim 21 Haziran 2025. https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/1755/Sabiha-Sertel-%281895-1968%29.