--- title: Sabiha Gökçen slug: sabiha-gokcen-750550 url: /detay/sabiha-gokcen-750550 type: biography language: Türkçe entity: primary: Sabiha Gökçen type: biography disambiguation: Sabiha Gökçen: Türkiye'nin ilk kadın pilotu ve savaş pilotu. Hayatı, başarıları ve Atatürk ile ilişkisi. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih - name: Havacılık Ve Uzay slug: havacilik-ve-uzay url: /kategori/havacilik-ve-uzay tags: - İlk Kadın Pilot - Sabiha Gökçen - savaş pilotu - Türk Hava Kurumu author: Onur Çolak created_at: 2025-03-22T17:13:30.023922+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:42:28.305811+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/22/40PrYad7F8N9KQVewDlWOevvsVjWwJvN.jpg --- # Sabiha Gökçen > Sabiha Gökçen (1913-2001), Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kadın pilotu, dünyanın ilk kadın savaş pilotudur. ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Sabiha Gökçen ![uC1LjSITtDAODD5A-generated_image.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/22/a26XpRlOK8E9cqwPIEvLfhLdMZnNTLQQ.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | custom_key_740850 | | | custom_key_740843 | | | custom_key_740841 | | | custom_key_740840 | | | Ölüm Yeri(Metin) | Ankara | | Doğum Yeri(Metin) | Bursa | | Ödül(ler) | Dünyanın En Başarılı 20 Havacısı Listesine Girme,FAI Altın Madalyası,Yugoslav Askeri Tayyare Brövesi,Beyaz Kartal Nişanı,Murassa (İftihar) Madalyası | | Eş(ler) | Yüzbaşı Kemal Esiner | | Adının Verildiği Önemli Yerler | Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı | | Çalıştığı Kurum | Türk Hava Kurumu,Türk Silahlı Kuvvetleri | | Defin Yeri | Cebeci Şehitliği/Ankara | | custom_key_740850 | 2001-03-22 | | Son Uçuşu | Falcon 2000 (1996-83 yaşında) | | custom_key_740843 | 1913-03-22 | | custom_key_740841 | Mustafa İzzet Bey | | custom_key_740840 | Hayriye Hanım | | Meslek(ler) | Askeri Pilot,Eğitimci | | Eğitim | Çankaya İlkokulu,Eskişehir Askeri Tayyare Okulu,Koktebel Yüksek Planör Okulu,Üsküdar Amerikan Kız Koleji,Arnavutköy Kız Koleji | ## Article Content Sabiha Gökçen, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kadın pilotu ve dünyanın ilk kadın [savaş](/tr/detay/savas-3/llms.txt) pilotudur. Cumhuriyet'in ilanıyla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) kadınının kamusal yaşamda daha aktif ve görünür olması hedefi doğrultusunda yetiştirilmiş ve [modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) Türk kadınının simgelerinden biri haline gelmiştir. Havacılık alanındaki çalışmaları ve uluslararası başarılarıyla [sadece](/tr/detay/sadece-e8b50/llms.txt) Türkiye'de değil, uluslararası alanda da tanınan bir isim olmuştur. ### **Çocukluğu ve Atatürk ile Tanışması** Sabiha Gökçen, 22 [Mart](/tr/detay/mart-749833/llms.txt) 1913 tarihinde [Bursa](/tr/detay/bursa-2/llms.txt)'da doğdu. Babası Bursa Vilayet Başkâtibi Mustafa İzzet [Bey](/tr/detay/bey-5/llms.txt), annesi ise Hayriye Hanım’dır. [Anne](/tr/detay/anne-749984/llms.txt) ve babasını [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) yaşta kaybeden Sabiha, kardeşleriyle birlikte ekonomik ve sosyal açıdan zorlu bir [dönem](/tr/detay/donem-3/llms.txt) geçirmiştir. Bu süreçte, savaş dönemi koşullarının getirdiği zorluklarla mücadele etmek durumunda kalmışlardır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/22/8KIP3iBnFWMZ0ntLqpJUbRzCe0iIZGkC.webp) *Yapay zeka yardımıyla oluşturulmuştur.* [Mustafa Kemal Atatürk](/tr/detay/mustafa-kemal-ataturk-722184/llms.txt)’ün 22 [Eylül](/tr/detay/eylul-748434/llms.txt)-8 [Ekim](/tr/detay/ekim-748436/llms.txt) 1925 tarihleri arasında gerçekleştirdiği Bursa ziyareti, Sabiha'nın yaşamında [dönüm](/tr/detay/donum-2/llms.txt) noktası olarak değerlendirilmektedir. Ziyaret sırasında Sabiha, Atatürk ile tanışmış ve eğitim almak, yatılı okulda okumak istediğini ifade etmiştir. Atatürk, bu isteği olumlu karşılayarak Sabiha'yı manevi evladı olarak kabul etmiş ve [Ankara](/tr/detay/ankara-2/llms.txt)'ya götürerek hayatında yeni bir dönem başlatmıştır. ### **Eğitim Hayatı** Ankara'ya götürülen Sabiha Gökçen, eğitim hayatına Çankaya İlkokulu'nda başlamıştır. Eğitim sürecinin başlarında öğretmenlerle yaşadığı bazı sorunlar ve anlaşmazlıklar nedeniyle öğreniminde aksaklıklar meydana gelmiştir. Ancak Atatürk'ün doğrudan müdahalesi sonucu eğitim ortamı daha disiplinli bir hale getirilmişt, bu [süreç](/tr/detay/surec-2/llms.txt), onun eğitim hayatındaki [disiplin](/tr/detay/disiplin-2/llms.txt) anlayışını şekillendiren temel unsurlardan biri olmuştur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/22/nypQSybQ5KslRNQ0phiwKPnTo34YC0Dg.jpg) *Yapay zeka yardımıyla oluşturulmuştur.* İlköğretimini tamamladıktan sonra İstanbul'da Arnavutköy Kız Koleji ve [Üsküdar](/tr/detay/uskudar-2/llms.txt) Amerikan Kız Koleji’nde öğrenimine devam eden Gökçen, bu süreçte sağlık problemleri yaşamıştır. Eğitimine ara vermek zorunda kalarak Heybeliada ve Viyana'da tedavi görmüştür. Daha sonra Fransızca dil eğitimi için [Paris](/tr/detay/paris-4/llms.txt)'e gitmiş, dil becerilerini geliştirme fırsatı elde etmiştir. ### **Soyadı ve Kimliğinin Şekillenmesi** 1934 yılında Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesiyle birlikte, Atatürk tarafından Sabiha’ya "Gökçen" soyadı verilmiştir. Atatürk, gençlerin havacılığa ilgisinin artmasını hedeflediği için bu soyadını seçmiştir. Bu süreç, Sabiha'nın hayatında [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir dönüşüme sebebiyet vermiş ve onun ileride yapacağı meslek seçiminde etkili olmuştur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/22/bVGqVa6y2xBgxEwQsBWdbtA1T52No7LI.webp) *Yapay zeka yardımıyla oluşturulmuştur.* "Gökçen" soyadını aldıktan sonra sosyal çevresinde bu soyadıyla tanınmaya başlamıştır. Bu isim değişikliği, onun kişisel ve mesleki hayatında yeni hedefler belirlemesinde önemli bir [etken](/tr/detay/etken/llms.txt) olarak görülmektedir. Soyadının sembolik anlamı, havacılık kariyerine olan ilgisini ve yönelimini desteklemiştir. ### **Havacılığa Başlangıç** Sabiha Gökçen'in havacılığa ilgisi, 3 [Mayıs](/tr/detay/mayis-748394/llms.txt) 1935 tarihinde Türk [Tayyare](/tr/detay/tayyare/llms.txt) Cemiyeti tarafından açılan Türkkuşu'nun töreninde ortaya çıkmıştır. Buradaki havacılık gösterilerinden etkilenen Gökçen, Atatürk’ün teşvikiyle bu alana yönelmiştir. Eğitim programına katılan ilk kadın öğrenci olmuştur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/22/Z45Ky6lWwbStmaFn9DJJXJ1NeVuI2z3e.webp) *Yapay zeka yardımıyla oluşturulmuştur.* Atatürk, havacılığı ,Türkiye'deki [modernleşme](/tr/detay/modernlesme/llms.txt) sürecinin sembollerinden biri olarak değerlendirmiştir. Bu bağlamda Sabiha'nın havacılık kariyerine başlaması, toplumsal [değişim](/tr/detay/degisim-b8cd0/llms.txt) politikalarının bir parçası olarak değerlendirilmiş ve desteklenmiştir. Bu destek, Sabiha'nın kariyerinde önemli bir motivasyon kaynağı olmuştur. ### **Yurtdışı Eğitimi ve İlk Başarıları** Türk Hava Kurumu tarafından Sovyetler Birliği'ndeki Koktebel Yüksek Planör Okulu'na gönderilen ilk öğrenci grubu arasında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan Gökçen, 10 [Temmuz](/tr/detay/temmuz-748429/llms.txt) 1935 tarihinde eğitimine başlamıştır. Eğitim sürecinde [başarılı](/tr/detay/basarili-751316/llms.txt) olmuş ve "Planör Öğretmeni" unvanını kazanmıştır. İlk motorlu uçuşunu 25 [Şubat](/tr/detay/subat-748380/llms.txt) 1936 tarihinde gerçekleştirmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/22/FwsNYk4EqjVeaJy0bJk5U81NKdCqTRxF.webp) *Yapay zeka ile tasarlanmıştır.* Kırım’daki eğitim sürecini tamamladıktan sonra Moskova'daki Motorlu Uçaklar Okulu'na devam etmeyi planlayan Sabiha, kardeşi Zehra'nın [ölüm](/tr/detay/olum-2/llms.txt) haberi [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) eğitimini yarıda bırakarak Türkiye'ye dönmüştür. Döndükten sonra Türkkuşu'nda eğitmen olarak görev yapmıştır. ### **İlk Kadın Askeri ve Savaş Pilotu** 1937 yılında Eskişehir Hava Okulu'nda askeri pilotluk eğitimini tamamlayan Gökçen, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kadın askeri pilotu olmuştur. Aynı yıl katıldığı Dersim Harekâtı ile [dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) tarihinde ilk kadın savaş pilotu unvanını elde etmiştir. Bu [harekât](/tr/detay/harekat-2/llms.txt), kariyerinde dönüm noktası olarak değerlendirilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/22/IIUSB0aiilH9cqsjGOD6VWmGX9NW86C4.webp) *Yapay zeka yardımıyla tasarlanmıştır.* Cumhuriyet dönemi modernleşme politikalarında sembolik bir figür haline gelen Sabiha Gökçen'in Atatürk’ün isteği üzerine kamuya açık etkinliklerde askeri üniformasıyla bulunması, sembolik önemini daha da artırmıştır. ### **Uluslararası Barış Misyonu** 1938 yılında Balkan ülkelerini kapsayan bir hava turu gerçekleştiren Sabiha Gökçen, uçuşu tek başına gerçekleştirmiştir. Bu girişim, Türkiye'nin uluslararası barış politikalarını desteklemek amacıyla düzenlenmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/22/aFaMsMPV65ZOhyFzqWernmlIxSmPiTRc.webp) *Yapay zeka ile tasarlanmıştır.* 21 [Haziran](/tr/detay/haziran-748426/llms.txt) 1938 tarihinde gerçekleştirdiği dönüş yolculuğu sırasında uçak arızası yaşanmış ve [Romanya](/tr/detay/romanya-2/llms.txt)'nın Bozau kentine zorunlu iniş [yapmak](/tr/detay/yapmak-7583b/llms.txt) durumunda kalmıştır. Bu [olay](/tr/detay/olay/llms.txt) Balkan turunun önemli ve hatırlanan anılarından biri olmuştur. ### **Özel Hayatı** Sabiha Gökçen, özel hayatında 1940 yılında [askerî](/tr/detay/askeri-2/llms.txt) [coğrafya](/tr/detay/cografya-4/llms.txt) ve topografya öğretmeni olan Hava Yüzbaşı Kemal Esiner ile evlenmiştir. Evliliğinde dönemin toplumsal normlarının aksine bir [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt) olarak, kocasının soyadını almak yerine, eşi Kemal Esiner onun soyadı olan "Gökçen"i benimsemiştir. Ancak evlilikleri [kısa](/tr/detay/kisa/llms.txt) sürmüş; Kemal Esiner, 12 [Ocak](/tr/detay/ocak-2/llms.txt) 1943 tarihinde, [tifüs](/tr/detay/tifus-750218/llms.txt) salgını nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Sabiha Gökçen, eşinin vefatından sonra tekrar evlenmemiş ve yaşamının büyük bir kısmını havacılık faaliyetlerine adamıştır​. Sabiha Gökçen'in özel hayatına dair evlilik tecrübesi oldukça kısa sürmesine rağmen, evliliğinde kullandığı soyadının toplumun geleneksel bakış açısına karşı bir duruş olarak önemli bir simgesel [değer](/tr/detay/deger-2/llms.txt) taşıdığı söylenebilir. Bu evlilik aynı zamanda, Gökçen'in sosyal hayatında ve profesyonel faaliyetlerinde bir kesinti yaratmamış, aksine Türk havacılık tarihindeki öncü rolünü sürdürmesini sağlamıştır​. ### **Türk Modernleşmesinin Kadın Sembolü** Sabiha Gökçen, Türk modernleşme sürecinde kadınların kamusal alandaki varlığını artıran sembolik isimlerden biri olarak görülmektedir. Askeri pilot olarak elde ettiği başarılar, Cumhuriyet’in kadınlara yönelik politikalarının bir göstergesi olarak değerlendirilmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/22/oYcY6LYDSXWDTKcAdLFkc7QSUht0YglC.webp) *Yapay zeka yardımıyla tasarlanmıştır.* Onun kamusal alandaki varlığı ve [teknik](/tr/detay/teknik-2/llms.txt) yetkinliği, kadınların farklı meslek alanlarında da başarılı olabileceğinin bir örneği olarak değerlendirilmiş ve bu yönüyle modernleşme hareketinin sembollerinden biri haline gelmiştir. ### **Ödüller ve Madalyaları** **1. Türk Hava Kurumu'nun Bir Numaralı Övünç (Murassa) Madalyası ve Beratı**: Dersim Harekâtı'ndan sonra verilmiştir. **2. Yugoslav Ordusu'nun Beyaz Kartal Nişanı ve Askeri Rozeti**: Balkan ülkelerine yaptığı uçuşlar sonrası [Yugoslavya](/tr/detay/yugoslavya-2/llms.txt) tarafından verilmiştir.​ **3. Romanya Ordusu Havacılık Rozeti**: Romanya Ordusu tarafından verilmiştir.​ **4. Trakya ve Ege Manevraları Hatıra Madalyaları**: Katıldığı askeri tatbikatlar anısına verilmiştir.​ **5. Türk Kadınının Seçme ve Seçilme Hakkının 50. Yılı Plaketi**: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde, mesleklerinde öncü kadınlara verilen plaketlerden biridir.​ **6. Selçuk Üniversitesi Fahri Doktora Unvanı**: 1989 yılında verilmiştir.​ **7. Uluslararası Havacılık Federasyonu (FAI) Altın Madalyası**: 1991 yılında, havacılığa yaptığı katkılar sebebiyle verilmiştir.​ **8. Dünya Tarihine Geçen 20 Havacı Arasında Yer Alması**: 1996 yılında, [ABD](/tr/detay/abd/llms.txt) Maxwell Hava Üssü'nde düzenlenen törende bu unvanı almıştır.​ **9. 28 Adet Plaket**: Askeriye, çeşitli dernekler ve organizasyonlar tarafından verilmiştir.​ ### **Son Yılları ve Vefatı** Sabiha Gökçen, 22 Mart 2001 tarihinde [kalp](/tr/detay/kalp-749133/llms.txt) yetmezliği sebebiyle hayatını kaybetmiştir. Ölümünün ardından Türkiye'nin birçok bölgesinde havalimanları ve eğitim kurumlarına adı verilerek anılmaya devam etmektedir. Ölümünden sonra da havacılığın gelişiminde ve kadınların toplumdaki konumunun güçlendirilmesinde [sembol](/tr/detay/sembol-2/llms.txt) isimlerden biri olarak kabul edilmektedir. ## Academic Sources and References 1. Balcı, Meral ve Yeşim Karadeniz. "Cumhuriyet Modernleşmesinin Genç Kadın Pilotu: Sabiha Gökçen." Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi 2, no. 1 (2018): 1-7.Yaralı Akkaya, Aysun. "Türk Modernleşmesinin Kadın-Asker Sembolü Sabiha Gökçen Üzerine Bir Değerlendirme." Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 11, no. 18 (Haziran 2019).Yalçın, Osman, ve Hilal Yalçın. “Balkan Semalarında Barış İçin Uçan Bir Türk Kadını: Sabiha GÖKÇEN”. Yeditepe Üniversitesi Tarih Bölümü Araştırma Dergisi 2, sy. 5 (Ocak 2019): 13-30.Yücer, Saime. "Sabiha Gökçen (Esiner) (1913-2001)." Atatürk Ansiklopedisi (2018). https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/sabiha-gokcen-esiner-1913-2001/