--- title: Rüstem Paşa Bedesteni (Taşhan) slug: rustem-pasa-bedesteni-tashan-a9718 url: /detay/rustem-pasa-bedesteni-tashan-a9718 type: article language: Türkçe entity: primary: Rüstem Paşa Bedesteni (Taşhan) type: article categories: - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Taşhan - tarihi eser - Erzurum author: Melikşah Yakul created_at: 2025-12-25T01:24:12.080202+03:00 updated_at: 2026-02-10T11:41:23.129969+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/12/24/mtdql1HRgXheQtbmesXUlNvDH6IHNqGO.jpg --- # Rüstem Paşa Bedesteni (Taşhan) ## KURE Information Cards ![2018_Haber_8-EYLÛŒ_tashan-1-.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/01/28/ptxYCfv0vSIRJM7ToNyHR5EKraj7gS9A.jpg) *Rüstem Paşa Bedesteni (AA)* | Field | Value | |-------|-------| | İnşa Tarihi(Metin) | 1561 | | Yapı Malzemesi(leri) | Kesme Taş | | Konum | Fevziye Mahallesi,Menderes Caddesi (Pervioğlu Camisi ile Boyahane Hamamı arası) | | Plan Şeması | Dikdörtgen avlulu, iki katlı, revaklı, 32 odalı | | Önemli Onarımlar | 1965 (Vakıflar Genel Müdürlüğü) | ## Article Content Halk arasında yaygın olarak bilinen adıyla Taşhan, Osmanlı İmparatorluğu’nun en parlak dönemlerinden biri olan Kanuni Sultan Süleyman saltanatında, sadrazam [Rüstem Paşa](/tr/detay/rustem-pasa-2/llms.txt) tarafından 1561 yılında [Erzurum](/tr/detay/erzurum-2/llms.txt)’da inşa ettirilmiş anıtsal bir ticari yapıdır.   Osmanlı kervansaray mimarisinin özgün ve nitelikli örnekleri arasında gösterilen eser, dikdörtgen bir avlu etrafında kurgulanmış revaklı ve iki katlı plan şemasıyla dikkat çekmektedir.[^1]  ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/12/24/BsXQs6uTTHvGO79zUWDfDKkkaYN7F7LR.jpg) *Taşhan'ın içinden bir görsel (AA)* ### **Tarihsel Gelişim ve İşlevsel Değişim** [Rüstem Paşa Bedesteni](/tr/detay/rustem-pasa-bedesteni-tashan-35347/llms.txt), Erzurum şehir merkezinde Fevziye Mahallesi, Menderes Caddesi üzerinde, Pervioğlu Camisi ile Boyahane Hamamı arasında konumlanmaktadır. Yapının inşa edildiği 16. yüzyılda Erzurum’un bir "serhat şehri" (sınır kenti) olması, yapının işlevini ve isimlendirilmesini doğrudan etkilemiştir. Bedesten’in batı cephesindeki beşik tonozlu giriş kapısı üzerinde yer alan kitabede, yapının bir "ribat" olduğu belirtilmektedir. Ribatlar, sınır güvenliğini sağlamakla görevli, sayıları 40 ile 50 arasında değişen akıncı birliklerinin konuşlandığı ileri karakol binaları olarak tanımlanmaktadır. Ancak Osmanlı Devleti’nin sınırlarının zaman içerisinde Tiflis ve Hazar Denizi’ne kadar genişlemesiyle birlikte, yapı askeri savunma işlevinden sıyrılarak sivil bir nitelik kazanmış; konak, barınak ve ticaret merkezi olarak kullanılmaya başlanmıştır.[^2]    Tarihi İpek ve Baharat yollarının kesişim noktasında, stratejik bir konumda yer alan yapı, yüzyıllar boyunca yolcuların konaklama, barınma ve ticaret ihtiyaçlarını karşılamış; günümüzde ise Erzurum’un kültürel belleğinde önemli bir yer tutan [Oltu taşı](/tr/detay/oltu-tasi-fa320/llms.txt) işlemeciliği ve satışının merkezi haline gelmiştir. Tarihi süreçte yapının bünyesinde yolcuların her türlü ihtiyacını karşılamaya yönelik imarethane, mescit, dinlenme alanları ve bezirgân dükkânları yer almıştır. Ayrıca kervanların ulaşımını sağlayan deve, eşek, öküz, manda ve atların bağlanması için özel bölümler oluşturulduğu, ancak bu kısımların önemli bir bölümünün günümüze ulaşamadığı kaydedilmiştir. ### **Mimari Özellikler ve Onarımlar** Kesme taş malzeme kullanılarak inşa edilen Rüstem Paşa Bedesteni, dikdörtgen bir avlu çevresinde şekillenen planı ile klasik Osmanlı kervansaray mimarisini yansıtmaktadır.[^3]  Yapı, avluyu çevreleyen revakların gerisinde sıralanmış odalardan oluşan iki katlı bir düzene sahiptir. Avlunun etrafında toplamda 32 adet oda bulunmaktadır. Yapıya giriş, doğu ve batı yönlerinde bulunan, sivri kemerli ve tonozlu iki ayrı kapıdan sağlanmaktadır. Bedestenin üst katında, bir koridor etrafında sıralanmış basık tonozlu odalar yer almaktadır. Bu katta görülen süslemelerin yapının orijinal dönemine ait olmadığı ve daha sonraki dönemlerde eklendiği belirtilmektedir. Yapı, 1965 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından kapsamlı bir restorasyon sürecinden geçirilmiştir. Bu onarım çalışmaları sırasında kervansarayın batıya bakan ön cephesi mimari müdahale ile hafifçe ileri taşırılmış; alt kısımda beşik tonozlu derin bir giriş mekânı, üst kısımda ise kervansaray yöneticisine ait bir oda düzenlenmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/12/24/39DqcX9jYlOiTtxTzFYAPByjLU6dppue.jpg) *Taşhanda satışta olan çeşitli Oltu Taşı Tespihler (AA)* ### **Günümüzdeki Durumu ve Sosyoekonomik Yapı** Tarihsel süreçte ticari bir merkez olma niteliğini koruyan Taşhan, günümüzde Erzurum’a özgü yarı değerli bir maden olan [Oltu](/tr/detay/oltu-ilce-3ded7/llms.txt) taşının (siyah kehribar) işlendiği ve pazarlandığı bir ihtisas çarşısı olarak faaliyet göstermektedir.[^4]  1989 yılında kurulan Oltu Taşı Derneği (OTD), o güne kadar şehirde dağınık halde, ev atölyelerinde üretim yapan ustaları bu tarihi yapıda bir araya getirerek Taşhan’ı bir "iş merkezi" niteliğine kavuşturmuştur. Han içerisinde sadece satış yapılmamakta, aynı zamanda aralarında kadın sanatkârların da bulunduğu ustalar tarafından üretim gerçekleştirilmektedir. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. "Siyah altına turist ilgisi." Anadolu Ajansı Foto Galeri. Erişim 28 Ocak 2026. https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/siyah-altina-turist-ilgisi/2 2. Hocaoğlu, Yunus. "Asırlardır ticaretin kalbinin attığı çarşı: Taşhan." Anadolu Ajansı. 10 Eylül 2018. Erişim 28 Ocak 2026. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/-asirlardir-ticaretin-kalbinin-attigi-carsi-tashan/1250929 3. Sezen, Işık ve Elif Akpınar Külekçi. "Kentsel Kimlik Bileşenleri ve Kış Turizmi İlişkisi: Erzurum Kenti Örneği." Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 24, sy. 4 (2020): 1799-1810. Erişim 28 Ocak 2026. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/869058 4. T.C. Erzurum Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Erzurum Turizm Rehberi. 2025. Erişim 28 Ocak 2026. https://erzurum.ktb.gov.tr/Eklenti/137400,turizm-rehberipdf.pdf?0 5. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı. El Sanatları Teknolojisi: Oltu Taşı İşleme. Ankara: MEGEP, 2010. Erişim 28 Ocak 2026. https://megep.meb.gov.tr/mte\_program\_modul/moduller\_pdf/Oltu%20Ta%C5%9F%C4%B1%20%20%C4%B0%C5%9Fleme.pdf 6. T.C. Yakutiye Kaymakamlığı. "Rüstem Paşa Bedesteni (Taşhan)." Erişim 28 Ocak 2026. http://www.yakutiye.gov.tr/rustem-pasa-kervansarayi-tashan 7. Zaman, Mehmet, Cemal Sevindi ve Salih Birinci. "Tarihi Yolların Buluştuğu Erzurum Şehrindeki Beşeri Turistik Eserler." Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 22, Özel Sayı (2018): 581-601. Erişim 28 Ocak 2026. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/458045 ## Citations [^1]: T.C. Yakutiye Kaymakamlığı, "Rüstem Paşa Bedesteni (Taşhan)". Son Erişim:28 Ocak 2026 http://www.yakutiye.gov.tr/rustem-pasa-kervansarayi-tashan# [^2]: T.C. Yakutiye Kaymakamlığı, "Rüstem Paşa Bedesteni (Taşhan)". Son Erişim:28 Ocak 2026 http://www.yakutiye.gov.tr/rustem-pasa-kervansarayi-tashan# [^3]: Zaman, Mehmet, Cemal Sevindi ve Salih Birinci. "Tarihi Yolların Buluştuğu Erzurum Şehrindeki Beşeri Turistik Eserler." Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 22, Özel Sayı (2018): 581-601. Erişim 28 Ocak 2026. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/458045 [^4]: Sezen, Işık ve Elif Akpınar Külekçi. "Kentsel Kimlik Bileşenleri ve Kış Turizmi İlişkisi: Erzurum Kenti Örneği." Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 24, sy. 4 (2020): 1799-1810. Erişim 28 Ocak 2026.https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/869058 ## Related Articles - [Oltu (İlçe)](//detay/oltu-ilce-3ded7/llms.txt) - [Erzurum ](//cocuk-detay/erzurum-fd79a/llms.txt) - [Oltu Taşı](//detay/oltu-tasi-fa320/llms.txt) - [Oltu Taşı Nedir?](//cocuk-detay/oltu-tasi-nedir-5709e/llms.txt)