--- title: Rumkale slug: rumkale-9e585 url: /detay/rumkale-9e585 type: article language: Türkçe entity: primary: Rumkale type: article disambiguation: Rumkale: Gaziantep'te Fırat nehri üzerindeki tarihi kale. Eşsiz mimarisi ve tarihi önemiyle büyüleyici. categories: - name: Jeoloji Ve Yeryüzü Bilimleri slug: jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri url: /kategori/jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm tags: - MerzimenÇay - Rumkale - Gaziantep - doğa author: Ahsen Güneş created_at: 2025-05-02T00:32:32.501672+03:00 updated_at: 2025-05-02T14:25:26.957556+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/01/noMLMvU1B68ASAusODD4aqjuegcdSeZJ.jpg --- # Rumkale ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Rumkale ![20241217110236892_Gaziantep_Rumkale_6240x4160px__ 240 dpi kopya.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/01/lZEryit5XRviS5ZfylYB4IvEDdVegCpn.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Ulaşım(lar) | Yavuzeli veya Halfeti'den tekne ile | | Tarihi Dönemler | Asur, Roma, Bizans, Memlük, Osmanlı | | Tarihi İsimler | Şitamrat, Kal-a Rhomayta, Hromklay, Kal'at el Müslimin, Kale-i Zerrin | | Öne Çıkan Yapı(lar) | Şair Aziz Nerses Kilisesi,Su Kuyusu,Barşavma Manastırı | | Konum | Yavuzeli,Gaziantep | ## Article Content **Rumkale**, [Gaziantep](/tr/detay/gaziantep-il-e8822/llms.txt) ilinin [Yavuzeli](/tr/detay/yavuzeli-ilce-c1d72/llms.txt) ilçesi, Kasaba köyü yakınlarında yer alan bir kaledir. [Fırat Nehri](/tr/detay/firat-2/llms.txt) ile Merzimen Çayı'nın birleştiği noktada, dik kayalıkların üstüne kurulmuş olan bu kale, Gaziantep şehir merkezinden ve Yavuzeli'nden belirli mesafelerde bulunur. Merzimen Çayı'nın Fırat Nehri'ne katıldığı bu stratejik noktada yer alan [Rumkale](/tr/detay/rumkale-527ac/llms.txt), eski dönemlerden günümüze kadar birçok farklı isimle anılmıştır. Bunlar arasında Şitamrat, Kal-a Rhomayta, Hromklay, Ranculat, Kal-at el Rum, Kal-at el Müslimin, Kale-i Zerrin (Altın Kale) ve en son olarak Rumkale yer alır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/01/7wSz9nZdW0yWGRE3O0N7NNBxMZsRfghk.jpg) *Rumkale (Kültür Portalı)* ### **Fiziki Yapı ve Mimari Özellikler** Rumkale, sarp kayalıklar ve doğal surlarla çevrilidir. Moltke’nin 1838'deki ziyaretinde kayalıkların ve insan yapısının birleşiminin ayırt edilmesinin zor olduğunu ifade etmesi, kalenin ne kadar doğayla bütünleşik bir yapı olduğunu göstermektedir. Kale, iki ana bölümden oluşmaktadır; birincisi doğu, kuzey ve batıda doğal kayalıkların dik şekilde yontulmasıyla oluşturulmuş bir sur duvarıdır. İkincisi ise, bu doğal surların üstüne eklenen sert kalker taşlarla yapılmış duvarlardır. Kalede, doğu ve kuzey surlarında dikdörtgen planlı yedi burç ve birçok mazgal penceresi bulunmaktadır. 12. yüzyılda yapılan bir hendek, kalenin güney kısmındaki kayalık uzantısını keserek karayla olan bağlantıyı koparmıştır. ### **Savunma Yapıları ve Girişler** Rumkale’nin savunma açısından stratejik önemi büyüktür. Batı ve doğu olmak üzere iki ana giriş kapısı vardır. Doğu girişinin Fırat Nehri'ne bakan kısmı, batı girişinin ise Merzimen Çayı'na bakan kısmı bulunur. Batı cephesindeki dört kapı, 20 metrelik aralıklarla savunma amacıyla kuleler şeklinde yapılmıştır. Bu yapılar kaleye ulaşımı zorlaştırmış ve savunmayı güçlendirmiştir. Ayrıca Fırat Nehri seviyesine kadar inen 75 metre derinliğindeki kuyular, su temini açısından önemli bir rol oynamaktadır. ### **Dinî Yapılar ve Kalıntılar** Rumkale, pek çok dinî yapıya ev sahipliği yapmıştır. Bunlar arasında Şair Aziz Nerses Kilisesi, Barşavma Manastırı ve çeşitli su yapıları bulunmaktadır. Şair Aziz Nerses Kilisesi, 1173 yılında inşa edilmiştir ve Gotik tarzda, dikdörtgen planlı bir yapıdır. Aynı şekilde, Barşavma Manastırı da 13. yüzyılda inşa edilmiştir ve haç tonozları ile örtülü kare planlı yapılar içerir. ### **Tarihi** Rumkale, tarihsel olarak çok önemli bir yerleşim alanıdır. MÖ. 9. yüzyılda Asur Kralı III. Salmanazar tarafından "Şitamrat" olarak bilinen yerleşim, ilerleyen zamanlarda Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinde de kullanılmıştır. Hristiyanlık tarihinde de önemli bir yere sahip olan kale, Hz. İsa'nın havarilerinden Johannes’in burada yaşamış olduğu ve İncil nüshalarını çoğaltmış olduğuna inanılmaktadır. 11. yüzyılda Rumkale, önemli bir dinî ve kültürel merkez olarak varlığını sürdürmüştür. Osmanlı döneminde 1516’da Osmanlı topraklarına katılan Rumkale, Halep Eyaleti’ne bağlı bir kaza olarak yönetilmiştir. 17. yüzyılda Evliya Çelebi’nin ziyaretinde kalenin güçlü yapıları ve çevresindeki camii, han, hamam gibi yapılar vurgulanmıştır. ### **Ulaşım** Rumkale’ye ulaşım için iki ana güzergâh bulunmaktadır. Birinci güzergâh, Gaziantep’in Yavuzeli ilçesinden başlayıp Kasaba köyü üzerinden ulaşılabilen yoldur. İkinci güzergâh ise, Şanlıurfa’nın [Halfeti](/tr/detay/halfeti-ilce-4b30f/llms.txt) ilçesinden teknelerle kaleye ulaşılabilmektedir. Her iki yol da ziyaretçilere benzersiz doğal manzaralar sunmakta ve kaleye yapılan yolculuk unutulmaz anılar bırakmaktadır. ## Academic Sources and References 1. T.C. Gaziantep İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Rumkale.” Erişim 2 Mayıs 2025. https://gaziantep.ktb.gov.tr/TR-52351/rumkale.html 2. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Rumkale.” Kültür Portalı. Erişim 1 Mayıs 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/gaziantep/gezilecekyer/rumkale ## Related Articles - [Milet Antik Kenti ](//detay/milet-antik-kenti/llms.txt) - [Ainos (Enez) Antik Kenti](//detay/ainos-enez-antik-kenti/llms.txt) - [Olympos Antik Kenti ](//detay/olympos-antik-kenti/llms.txt) - [Troya Antik Kenti](//detay/troya-antik-kenti/llms.txt) - [Efes Antik Kenti ](//detay/efes-antik-kenti-41a9e/llms.txt) - [Perge Antik Kenti ](//detay/perge-antik-kenti-d845c/llms.txt) - [Priene Antik Kenti](//detay/priene-antik-kenti-05fd7/llms.txt) - [Karkamış (Antik Kent)](//detay/karkamis-antik-kent-c008e/llms.txt) - [Belkıs/Zeugma Antik Kenti](//detay/belkiszeugma-antik-kenti-83376/llms.txt) - [Syedra (Sedre) (Antik Kent)](//detay/syedra-sedre-antik-kent-08e88/llms.txt) - [Kilistra Antik Kenti](//detay/kilistra-antik-kenti-48051/llms.txt)