--- title: Rehberli Sorgulama ve Ürün Tabanlı Bilim Eğitim Modeli (GiPSci) slug: rehberli-sorgulama-ve-urun-tabanli-bilim-egitim-mo url: /detay/rehberli-sorgulama-ve-urun-tabanli-bilim-egitim-mo type: article language: Türkçe entity: primary: Rehberli Sorgulama ve Ürün Tabanlı Bilim Eğitim Modeli (GiPSci) type: article categories: - name: Eğitim Bilimleri slug: egitim-bilimleri url: /kategori/egitim-bilimleri tags: - informal - BilimMerkezleri - GiPSciModeli - Eğitimdeİnovasyon - İSTE - STEM - T3Vakfı - BilimTürkiye author: Oksana Gülünay created_at: 2026-02-12T12:15:47.044876+03:00 updated_at: 2026-04-08T15:18:23.630639+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/03/16/0CQeLgGNbxpckmIbhj41OplBTtWrihl6.png --- # Rehberli Sorgulama ve Ürün Tabanlı Bilim Eğitim Modeli (GiPSci) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Rehberli Sorgulama ve Ürün Tabanlı Bilim Eğitim Modeli (GiPSci) ![Снимок экрана 2026-03-16 105412.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/03/16/TRJxgruG1T3pgGfrOjqAtqhVOVr8OdjF.png) *(Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)* | Field | Value | |-------|-------| | Tam Adı | Bilim Merkezlerinde Rehberli Sorgulama ve Ürün Tabanlı Bilim Eğitim Modeli | | Kısaltma | (Guided Inquiry and Product-based Science),GiPSci | | Geliştirici(ler) | Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı,T3 Vakfı | | Uygulama Alanı(ları) | Sergi Alanları,Planetaryumlar,Atölyeler,Bilim Merkezleri | | Metodoloji | Teknoloji Destekli Etkileşim,Ürün Tabanlı Öğrenme,Rehberli Sorgulama | | Pedagojik Temel | Deneyimsel Öğrenme Kuramı,Yapılandırmacı Öğrenme | | Ana Program | Eğitim ve Ar-Ge Koordinatörlüğü,Bilim Türkiye Projesi | | Öğretim Döngüsü | 5E Modeli | ## Article Content **Rehberli Sorgulama ve Ürün Tabanlı Bilim Eğitim Modeli (GiPSci) - (*Guided Inquiry and Product-based Science in Science Centers*),** Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) Bilim Türkiye projesi kapsamında bilim merkezleri ve benzeri informal öğrenme ortamları için tasarlanmış, pedagojik ilkeler doğrultusunda yapılandırılmış bir eğitim modelidir. Model; rehberli sorgulama, ürün tabanlı öğrenme ve teknoloji destekli etkileşim bileşenlerini bütünleştirerek sistematik öğrenme ortamları oluşturmayı hedeflemektedir. [^1] ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/12/djlTIHWFaua5yZaxHuXgI7dxERgla0ms.png) *Bilim Türkiye Projesi: Kurumsal Logo (Bilim Türkiye Arşivi, 2026)* ### **Bilim Türkiye Projesi** [Bilim Türkiye](/tr/detay/bilim-turkiye-7ee58/llms.txt) Projesi, T3 Vakfı tarafından 2020 yılında başlatılan ve Türkiye’nin [Millî Teknoloji Hamlesi](/tr/detay/milli-teknoloji-hamlesinin-dunu-bugunu-ve-yarini/llms.txt) vizyonu ile uyumlu olarak tasarlanmış bir bilim eğitimi girişimidir. Projenin temel amacı, toplum genelinde bilim ve teknoloji farkındalığını artırmak, özellikle çocuk ve genç yaş gruplarında bilimsel merak ve üretim odaklı öğrenme kültürünü yaygınlaştırmaktır. Bu doğrultuda proje, bilim iletişimini destekleyen, ulaşılabilir, STEM alanlarına ilgiyi teşvik eden ve iş birliği becerileri gelişmiş bireylerin yetişmesine katkı sağlayan bir eğitim ekosistemi sunmaktadır. [^2] ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/12/F3FjLNcLyPFreFpWIM20v7N0FwvxY3rC.png) *T3 Vakfı Bilim Türkiye Projesi: Bilim Merkezleri (T3 Vakfı Arşivi, 2026)* Proje, öğrenmeyi sınıf ortamıyla sınırlı görmeyen çağdaş eğitim yaklaşımlarına dayanır ve bilim merkezlerini tamamlayıcı öğrenme ortamları olarak konumlandırmaktadır. Bilim merkezlerde yürütülen etkinlikler; teknoloji destekli [atölyeler](/tr/detay/tasarim-ve-uretim-deneyap-2/llms.txt), etkileşimli sergiler ve uygulamalı çalışmalar aracılığıyla katılımcıların bilimsel süreçleri doğrudan deneyimlemelerini hedeflemektedir. Bu yapı, öğrencilerin yalnızca bilgi edinmesini değil; bilimsel düşünme becerilerini uygulama yoluyla geliştirmesini amaçlayan bir öğrenme tasarımını ifade etmektedir. 2026 yılı itibarıyla projenin faaliyet ağı 7 Avrasya ülkesine, 12 ile ve 28 merkeze ulaşmıştır. 2020–2026 yılları arasında tekrar eden katılımlar dahil olmak üzere toplamda 4.000.000'dan fazla genç proje etkinliklerinden yararlanmıştır. Projenin hedef kitlesini ağırlıklı olarak 6–14 yaş aralığındaki çocuklar oluşturmaktadır. Bilim Türkiye kapsamında yürütülen eğitim etkinlikleri, farklı süre ve içerik yapılarına sahip program türlerinden oluşmaktadır. Programlar arasında: ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/04/08/CXfNvm8DHeEt6VN9oQpi9FbTTYn3SUDg.png) *T3 Vakfı Bilim Türkiye Projesi: Uygulama Kapsamı ve Tematik Atölyeler (T3 Vakfı Arşivi, 2026)* - dönemlik eğitim paketleri, - tematik atölyeler, - saatlik uygulamalar, - etkileşimli sergi deneyimleri, - planetaryum etkinlikleri, - atölye dışı bilimsel etkinlikler yer almaktadır. Program kapsamında merkezlerde 600’den fazla özgün atölye içeriği uygulanmakta; bu içerikler öğrenme teknolojileriyle desteklenerek katılımcıların aktif öğrenmeye yönlendirilmesi amaçlanmaktadır. Projenin pedagojik yapısı, atölye uygulamaları ile sergi alanları arasındaki etkileşimin planlı biçimde bütünleştirilmesine dayanmaktadır. Bu entegrasyon, öğrenme deneyimini tek bir etkinlikle sınırlı olmayan çok aşamalı bir süreç hâline getirmektedir Böylece katılımcılar gözlem, deney, tartışma ve üretim aşamalarını içeren bütüncül bir öğrenme döngüsü içinde yer almaktadır. Bilim Türkiye projesi, bilim merkezlerini yalnızca sergi alanları değil; yapılandırılmış öğrenme ortamları olarak ele alan bir model ortaya koymaktadır. Bu yönüyle proje, informal öğrenme alanlarında sistemli pedagojik tasarımın uygulanmasına yönelik örnek bir uygulama çerçevesi olarak değerlendirilmektedir. [^3] ### **GiPSci Modelin Tanımı** ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/12/6DIx9skOCNKxr9uHEe3h76OQgagRo0Y7.png) *T3 Vakfı ve Zeytinburnu Belediyesi İş Birliğiyle Hayata Geçirilen Bilim Zeytinburnu Sergi Düzeneklerinin Operasyonel Görünümü (Bilim Türkiye Arşivi, 2026)* GiPSci modeli, *T3 Vakfı Eğitim ve Ar-Ge Koordinatörlüğü* tarafından 2020 yılında geliştirilmiş ve ilgili araştırma 2025 yılında makale ve raporuyla akademik literatüre kazandırılmıştır.[^4] Model, bilim merkezlerinde yürütülen etkinlikleri kuramsal temellere dayalı bir [öğretim tasarımı](/tr/detay/ogretim-yontemi/llms.txt) çerçevesinde ele alarak uygulama süreçlerinin planlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesine yönelik bütüncül bir yapı sunmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/12/LFpbXWabHFRXXfDi1EGcd6SKpavo26ad.png) *GiPSci Modeli: Yapısal Bileşenleri ve Süreç Döngüsü Şeması (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)* Model, öğrenme sürecini yalnızca içerik aktarımına dayalı bir etkinlik olarak değil; katılımcının aktif katılımını, deneyim yoluyla bilgi üretimini ve ortaya konan çıktılar aracılığıyla öğrenmenin somutlaştırılmasını esas alan sistematik bir öğretim yaklaşımı olarak tanımlamaktadır. Bu çerçevede rehberli sorgulama, ürün tabanlı öğrenme ve teknoloji destekli etkileşim bileşenleri, birbirini tamamlayan pedagojik öğeler şeklinde bütünleştirilmektedir. GiPSci modeli, bilim merkezlerinde gerçekleştirilen **atölye çalışmaları**, **deneysel uygulamalar** ve **sergi temelli öğrenme deneyimlerini** ortak bir öğretim tasarımında birleştirmeyi hedeflemektedir. Bu yönüyle model, katılımcıların bilimsel kavramları yalnızca gözlemlemesi değil; soru sorması, hipotez kurması, deneme-yanılma yoluyla çözüm üretmesi ve sonuçlarını bir ürün ya da proje biçiminde ifade etmesi üzerine kuruludur. Öğrenme sürecinde teknoloji araçlarının kullanımı, hem deneysel süreçlerin desteklenmesi hem de katılımcıların dijital okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesi amacıyla planlı biçimde yer almaktadır. Model ayrıca **eğitmenin rolünü** geleneksel anlatıcı konumundan **rehber ve kolaylaştırıcı konumuna** dönüştüren bir öğretim anlayışı benimsemektedir. Bu yaklaşımda eğitmen, öğrenme sürecini yapılandıran, yönlendiren ve değerlendiren kişi olarak işlev görür; bilgi aktarımı ise öğrencinin etkin katılımı yoluyla gerçekleşmektedir. Böylece GiPSci, bilim merkezlerinde uygulanan etkinlikleri pedagojik açıdan sistemli hâle getiren, öğrenme çıktılarının izlenmesine imkan tanıyan ve farklı yaş gruplarına uyarlanabilir bir eğitim modeli niteliği taşımaktadır. ### **Modelin Kuramsal Yaklaşımları** #### **Yapılandırmacı Öğrenme Kuramı** GiPSci modelinin temel dayanağı [yapılandırmacı](/tr/detay/yapilandirmacilik-e0ec4/llms.txt)** **öğrenme kuramıdır. Kurama göre öğrenme, bireyin yeni bilgileri önceki bilgi ve deneyimleriyle ilişkilendirerek zihinsel olarak yapılandırdığı bir süreçtir. Bilgi, dışarıdan hazır biçimde alınan bir unsur değil; etkileşim, deneyim ve yorumlama yoluyla oluşturulan bilişsel bir üründür. Bu anlayış, modelde katılımcıların aktif rol almasını ve öğrenme sürecinin deneyim temelli etkinliklerle desteklenmesini gerektirmektedir ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/12/qx1fQzhT58bnqsXabPHn4Qf9kpyHU0ML.png) *GiPSci Eğitim Modelin Kavramsal Çerçevesi (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)* #### **Sorgulamaya Dayalı Öğrenme** Model, bilimsel düşünmenin temel süreçlerini öğrenme tasarımına dahil eden sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımından yararlanır. Bu yaklaşımda öğrenme; soru sorma, hipotez kurma, veri toplama, analiz etme ve sonuç çıkarma basamaklarıyla ilerlemektedir. GiPSci uygulamalarında etkinlikler, katılımcıların bu süreçleri deneyimleyerek bilimsel akıl yürütme becerilerini geliştirmelerine olanak sağlayacak biçimde planlanmaktadır. #### **Ürün Tabanlı Öğrenme Yaklaşımı** GiPSci modelinde öğrenme çıktıları yalnızca kavramsal kazanımlarla sınırlı değildir; süreç sonunda ortaya konan somut ürünler de öğrenmenin bir göstergesi olarak kabul edilmektedir. Ürün tabanlı öğrenme yaklaşımı, öğrencilerin edindikleri bilgileri tasarım, model, prototip ya da proje gibi çıktılara dönüştürmelerini öngörmektedir. Bu yaklaşım, öğrenmenin uygulamaya aktarılması ve kalıcılığın artırılması açısından modelin önemli kuramsal bileşenlerinden biridir. #### **Deneyimsel Öğrenme Kuramı** Model ayrıca deneyimsel öğrenme ilkeleriyle uyumludur. [Deneyimsel öğrenme](/tr/detay/deneyimsel-ogrenme-kurami-35553/llms.txt), bireyin doğrudan yaşantılar yoluyla bilgi oluşturduğunu ve öğrenmenin eylem–yansıtma döngüsü içinde gerçekleştiğini savunmaktadır. Bilim merkezlerinde gerçekleştirilen uygulamalı etkinlikler, bu döngünün gerçekleşmesine imkan tanıyan öğrenme ortamları sunmaktadır. #### **Sosyal Etkileşim Temelli Öğrenme** GiPSci yaklaşımı, öğrenmenin sosyal bağlam içinde gerçekleştiğini kabul eden kuramsal görüşlerden de yararlanmaktadır. Grup çalışmaları, ortak [problem çözme](/tr/detay/probleme-dayali-ogrenme-modeli-fc587/llms.txt) etkinlikleri ve tartışma süreçleri, katılımcıların birbirlerinin düşünme biçimlerinden yararlanarak öğrenmelerini desteklemektedir. Bu yönüyle model, bireysel öğrenmenin yanı sıra [iş birliğine dayalı öğrenme](/tr/detay/isbirlikli-kubasik-ogrenme-bacf4/llms.txt) süreçlerini de kapsayan bütüncül bir pedagojik çerçeve sunmaktadır. ### **Öğretim Süreci Yapısı** GiPSci modelinde öğretim süreci, öğrenmenin aşamalı ve yapılandırılmış biçimde ilerlemesini sağlayan [5E öğretim döngüsü](/tr/detay/5e-ogretim-modeli-138c7/llms.txt) ile ilişkilendirilmektedir. Döngü; harekete geçme, keşfetme, açıklama, derinleştirme ve değerlendirme basamaklarından oluşur ve öğrenme etkinliklerinin planlanmasında sistematik bir çerçeve sunmaktadır. Her aşama, katılımcıların bilimsel düşünme süreçlerini adım adım deneyimlemesini sağlayacak şekilde kurgulanmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/12/WWdPHnKV7OWLZIkHjYzTd7Vsv4N4uL6s.png) *5E Öğretim Döngüsü Şeması (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)* **1. Harekete Geçme (Engage)** aşamasında öğrencilerin dikkatini konuya yönlendiren uyarıcılar, problem durumları veya günlük yaşamla bağlantılı sorular kullanmaktadır. Bu aşama, öğrencilerin ön bilgilerini ortaya çıkarmayı ve öğrenme sürecine zihinsel hazırlık sağlamayı amaçlamaktadır. **2. Keşfetme (Explore)** basamağında katılımcılar deney, gözlem, modelleme veya uygulama etkinlikleri aracılığıyla kavramlarla doğrudan etkileşime girmektedir. Bu süreçte eğitmen yönlendirici rol üstlenir ancak çözümü doğrudan sunmaz; öğrencilerin veri toplama ve çıkarım yapma süreçleri desteklenmektedir. **3. Açıklama (Explain/Create)** aşamasında katılımcılar elde ettikleri bulguları yorumlar, kavramları yapılandırır ve ortaya çıkan bilgiyi ifade etmektedir. Bu basamakta öğrencilerin düşüncelerini sözlü, yazılı ya da ürün temelli çıktılarla ortaya koymaları beklenmektedir. **4. Derinleştirme (Elaborate)** aşaması, öğrenilen kavramların yeni durumlara uygulanmasını içermektedir. Katılımcılar farklı senaryolar üzerinde çalışarak bilgiyi transfer eder, problem çözme ve ilişkilendirme becerilerini geliştirmektedir; süreç, öğrenmenin kalıcılığını artırmayı amaçlamaktadır. **5. Değerlendirme (Evaluate)** basamağında ise öğrenme çıktıları çok yönlü ölçme yöntemleriyle incelenmektedir. Değerlendirme yalnızca sonuç odaklı değil, süreç odaklı olarak da gerçekleştirilir; katılımcıların düşünme yolları, problem çözme stratejileri ve ürünleri birlikte ele alınmaktadır. Bilim Türkiye projesinde uygulanan öğretim yapısı sayesinde GiPSci modeli, bilim merkezlerindeki etkinliklerin rastlantısal deneyimler yerine pedagojik olarak planlanmış öğrenme süreçleri halinde yürütülmesini sağlar ve sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımını uygulama düzeyinde sistematikleştirir.[^5] ### **Uygulama Alanı** GiPSci modeli, Bilim Türkiye programı kapsamında faaliyet gösteren teknoloji destekli bilim merkezlerinde uygulanmak üzere yapılandırılmıştır. Modelin uygulama bağlamı; atölye ortamları, etkileşimli sergi alanları, planetaryum deneyimleri ve tematik etkinlik bileşenlerinin pedagojik olarak bütünleştirildiği çok katmanlı öğrenme ortamlarını kapsamaktadır. Merkezlerde öğrenme süreci, eğitmen rehberliği ile öğrencinin aktif katılımına dayanan planlı bir yapı içinde yürütülür ve [sergi deneyimleri](/tr/detay/muze-egitimi-75002/llms.txt) ile atölye uygulamaları arasındaki etkileşim öğrenme tasarımının temel unsurlarından birini oluşturmaktadır. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=KSFWrlg_MBo) *Üsküdar Bilim Merkezi (Millî Eğitim Bakanlığı)* GiPSci, yalnızca tekil etkinliklere dayalı bir öğretim modeli değil; farklı süre ve içerik türlerine sahip eğitim formatlarını kapsayan geniş ölçekli bir uygulama çerçevesi sunmaktadır. Program çeşitliliği bir saatlik atölyelerden dönemlik eğitimlere, tematik programlardan paket etkinliklere kadar uzanan yapıdadır ve buna sergi turları ile özel öğrenme deneyimleri eşlik etmektedir. Uygulama ortamlarının temel özelliği, öğrenmenin farklı mekansal bağlamlar arasında kurulan pedagojik ilişkiler yoluyla ilerlemesidir. Araştırmalarda, sergi alanlarında oluşturulan merak ve soruların atölye sürecinde araştırma ve ürün geliştirme etkinliklerine dönüştürülmesi, modelin bağlamsal öğrenme ilkesine dayalı yapısını ortaya koymaktadır. Bilim merkezleri, geleneksel sınıf ortamlarından farklı olarak [gözlem](/tr/detay/gozlem-2/llms.txt), [deneyim](/tr/detay/deneyim-751286/llms.txt) ve [sorgulama](/tr/detay/sokratik-sorgulama-4c90c/llms.txt) temelli etkileşimli alanlar sunduğundan GiPSci modelinin uygulanması için uygun pedagojik zemin sağlamaktadır. Bu nedenle model, [informal öğrenme](/tr/detay/bilim-merkezlerinin-tarihcesi-52e3d/llms.txt) ortamlarında bilimsel düşünme, problem çözme ve üretim süreçlerini bütüncül biçimde destekleyen yapılandırılmış bir uygulama çerçevesi olarak değerlendirilmektedir. ### **Eğitsel İşlevi** GiPSci modeli, öğrenenlerin [bilimsel bilgiye](/tr/detay/bilgi-toplumlari-a3126/llms.txt) ulaşma süreçlerini yapılandırılmış etkinlikler aracılığıyla düzenlemeyi ve bu süreçte bilişsel, uygulamalı ve üst düzey düşünme becerilerinin eş zamanlı gelişimini desteklemeyi amaçlayan pedagojik bir işlev üstlenmektedir. Model kapsamında etkinlikler yalnızca kavramsal bilgi aktarımına değil; problem tanımlama, hipotez kurma, veri toplama, yorumlama ve sonuç üretme basamaklarını içeren sistematik bir öğrenme döngüsüne dayanmaktadır. Deneysel etkinliklerin bu tür süreçleri desteklediği ve [bilimsel okuryazarlık](/tr/detay/matematik-okuryazarligi-5248c/llms.txt) ile [eleştirel düşünme](/tr/detay/stem-5d5dc/llms.txt) becerilerinin gelişiminde önemli rol oynadığı eğitim araştırmalarında vurgulanmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/12/MYL6XRd3YBW7IAwCxC6bC4Ao54YgtTDS.png) *GiPSci Modeli: Eğitsel İşlevi Şeması (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)* Modelin eğitsel işlevi, öğrenme ortamını çok boyutlu bir tasarım alanı olarak ele almasına dayanmaktadır. Bu bağlamda sergi, atölye ve dijital araçların birlikte kullanılması; öğrenenin farklı duyusal kanallar üzerinden deneyim kazanmasına, bilgiyi farklı bağlamlarda uygulamasına ve öğrenme çıktılarının kalıcılığının artmasına katkı sağlamaktadır. Rehberli sorgulama ilkesi doğrultusunda eğitmen, süreci yöneten bir otorite değil; öğrenme sürecini düzenleyen ve öğrenenin araştırma etkinliklerini destekleyen bir kolaylaştırıcı konumundadır. GiPSci yaklaşımı ayrıca üretim temelli öğrenmeyi merkeze alarak öğrencilerin yalnızca bilgiyi anlamalarını değil, somut ürünler geliştirmelerini de hedeflemektedir. Bu özellik, öğrenmenin performans göstergeleri üzerinden izlenmesine imkan tanır ve ölçme-değerlendirme sürecini sonuçtan çok sürece odaklı hale getirmektedir. Model, bilim merkezleri gibi [informal öğrenme ortamlarında](/tr/detay/out-of-school-learning-57537/llms.txt) gerçekleştirilen etkinlikleri pedagojik öğretim tasarımı çerçevesine yerleştirir ve öğrenmeyi sürekliliği olan yapılandırılmış bir deneyim olarak konumlandırır.[^6] ### **GiPSci Modeli: Teknoloji Entegrasyonu ve Dijital Araçlar** GiPSci modelinde teknoloji entegrasyonu, öğrenme sürecinin destekleyici bir unsuru değil; pedagojik tasarımın temel bileşenlerinden biri olarak konumlandırılmaktadır. Modelde dijital araçlar, öğrencilerin bilimsel kavramları deneyimleyerek anlamalarını sağlamak, veri toplama ve analiz süreçlerini kolaylaştırmak ve öğrenme ortamları arasındaki etkileşimi güçlendirmek amacıyla sistematik biçimde kullanılmaktadır. Bilim merkezlerinde kullanılan etkileşimli ekranlar, simülasyon uygulamaları, sensör tabanlı deney düzenekleri ve [dijital ölçüm araçları](/tr/detay/ogretim-surecinde-teknoloji-b105a/llms.txt), katılımcıların soyut bilimsel kavramları somut deneyimlere dönüştürmesine imkân tanımaktadır. Bu araçlar sayesinde öğrenenler veri üretme, sonuçları görselleştirme ve farklı değişkenleri karşılaştırma gibi bilimsel süreçleri doğrudan uygulayabilmektedir. Araştırmalarda, teknoloji destekli uygulamaların, özellikle deneysel öğrenme etkinliklerinde kavramsal anlama düzeyini artırdığı ve öğrenme sürecini daha etkin hale getirdiği belirtilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/12/Z5Eg3OzXPNdw1977xYDMXv7cWlFRxmvA.png) *GiPSci Modeli: Sergide Teknoloji Entegrasyonu (T3Vakfı Arşivi, 2026)* GiPSci modelinde dijital araçlar aynı zamanda öğrenme ortamları arasında süreklilik sağlayan bir bağlantı işlevi görmektedir. Sergi alanlarında kullanılan etkileşimli sistemlerle başlayan öğrenme süreci, atölye ortamlarında yürütülen uygulamalar ve proje geliştirme etkinlikleriyle devam etmektedir. Bu bütünleşik yapı, katılımcının farklı bağlamlarda edindiği bilgileri ilişkilendirmesine ve [öğrenme deneyimini bütüncül biçimde yapılandırmasına](/tr/detay/egitimde-butuncul-yaklasim-f9b27/llms.txt) olanak tanımaktadır. Model, teknoloji kullanımını yalnızca öğrenci deneyimiyle sınırlamaz; eğitmenler için de öğretim sürecini planlama, izleme ve değerlendirme açısından işlevsel araçlar sunmaktadır. Dijital ölçme-değerlendirme sistemleri, etkinlik çıktılarının kaydedilmesini ve öğrenme sürecinin çok boyutlu olarak analiz edilmesini mümkün kılmaktadır. Böylece teknoloji, hem öğrenme etkinliklerinin yürütülmesinde hem de pedagojik kararların oluşturulmasında veri temelli bir destek mekanizması sağlamaktadır. Araştırmalarda, bu yönleriyle GiPSci modeli, bilim merkezlerinde teknoloji kullanımını pedagojik hedeflerle ilişkilendiren, dijital araçları öğrenme sürecinin aktif bileşenleri haline getiren ve öğrenmeyi çoklu ortam deneyimleriyle zenginleştiren bütüncül bir eğitim yaklaşımı olarak tanımlanmaktadır. [^7] ### **Eğitmen Eğitimi ve Rehberlik Yetkinlikleri** GiPSci modelinde eğitmenler, öğrenme sürecinin merkezinde yer alan pedagojik aktörler olarak tanımlanır ve modelin etkili biçimde uygulanabilmesi, eğitmenlerin mesleki yeterlikleri ile doğrudan ilişkilidir. Araştırma verileri; ders gözlemleri, eğitmen görüşmeleri, eğitici eğitimleri ve uzman değerlendirmeleri gibi çoklu veri kaynaklarına dayanarak eğitmenlerin model içindeki rolünün yalnızca içerik aktarımıyla sınırlı olmadığını, aynı zamanda öğrenme sürecini tasarlama, yönlendirme ve değerlendirme işlevlerini kapsadığını göstermektedir. [^8] ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/13/Pt9LNDhk9bqHwuHiYqzlcIaWx7qhVC8b.png) *ISTE Standartları Şeması (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)* ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/13/hh89uz74kC5MZz9kSEhio8WHOh03A4Gd.png) *Bilim Türkiye Projesi: Eğitmen Eğitimi Süreci (Bilim Türkiye Arşivi, 2026)* Model kapsamında yürütülen** “eğitici eğitimi”** (train-the-trainer) programları, eğitmenlerin rehberli sorgulama temelli öğretim becerilerini geliştirmeyi amaçlayan yapılandırılmış mesleki gelişim süreçleri olarak düzenlenmektedir. Programlarda eğitmenler hem öğretici hem öğrenen rolünü üstlenir; genç katılımcıların sorgulama becerilerini desteklerken kendileri de sürekli mesleki gelişim sürecine katılan öğrenenler olarak konumlandırılmaktadır. Eğitmen yetkinliklerinin değerlendirilmesinde uluslararası eğitim teknolojisi standartlarıyla uyumlu ölçütler kullanılmaktadır. Özellikle** ISTE eğitimci standartlarına** dayalı analizler, eğitmenlerin öğrenme sürecini planlama, teknoloji entegrasyonunu yönetme ve katılımcıların araştırma becerilerini destekleme yeterliklerinin incelendiğini ortaya koymaktadır.[^9] Araştırmalarda, eğitmenlerin sorgulamaya dayalı öğretimi uygulamada zaman yönetimi, altyapı olanakları ve öğrenci-eğitmen oranı gibi yapısal etmenlerden etkilenebildiğini ortaya koymaktadır. Bilim Türkiye projesi kapsamında modelin uygulanmasında sürekli ve nitelikli mesleki gelişim programlarının gerekliliği önemsenmektedir. ### **Ölçme ve Değerlendirme Araçları (Portfolyo ve Rubrikler)** GiPSci modelinde ölçme ve değerlendirme süreci, öğrenmenin yalnızca sonuçlarını değil, öğrenme **sürecinin bütününü izlemeyi amaçlayan yapılandırılmış araçlara** dayanır. Bu çerçevede **portfolyo** ve **rubrikler**, modelin temel değerlendirme bileşenleri olarak kullanılır ve katılımcıların bilişsel, uygulamalı ve süreç temelli kazanımlarını çok boyutlu biçimde incelemeye imkan tanımaktadır.[^10] Portfolyo uygulamaları, öğrencilerin etkinlik süresince oluşturdukları ürünleri, taslakları, deney kayıtlarını, gözlem notlarını ve proje çıktılarının sistematik biçimde bir araya getirilmesini içermektedir. Bu araç, öğrenme gelişimini zamana yayılan bir süreç olarak belgelemeyi sağlar ve öğrencinin ilerlemesini hem eğitmen hem de öğrenci açısından izlenebilir hale getirmektedir. Süreç temelli yaklaşım, öğrenmenin yalnızca doğru sonuca ulaşma üzerinden değil, bilimsel düşünme basamaklarının uygulanması üzerinden değerlendirilmesine olanak tanımaktadır. Rubrikler ise performans değerlendirmesini standartlaştıran ölçüt tabloları olarak kullanılmaktadır. Tablolar; problem çözme, veri analizi, tasarım becerisi, iş birliği, yaratıcılık ve bilimsel iletişim gibi farklı yeterlik alanlarını tanımlı performans düzeyleriyle birlikte sunmaktadır. Böylece değerlendirme süreci öznel yorumlara dayalı olmaktan çıkarak ölçüt temelli bir yapıya kavuşmaktadır. GiPSci modelinde portfolyo ve rubriklerin birlikte kullanılması, değerlendirmede bütüncül bir yaklaşım oluşturur. Portfolyo öğrencinin gelişim sürecini belgeleyen nitel veriler sağlarken rubrikler bu verilerin sistematik ve karşılaştırılabilir biçimde analiz edilmesini mümkün kılmaktadır. Bu iki aracın eş zamanlı kullanımı, hem** biçimlendirici (süreç odaklı)** hem de **düzey belirleyici (sonuç odaklı)** değerlendirme işlevlerinin aynı sistem içinde yürütülmesini desteklemektedir. Modelde ölçme ve değerlendirme araçları yalnızca başarı düzeyini belirlemek amacıyla değil, öğretim tasarımını geliştirmek için **geri bildirim** üretme işleviyle de kullanılmaktadır. Elde edilen veriler, etkinlik içeriklerinin, öğretim stratejilerinin ve öğrenme ortamlarının yeniden düzenlenmesine temel oluşturmaktadır. Bu yönüyle GiPSci yaklaşımında değerlendirme, öğretim sürecinin son aşaması değil; öğrenmeyi yönlendiren sürekli bir pedagojik bileşen olarak ele alınmaktadır. ### **GiPSci Modelinde Disiplinlerarası Yaklaşım (STEAM)** GiPSci modelinde disiplinlerarası yaklaşım, öğrenme sürecinin temel pedagojik ilkelerinden biri olarak yapılandırılır ve bilim, teknoloji, [mühendislik](/tr/detay/muhendislik-6fa55/llms.txt), sanat ve matematik alanlarını bütünleştiren **STEAM **çerçevesiyle ilişkilendirmektedir. Bu yaklaşım, bilimsel kavramların tek bir disiplin sınırında ele alınması yerine farklı alanların yöntem ve bakış açılarıyla birlikte incelenmesini öngörmektedir. Böylece öğrenenler, bir problemi çözme sürecinde çeşitli disiplinlere ait bilgi ve becerileri eş zamanlı kullanma fırsatı bulmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/13/gZGepUBJBLLy2YnAndhkJmQf02i9xZvG.png) *GiPSci Modeli: STEAM Entegrasyonu Şeması (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)* Modelde disiplinlerarası yapı, etkinlik tasarımının başlangıç aşamasında kurulmaktadır. Atölye senaryoları ve öğrenme görevleri, bilimsel bir kavramın mühendislik uygulamaları, [matematiksel modellemeler](/tr/detay/matematiksel-modelleme-c41f7/llms.txt), teknolojik araçlar ve tasarım süreçleriyle ilişkilendirildiği bütüncül etkinlikler şeklinde planlanmaktadır. Bu tasarım anlayışı, katılımcıların yalnızca kavramsal bilgi edinmesini değil, bilgiyi farklı bağlamlarda uygulamasını ve yeni ürünler geliştirmesini desteklemektedir. GiPSci modelinde sanat bileşeninin STEAM yaklaşımına dahil edilmesi, öğrenme süreçlerinde estetik düşünme, yaratıcılık ve tasarım odaklı problem çözme becerilerinin gelişimini amaçlamaktadır. Etkinliklerde görsel tasarım, model oluşturma, prototip geliştirme ve sunum hazırlama gibi üretim temelli uygulamalar yer almaktadır. Sanatın bu süreçteki işlevi, bilimsel düşünmenin yalnızca analitik değil aynı zamanda yaratıcı yönünü de destekleyen tamamlayıcı bir alan olarak değerlendirilmektedir.[^11] Disiplinlerarası yaklaşımın bir diğer işlevi, öğrenme çıktılarının gerçek yaşam bağlamlarıyla ilişkilendirilmesini kolaylaştırmasıdır. Farklı disiplinlerin ortak problem alanlarında buluşması, katılımcıların karmaşık durumları çok boyutlu biçimde analiz etmelerine ve çözüm stratejileri geliştirmelerine katkı sağlamaktadır. GiPSci modeli, disiplinler arası öğrenmeyi yalnızca içerik düzeyinde değil; düşünme biçimi, süreç yönetimi ve ürün geliştirme aşamalarında da uygulayan bütüncül bir eğitim yaklaşımı niteliği taşımaktadır. ### **Benzer Modellerle Karşılaştırma** GiPSci modeli, [bilim merkezleri](/tr/detay/bilim-merkezlerinin-tarihcesi-52e3d/llms.txt) ve benzeri informal öğrenme ortamları için geliştirilmiş bütüncül bir öğretim tasarımı çerçevesi olarak, sorgulama temelli öğrenme, [proje tabanlı öğrenme](/tr/detay/proje-tabanli-ogrenme-yontemi-699c4/llms.txt) ve [STEM](/tr/detay/stem-025ca/llms.txt)/STEAM yaklaşımlarıyla çeşitli ortak yönler taşır; ancak bu modellerden uygulama yapısı, bağlamsal entegrasyon düzeyi ve değerlendirme sistemi bakımından ayrılmaktadır. Sorgulamaya dayalı öğrenme modelleriyle benzer biçimde GiPSci, öğrenenin soru üretmesi, veri toplaması ve sonuç çıkarması süreçlerini merkeze almaktadır. Ancak klasik sorgulama temelli yaklaşımlardan farklı olarak GiPSci, bu süreci bilim merkezi sergileri, atölye etkinlikleri ve dijital araçlarla bütünleşik bir öğrenme tasarımı içinde yürütmektedir. Model, yalnızca pedagojik bir yöntem değil, aynı zamanda mekansal ve teknolojik bileşenleri kapsayan bir uygulama sistemi niteliği taşımaktadır. Proje tabanlı öğrenme ile karşılaştırıldığında GiPSci’nin ortak noktası, öğrenmenin somut bir ürün geliştirme süreciyle sonuçlanmasıdır. Proje tabanlı öğrenme çoğunlukla uzun süreli ve sınıf merkezli etkinliklere dayanırken GiPSci, kısa süreli atölyelerden uzun dönemli programlara kadar farklı sürelerde uygulanabilen modüler bir yapıya sahiptir. STEM ve STEAM yaklaşımlarıyla benzer şekilde GiPSci de disiplinler arası öğrenmeyi desteklemektedir. Ancak bu yaklaşımlardan farklı olarak GiPSci, disiplinler arası entegrasyonu yalnızca içerik düzeyinde değil; öğrenme ortamı tasarımı, ölçme-değerlendirme sistemi ve eğitmen rehberliği boyutlarıyla birlikte ele almaktadır. Deneyimsel öğrenme modelleriyle karşılaştırıldığında GiPSci’nin ayırt edici yönlerinden biri, deneyim sürecini yapılandırılmış öğretim döngüleriyle sistematik hale getirmesidir. Model, sergi deneyimi, uygulama etkinliği, ürün geliştirme ve değerlendirme aşamalarını belirli bir pedagojik sıraya göre düzenlemektedir. Bu düzenleme, öğrenmenin rastlantısal deneyimlere dayanması yerine planlı bir öğretim tasarımı içinde gerçekleşmesini sağlamaktadır.[^12] ### **Öğrenen Kazanımları** GiPSci modelinin hedeflediği öğrenen kazanımları, literatürde informal bilim eğitimi, sorgulamaya dayalı öğrenme ve STEM etkinlikleri üzerine yürütülen ampirik araştırmalarla uyumlu biçimde bilişsel, duyuşsal ve beceri temelli çıktılar olarak dört ana kategoride incelenmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/13/ritG1b37eKKdghzDMVoSYzeQX4fpkOld.png) *GiPSci Modeli: Öğrenen Kazanımları Şeması (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)* 1. Bilimsel süreç becerileri ve bilişsel gelişim 2. Tutum ve motivasyon değişimleri 3. Bilime yönelim ve uzun vadeli etki 4. Disiplinlerarası düşünme ve 21. yüzyıl becerileri Araştırmalarda, 6–14 yaş grubunda uygulanan sorgulama ve üretim temelli bilim öğrenme modellerinin yalnızca akademik bilgi kazanımını değil; aynı zamanda bilimsel düşünme, motivasyon, öz-yeterlik algısı ve STEM alanlarına yönelim gibi çok boyutlu gelişimleri desteklediği görülmektedir. Araştırma sonuçları, GiPSci modelinin hedeflediği öğrenen çıktılarının uluslararası literatürde tanımlanan etkilerle kuramsal olarak uyumlu olduğunu göstermektedir.[^13] ### **Kapsayıcılık ve Erişilebilirlik** GiPSci modelinde kapsayıcılık ve erişilebilirlik, öğrenme tasarımının tamamını etkileyen temel ilkeler arasında yer almaktadır. Model, bilim merkezleri gibi heterojen katılımcı profiline sahip ortamlarda uygulanmak üzere geliştirildiğinden, **farklı öğrenme hızları**, **bilişsel özellikler**, **fiziksel gereksinimle**r ve **duyusal ihtiyaçlar** dikkate alınarak yapılandırılmıştır. [^14] Modelde içerik ve etkinlikler çoklu temsil biçimleri kullanılarak tasarlanmaktadır. Görsel materyaller, dokunsal modeller, işitsel açıklamalar, basitleştirilmiş yönergeler ve aşamalı görev yapıları gibi düzenlemeler, farklı öğrenme stillerine sahip çocukların etkinliklere katılımını kolaylaştırmaktadır. Bu tasarım yaklaşımı, özellikle öğrenme güçlüğü yaşayan veya dikkat süresi sınırlı olan katılımcıların süreci takip edebilmesini desteklemektedir. Aynı zamanda etkinliklerin modüler yapıda olması, görevlerin bireysel ihtiyaçlara göre sadeleştirilmesine veya genişletilmesine olanak tanımaktadır. Fiziksel erişilebilirlik, modelin uygulama ortamı planlamasının önemli bir boyutudur. Atölye düzenekleri, çalışma alanları ve deney istasyonları; hareket kısıtlılığı olan bireylerin katılımını mümkün kılacak biçimde düzenlenmektedir. Benzer şekilde materyal yerleşimi, masa yükseklikleri ve ekipman kullanımı, farklı fiziksel gereksinimlere sahip katılımcıların bağımsız şekilde etkinliğe katılabilmesini destekleyecek şekilde tasarlanmaktadır. GiPSci modelinde kapsayıcılık yalnızca fiziksel erişimle sınırlı değildir; pedagojik rehberlik stratejileri de bu doğrultuda düzenlenmektedir. Eğitmenler, farklı öğrenme gereksinimlerine sahip katılımcılar için uyarlanmış yönergeler kullanma, alternatif açıklama yöntemleri geliştirme ve bireyselleştirilmiş geri bildirim sağlama konusunda eğitilmektedir. Model ayrıca sosyal kapsayıcılığı destekleyen grup yapıları içermektedir. Karma beceri düzeylerine sahip öğrencilerin birlikte çalışması, akran desteğini teşvik eder ve öğrenme sürecini iş birliği temelli bir deneyime dönüştürmektedir. GiPSci modelinde erişilebilirlik ve kapsayıcılık, sonradan eklenen uyarlamalar değil; öğretim tasarımının başlangıç aşamasında planlanan yapısal bileşenlerdir. Modelin farklı öğrenme ihtiyaçlarına sahip çocukların bilimsel etkinliklere eşit katılımını destekleyen sistematik bir eğitim yaklaşımı olarak değerlendirilmesini sağlamaktadır. ### **Materyal ve Altyapı Standartları** GiPSci modelinin bilim merkezlerinde uygulanabilmesi, pedagojik tasarım ile fiziksel ve teknolojik altyapı arasında uyumlu bir ilişki kurulmasını gerektirir. Model, öğrenme süreçlerinin sergi alanları, atölyeler ve dijital öğrenme bileşenleri arasında bütünleşik biçimde ilerlemesini öngördüğünden, uygulama ortamlarının belirli asgari donanım standartlarını karşılaması beklenir. Bu standartlar, yalnızca teknik yeterliliği değil; öğrenme güvenliği, erişilebilirlik ve pedagojik işlevselliği de kapsayan çok boyutlu bir altyapı çerçevesi oluşturur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/13/17Ua9Z7cVp9B4Uhn9BLXm6hrrGw8VaY1.png) *Bilim Türkiye Projesi: Doğa Bilimleri Atölyesi (Bilim Türkiye Arşivi, 2026)* #### **Fiziksel Ortam Gereksinimleri ** Modelin uygulanacağı merkezlerde en az bir atölye alanı, etkileşimli sergi bölümü ve grup çalışmasına uygun esnek öğrenme alanlarının bulunması gerekir. Atölye alanları, farklı etkinlik türlerine uyum sağlayabilecek modüler masa düzenleri, güvenli elektrik altyapısı ve deneysel çalışmalar için uygun havalandırma koşullarını içermelidir. Çalışma alanlarının hareketli mobilyalarla düzenlenebilir olması, etkinliklerin bireysel, küçük grup veya tüm sınıf düzeninde yürütülmesine olanak tanır. #### **Eğitsel Materyal Standartları** GiPSci uygulamalarında kullanılacak materyallerin çoklu öğrenme biçimlerini desteklemesi beklenir. Bu kapsamda deney kitleri, model oluşturma malzemeleri, ölçüm araçları, sensörler, prototipleme ekipmanları ve görsel-işitsel öğretim materyalleri temel gereksinimler arasında yer alır. Materyallerin dayanıklı, güvenli ve tekrar kullanılabilir olması, programın sürdürülebilirliği açısından önemlidir. Ayrıca materyallerin farklı yaş gruplarına uyarlanabilir olması, modelin hedef kitlesi olan geniş yaş aralığında pedagojik tutarlılığı destekler. #### **Teknolojik Altyapı Gereksinimleri** ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/13/NukHKWiIHWan2rtABuZtW9rpm5GFmoAa.png) *Bilim Türkiye Projesi: Atölye Standartları (Bilim Türkiye Arşivi, 2026)* Modelin teknoloji destekli öğrenme yaklaşımı doğrultusunda merkezlerde asgari düzeyde dijital altyapı bulunmalıdır. Bu altyapı; etkileşimli ekranlar veya projeksiyon sistemleri, veri toplama ve analiz için dijital ölçüm araçları, temel yazılım uygulamaları ve gerektiğinde çevrim içi içerik erişimi sağlayan ağ bağlantısını kapsar. Teknolojik donanımın işlevi, öğrenme sürecini görselleştirmek, deney sonuçlarını analiz etmek ve öğrencilerin ürün geliştirme aşamalarını desteklemektir. #### **Güvenlik ve Kullanım Standartları** ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/13/5AFe12bnp2fjY6dFUFKEvoYrFjWWqtwe.png) *Bilim Türkiye Projesi: Materyal ve Altyapı Standartları Şeması (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)* Bilim merkezi ortamlarının deneysel etkinliklere uygun olması nedeniyle güvenlik donanımları zorunlu altyapı bileşenleri arasında yer almaktadır. Koruyucu ekipmanlar, güvenlik yönergeleri, acil durum düzenekleri ve ekipman kullanım talimatları hem eğitmen hem katılımcı güvenliğini sağlamak amacıyla standart olarak bulunmalıdır. Bu düzenlemeler, özellikle deney ve tasarım etkinliklerinin yoğun olduğu programlarda öğrenme sürecinin kesintisiz ve güvenli biçimde yürütülmesini sağlamaktadır. #### **Pedagojik Altyapı Unsurları** Fiziksel ve teknolojik donanımın yanı sıra modelin uygulanabilirliği için pedagojik altyapı da gereklidir. Etkinlik planları, rubrikler, portfolyo sistemleri ve eğitmen rehber dokümanları gibi öğretim tasarımına ait araçlar, merkezde standart olarak hazır bulundurulmalıdır. Bu unsurlar, farklı eğitmenler tarafından yürütülen uygulamaların pedagojik tutarlılığını korur ve öğrenme çıktılarının sistematik biçimde izlenmesini mümkün kılmaktadır. GiPSci modelinde materyal ve altyapı standartları, yalnızca teknik donanım listesi değil; öğrenme deneyiminin niteliğini doğrudan etkileyen bütüncül bir uygulama çerçevesi niteliği taşımaktadır. Bu standartların sağlanması, modelin farklı bilim merkezlerinde benzer pedagojik kaliteyle uygulanabilmesi için gerekli asgari koşulları tanımlamaktadır. ### **Sürdürülebilirlik ve Yaygınlaştırma Stratejileri** GiPSci modelinde sürdürülebilirlik, eğitim uygulamalarının belirli bir proje süresiyle sınırlı kalmayıp kurumsal yapı içinde sürekli geliştirilebilen bir sistem hâline getirilmesini ifade etmektedir Bu doğrultuda model, **öğretim tasarımı**, **eğitmen eğitimi**, **içerik geliştirme** ve **değerlendirme süreçlerini **birbirine bağlı bileşenler olarak ele almaktadır. Süreklilik ilkesi, uygulamaların düzenli veri toplama, analiz ve geri bildirim mekanizmalarıyla izlenmesini ve elde edilen bulgular doğrultusunda programın güncellenmesini içermektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/13/I2Mq30wH6gqgiLcwmTvZT4wqXslOgbPN.png) *Bilim Türkiye Projesi: Bişkek Bilim Merkezi (Anadolu Ajansı)* Modelin yaygınlaştırma stratejisi, çok merkezli uygulama yapısına dayanmaktadır. Bilim merkezleri ve [teknoloji atölyeleri](/tr/detay/siirt-deneyap-teknoloji-atolyesi-78c9d/llms.txt) arasında ortak içerik standartlarının kullanılması, farklı uygulama alanlarında pedagojik tutarlılığın korunmasını sağlamaktadır. Bu yapı, modelin farklı bölgelerde benzer öğrenme deneyimleri sunmasına ve uygulama sonuçlarının karşılaştırılabilir veriler üretmesine imkan tanımaktadır. Sürdürülebilirliğin önemli bileşenlerinden biri eğitmen kapasitesinin geliştirilmesidir. Model kapsamında yürütülen mesleki gelişim programları, eğitmenlerin pedagojik ve teknolojik yeterliklerini artırarak uygulamaların nitelikli biçimde devam etmesini desteklemektedir. Sürekli eğitim yaklaşımı, eğitmenlerin model ilkelerini farklı öğrenme ortamlarına uyarlayabilmesini ve yeni içerikler geliştirebilmesini mümkün kılmaktadır. ## Academic Sources and References 1. Akın, F. Nur ve Bilge Demirdöğen. "Türkiye’de Eğitim Alanında Bilim Merkezi Konusunda Gerçekleştirilen Araştırmaların İçerik Analizi." Trakya Eğitim Dergisi 13, sy. 2 (2023): 1314–1341. https://doi.org/10.24315/tred.1141882. 2. Alpaydın, Ethem. Introduction to Machine Learning. 4. baskı. Cambridge: MIT Press, 2020. 3. Aydın, Lütfi, Ayşe Saylan Kırmızıgül ve Hasan Elcuman. "Kayseri Bilim Merkezindeki Sergilerin Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı Kapsamında Değerlendirilmesine Bir Örnek: Madde Pavilyonu." Journal of Research in Informal Environments 9, sy. 1 (2024): 62–80. Erişim tarihi: 12 Şubat 2026. https://izlik.org/JA65EN36RW. 4. Birgili, Bengi, M. Ali Bulut, O. Gülünay, M. Koçoğlu ve F. R. Baş. "Technology-enhanced 'GipSci' Approach in Developing Contexts Performs Well at Interest and Curiosity, Yet, Needs Reinforcing at Inquiry Level." Research in Science & Technological Education (2025): 1–38. https://doi.org/10.1080/02635143.2025.2578303. 5. Erdoğan, Sibel. "Steam ve Sanat Eğitimi." Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy. 44 (2020): 303–316. Erişim tarihi: 12 Şubat 2026. https://izlik.org/JA98MX95KY. 6. European Commission. Digital Education Action Plan (2021–2027): Resetting Education and Training for the Digital Age. 2022. Erişim tarihi: 12 Şubat 2026. https://ec.europa.eu/education/sites/default/files/document-library-docs/deap-2021-2027\_en.pdf. 7. Iliman Püsküllüoğlu, Elif. "A Systematic Review of Graduate Studies on Educational Inclusion in Türkiye." Milli Eğitim Dergisi 54, sy. 247 (2025): 1419–1466. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1586204. 8. Karaman, Kenan. "Bilim-Toplum İlişkileri Bağlamında Bilim Merkezleri ve Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme." Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi 6, sy. 11 (2019): 75–91. https://doi.org/10.20860/ijoses.571367. 9. Kızıltepe, İ. Seçkin ve Tezcan Kartal. "Deneyimsel Öğrenme Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması." Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi 10, sy. 2 (2025): 142–157. https://doi.org/10.47479/ihead.1656910. 10. Millî Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü. Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Uluslararası Forumu Raporu. Eylül 2024. Erişim tarihi: 12 Şubat 2026. https://yegitek.meb.gov.tr/meb\_iys\_dosyalar/2024\_09/11104346\_meb\_egitimde\_uyz\_formu\_raporu\_web\_28082024\_tr.pdf. 11. Millî Eğitim Bakanlığı. "Üsküdar Bilim Merkezi." YouTube video, 13 Şubat 2025. Erişim tarihi: 12 Şubat 2026. https://youtu.be/KSFWrlg\_MBo. 12. T3 Bilim Türkiye. "Hakkımızda." Erişim tarihi: 12 Şubat 2026. https://t3bilimturkiye.org/tr/hakkimizda/. 13. T3 Vakfı. "Tarihçemiz." Erişim tarihi: 12 Şubat 2026. https://t3vakfi.org/tr/hakkimizda/tarihcemiz/. 14. T3 Vakfı. Bilim Türkiye Atölyeleri Pedagojik Çerçeve Kılavuzu. 2024. Erişim tarihi: 12 Şubat 2026. https://t3vakfi.org/tr/projelerimiz/bilim-turkiye. 15. TÜBİTAK Bilim Merkezleri. "Diğer Bilim Merkezleri." Erişim tarihi: 12 Şubat 2026. https://bilimmerkezleri.tubitak.gov.tr/Icerik/diger-bilim-merkezleri-165. 16. Vygotsky, Lev S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Düzenleyen Michael Cole, Vera John-Steiner, Sylvia Scribner ve Ellen Souberman. Cambridge: Harvard University Press, 1978. 17. Yeşilyurt, S., R. Dündar ve R. Z. Demir. "Türkiye’de Yapay Zekâ ve Eğitim İlişkisini İnceleyen Lisansüstü Tezlerin Analizi: Bir Meta Sentez Çalışması." Journal of Innovative Research in Social Studies 7, sy. 1 (2024): 47–73. https://doi.org/10.47503/jirss.1484848. 18. Yun, J. J., E. Jeong, S. Kim, H. Ahn, K. Kim, S. D. Hahm ve K. Park. "Collective Intelligence: The Creative Way from Knowledge to Open Innovation." Science, Technology and Society 26, sy. 2 (2021): 201–222. https://doi.org/10.1177/09717218211005604. 19. Yun, Sun-Jin, A. C. Shi ve B. G. Jun. "Dealing with Socio-Scientific Issues in Science Exhibition: A Literature Review." Research in Science Education 52, sy. 1 (2022): 99–110. https://doi.org/10.1007/s11165-020-09930-0. 20. Yıldırım, Ali ve Hasan Şimşek. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. 10. baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2016. 21. Zawacki-Richter, Olaf, V. I. Marín, M. Bond ve F. Gouverneur. "Systematic Review of Research on Artificial Intelligence Applications in Higher Education – Where are the Educators?" International Journal of Educational Technology in Higher Education 16, sy. 1 (2019): 1–27. https://doi.org/10.1186/s41239-019-0171-0. 22. Zervas, Panagiotis, S. Sotiriou, R. Tiemann ve D. G. Sampson. "Assessing Problem Solving Competence Through Inquiry-Based Teaching in School Science Education." Proceedings of the 12th International Conference on Cognition and Exploratory Learning in Digital Age (CELDA 2015) içinde, 2015. 23. Zhao, M., C. J. Mathews ve K. L. Mulvey. "Promoting Diverse Youth’s Career Development Through Informal Science Learning: The Role of Inclusivity and Belonging." Journal of Youth & Adolescence 52, sy. 2 (2023): 331–343. https://doi.org/10.1007/s10964-022-01694-2. 24. Özen, Okan ve Osman Mert. "Uluslararası Standartlar Yönünden Eğitim Yöneticilerinin 21. Yüzyıl Becerileri Doğrultusunda Bilgi İletişim Teknülüjileri Yeterlilikleri." Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 13, sy. 1 (2024): 349–370. https://doi.org/10.7884/teke.1368483. 25. İzci, Kemal, Gökhan Çalışkan ve Ahmet Oğuz Aktürk. "Öğretmen Adaylarının Sınıf İçi Ölçme-Değerlendirme Okuryazarlıklarına Etki Eden Etmenlerin İncelenmesi: Bir Yapısal Eşitlik Modellemesi." Eğitim Bilim ve Teknoloji Araştırmaları Dergisi 3, sy. 1 (2018): 10–22. Erişim tarihi: 12 Şubat 2026. https://izlik.org/JA93GW92XW. 26. Şahin, M., S. Keskin, A. Özgür ve H. Yurdugül. "E-Öğrenme Ortamlarında Öğrenen Özelliklerine Dayalı Etkileşim Profillerinin Belirlenmesi." Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama 7, sy. 2 (2017): 172–192. https://doi.org/10.17943/etku.297075. ## Citations [^1]: "Tarihçemiz," Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı), erişim 12 Şubat 2026,https://t3vakfi.org/tr/hakkimizda/tarihcemiz/. [^2]: "Hakkımızda," T3 Bilim Türkiye, erişim 12 Şubat 2026,https://t3bilimturkiye.org/tr/hakkimizda/. [^3]: "Diğer Bilim Merkezleri," TÜBİTAK Bilim Merkezleri, erişim 12 Şubat 2026,https://bilimmerkezleri.tubitak.gov.tr/Icerik/diger-bilim-merkezleri-165. [^4]: Bengi Birgili vd., "Technology-enhanced “GipSci” approach in developing contexts performs well at interest and curiosity, yet, needs reinforcing at inquiry level," Research in Science & Technological Education (2025), erişim tarihi 12 Şubat 2026, https://doi.org/10.1080/02635143.2025.2578303. [^5]: Bengi Birgili vd., "Technology-enhanced “GipSci” approach in developing contexts performs well at interest and curiosity, yet, needs reinforcing at inquiry level," Research in Science & Technological Education (2025), erişim tarihi 12 Şubat 2026, https://doi.org/10.1080/02635143.2025.2578303. [^6]: F. Nur Akın ve Bilge Demirdöğen, "Türkiye’de Eğitim Alanında Bilim Merkezi Konusunda Gerçekleştirilen Araştırmaların İçerik Analizi," Trakya Eğitim Dergisi 13, no. 2 (2023), erişim tarihi 12 Şubat 2026, 1318,https://doi.org/10.24315/tred.1141882. [^7]: Lütfi Aydın, Ayşe Saylan Kırmızıgül ve Hasan Elcuman, "Kayseri Bilim Merkezindeki Sergilerin Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı Kapsamında Değerlendirilmesine Bir Örnek: Madde Pavilyonu," Journal of Research in Informal Environments 9, no. 1 (2024): erişim tarihi 12 Şubat 2026, 65,https://izlik.org/JA65EN36RW. [^8]: Bengi Birgili vd., "Technology-enhanced “GipSci” approach in developing contexts performs well at interest and curiosity, yet, needs reinforcing at inquiry level," Research in Science & Technological Education (2025), erişim tarihi 12 Şubat 2026, https://doi.org/10.1080/02635143.2025.2578303. [^9]: Okan Özen ve Osman Mert, "Uluslararası Standartlar Yönünden Eğitim Yöneticilerinin 21. Yüzyıl Becerileri Doğrultusunda Bilgi İletişim Teknolojileri Yeterlilikleri," Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 13, no. 1 (2024): 355, erişim tarihi 12 şubat 2026, https://doi.org/10.7884/teke.1368483 [^10]: Kemal İzci, Gökhan Çalışkan ve Ahmet Oğuz Aktürk, "Öğretmen Adaylarının Sınıf İçi Ölçme-Değerlendirme Okuryazarlıklarına Etki Eden Etmenlerin İncelenmesi: Bir Yapısal Eşitlik Modellemesi," Eğitim Bilim ve Teknoloji Araştırmaları Dergisi 3, no. 1 (2018), erişim tarihi 12 şubat 2026, 15,https://izlik.org/JA93GW92XW. [^11]: Sibel Erdoğan, "Steam ve Sanat Eğitimi," Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 44 (2020), erişim tarihi 12 şubta 2026, 305,https://izlik.org/JA98MX95KY. [^12]: İ. Seçkin Kızıltepe ve Tezcan Kartal, "Deneyimsel Öğrenme Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması," Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi 10, no. 2 (2025), erişim tarihi 12 şubat 2026, 145,https://doi.org/10.47479/ihead.1656910. [^13]: Kenan Karaman, "Bilim-Toplum İlişkileri Bağlamında Bilim Merkezleri ve Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme," Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi 6, no. 11 (2019), erişim tarihi 12 şubat 2026, 78,https://doi.org/10.20860/ijoses.571367. [^14]: Elif Iliman Püsküllüoğlu, "A Systematic Review of Graduate Studies on Educational Inclusion in Türkiye," Milli Eğitim Dergisi 54, no. 247 (2025), erişim tarihi 12 şubta 2026, 1425,https://doi.org/10.37669/milliegitim.1586204. ## Related Articles - [TÜBİTAK (TÜRKİYE BİLİMSEL ve TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU)](//detay/tubitak-turkiye-bilimsel-ve-teknolojik-arastirma-k/llms.txt) - [T3 Vakfı](//detay/t3-vakfi/llms.txt) - [Üsküdar Bilim Merkezi (Bilim Üsküdar)](//detay/uskudar-bilim-merkezi-bilim-uskudar/llms.txt) - [Bilim Türkiye](//detay/bilim-turkiye-7ee58/llms.txt)