--- title: Rauf Raif Denktaş slug: rauf-raif-denktas-32a69 url: /detay/rauf-raif-denktas-32a69 type: biography language: Türkçe entity: primary: Rauf Raif Denktaş type: biography disambiguation: Kurucu KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Raif Denktaş'ın hayatı, siyasi mücadelesi ve Kıbrıs Türk halkının savunuculuğu. categories: - name: İstihbarat, Güvenlik Ve Savunma slug: istihbarat-guvenlik-ve-askeri-calismalar url: /kategori/istihbarat-guvenlik-ve-askeri-calismalar - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Kıbrıs Müzakereleri - Türk Siyasi Tarihi - Rauf Denktaş - KKTC author: Yasin Öztürkçü created_at: 2025-04-24T19:50:42.531116+03:00 updated_at: 2026-01-09T15:21:29.142068+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/24/EcIM0ekbRnI44iFQ8KEC3Z0XQ6fGSsS8.jpg --- # Rauf Raif Denktaş > Rauf Raif Denktaş (d. 27 Ocak 1924, Baf – ö. 13 Ocak 2012, Lefkoşa), Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurucu Cumhurbaşkanıdır. Kıbrıs Türk toplumunun siyasal tarihindeki önemli figürlerden biri olarak, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecinde etkili olmuştur. ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Rauf Raif Denktaş ![Rauf-Denktaş.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/24/JTnGY7amdXp9a9NcFaCrfpQYPx8uDqdO.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | custom_key_770575 | | | custom_key_770572 | | | custom_key_770571 | | | Görev(ler) | Kıbrıs Türk Federe Devleti Başkanı (1975–1983) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı (1983–2005) | | custom_key_770575 | Aydın Denktaş | | custom_key_770572 | 2012-01-13 | | custom_key_770571 | 1924-01-27 | | Eğitim | Lincoln's Inn,Hukuk (İngiltere) | | Meslek(ler) | Hukukçu,Devlet Adamı,Siyasetçi | ## Article Content **Rauf Raif Denktaş** (d. 27 Ocak 1924, Baf – ö. 13 Ocak 2012, [Lefkoşa](/tr/detay/lefkose/llms.txt)), [Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti](/tr/detay/kuzey-kibris-turk-cumhuriyeti-2e704/llms.txt)'nin kurucu [Cumhurbaşkanı](/tr/detay/kktc-cumhurbaskani-tufan-erhurmanin-turkiye-ziyare/llms.txt) ve Kıbrıs Türk toplumunun önemli siyasi liderlerinden biridir. Kıbrıs Türklerinin varoluş mücadelesinde önemli bir rol oynamış, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin siyasal yapısının oluşturulmasına öncülük etmiştir. Siyasi kariyeri boyunca, Kıbrıs Türk halkının haklarını savunmuş ve adada çözüm için birçok kez müzakerelere katılmıştır. ### **Gençlik ve Eğitim** Rauf Denktaş, 27 Ocak 1924 tarihinde, o dönemde Britanya İmparatorluğu’nun idaresindeki Kıbrıs adasının Baf şehrinde doğdu. Babası Raif Mehmet Bey, İngiliz yönetiminde memur olarak görev yapıyordu. Annesi Emine Hanım ise ev hanımıydı. Denktaş, ilk eğitimini Baf'ta aldıktan sonra, ortaöğrenimini Lefkoşa'da tamamladı. Lise yıllarında Kıbrıs Türk toplumunun yaşadığı siyasi ve toplumsal sorunlar ile tanıştı. Gençlik yıllarında, adadaki İngiliz sömürge yönetimi ve Kıbrıs Rumlarının [Enosis](/tr/detay/enosis-752247/llms.txt) hareketine karşı duyduğu tepkiler, siyasi kariyerinin temel taşlarını oluşturdu. Eğitimini İngiltere'de sürdürerek Londra'daki Lincoln's Inn’de hukuk okudu ve 1947 yılında barrister (avukat) unvanı alarak Kıbrıs’a döndü. Hukuk eğitimi, Denktaş’a analitik düşünme ve müzakere becerileri kazandırdı, bu da ilerleyen yıllarda Kıbrıs sorununda önemli bir avantaj sağladı. ### **Hukuk Kariyeri ve Siyasi Mücadele** Kıbrıs’a döndükten sonra serbest avukatlık yapmaya başlayan Denktaş, aynı zamanda Kıbrıs Türk toplumunun haklarını savunmak adına çeşitli sivil toplum faaliyetlerine katıldı. 1950'lerin ortasında, Kıbrıslı Rumların [Enosis](/tr/detay/enosis-752247/llms.txt) yönündeki çabalarının arttığı dönemde, Kıbrıs Türk toplumunun güvenliği ve hakları konusunda daha etkin bir şekilde hareket etmeye başladı. Bu süreçte, Türk Mukavemet Teşkilatı (TMT) kurularak, Kıbrıs Türklerinin güvenliği sağlanmaya çalışıldı. Denktaş, bu teşkilatın önemli figürlerinden biri haline geldi. 1960 yılında, [Kıbrıs Cumhuriyeti](/tr/detay/kibris-2/llms.txt) kuruldu. Bu yeni [devletin](/tr/detay/turkiye-2/llms.txt) anayasal yapısında, Kıbrıs Türk halkına Cumhurbaşkanı Yardımcılığı gibi belirli oranda temsil hakkı verilmişti. Denktaş, Kıbrıs Türk Cemaati Lideri olarak görev yaptı ve toplumsal hakların korunması için çeşitli çalışmalar yürüttü. Ancak, 1963 yılında Kıbrıslı Rumların anayasal düzeni ihlal etmeleri, iki toplum arasında ciddi gerginliklere yol açtı. ### **Kıbrıs Türk Toplumunun Savunulması ve 1974 Sonrası** 1960’larda başlayan çatışmaların ardından, Kıbrıslı Rumlar tarafından başlatılan "[Kanlı Noel](/tr/detay/kanli-noel-39743/llms.txt)" olayları ve sonrasındaki gelişmeler, Denktaş’ı Kıbrıs Türk toplumunun haklarını savunmaya ve kendi özerk yönetimini kurmaya yönlendirdi. 1974 yılında Türkiye tarafından gerçekleştirilen [Barış Harekâtı](/tr/detay/kibris-baris-harekati-0739a/llms.txt) sonrasında, Kıbrıs’ın kuzeyinde Kıbrıs Türkleri için güvenli bir alan oluştu. Bu dönemde Denktaş, Kıbrıs Türklerinin siyasi geleceğini şekillendiren önemli bir figür oldu. 1975 yılında [Kıbrıs Türk Federe Devleti](/tr/detay/turk/llms.txt) ilan edildi ve Denktaş, bu yeni yapının liderliğini üstlendi. Ardından 15 Kasım 1983 tarihinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ilan edildi. Denktaş, KKTC’nin ilk Cumhurbaşkanı olarak seçildi. Cumhurbaşkanlığı görevi, Denktaş’ın Kıbrıs Türk halkının haklarını savunma mücadelesini sürdürdüğü ve devletin uluslararası tanınması için diplomatik girişimlerde bulunduğu bir dönem oldu. ### **Cumhurbaşkanlığı ve Uluslararası Diplomasi** Denktaş, [KKTC Cumhurbaşkanı](/tr/detay/kuzey-kibris-turk-cumhuriyeti-kktc-28a94/llms.txt) olarak, [Kıbrıs sorununun](/tr/detay/kibris-sorunu-2/llms.txt) çözümüne dair [Birleşmiş Milletler](/tr/detay/birlesmis-milletler-genel-kurulunun-80-oturumu-2-2/llms.txt) gözetiminde yürütülen müzakerelere katıldı. 2004 yılında Annan Planı gündeme geldiğinde, Denktaş, Kıbrıs Türk halkının çıkarlarını yeterince korumayan bir plan olarak değerlendirdi. Aynı yıl yapılan referandumda, Kıbrıs Türk halkı planı kabul ederken, Kıbrıslı Rumlar reddetti. Cumhurbaşkanlığı görevini 2005 yılında devrettikten sonra, Denktaş, siyasi kariyerine son vermedi ve sağlığı elverdiği sürece, Kıbrıs Türk halkının haklarını savunmaya devam etti. Ayrıca, Kıbrıs sorununun çözümü konusunda çeşitli yazılar kaleme aldı ve kamuoyuyla görüşlerini paylaştı. ##### **Anma ve Ödüller** [Rauf Raif Denktaş](/tr/detay/rauf-raif-denktas-68636/llms.txt), Kıbrıs Türk halkının bağımsızlık mücadelesindeki katkıları nedeniyle birçok ödül almıştır. Türkiye Cumhuriyeti, ona **Üstün Hizmet Şeref Madalyası** vermiştir. Ayrıca **Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi** tarafından **Fahri Doktora** unvanı verilmiştir. Uluslararası platformlarda, **Birleşmiş Milletler** ve **Avrupa Konseyi** gibi kurumlar, Denktaş’ın Kıbrıs Türklerinin haklarını savunma çabalarını takdir etmiştir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde, halkı tarafından büyük bir saygıyla anılmaktadır. #### **Vefatı ve Eserleri** **Rauf Raif Denktaş**, 13 Ocak 2012 tarihinde Lefkoşa’da, uzun süredir mücadele ettiği sağlık sorunları nedeniyle vefat etmiştir. Denktaş, kanser tedavisi görmekteydi ve bu hastalık nedeniyle yaşamını yitirmiştir. Vefatının ardından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Türkiye’de büyük bir cenaze töreni düzenlenmiş, Denktaş’ın cenazesi devlet töreniyle defnedilmiştir. ##### **Eserleri:** 1. **"Kıbrıs’ta Bir Liderin Günlüğü"** – Denktaş’ın, Kıbrıs Türk halkının mücadelesi ve siyasi hayatına dair önemli bir kaynak olarak kaleme aldığı eserdir. Günlüklerinde, adadaki siyasi gelişmeleri ve liderlik anlayışını ayrıntılı şekilde aktarmıştır. 2. **"Hatıralar"** – Kıbrıs Türk toplumunun tarihini, Denktaş’ın şahsi deneyimlerini ve adadaki çatışmalara dair gözlemlerini içeren anı kitabıdır. Bu eser, Denktaş’ın hayatına ve siyasi kariyerine dair derinlemesine bir bakış sunmaktadır. 3. **"Kıbrıs’a Adalet, Kıbrıs’a Barış"** – Denktaş’ın Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik düşüncelerini ve müzakerelere dair görüşlerini paylaştığı bir eserdir. Bu kitap, Kıbrıs Türklerinin haklarının korunması için önerdiği çözüm yollarını ele almaktadır. 4. **"Büyük Oyun"** – Bu eser, Kıbrıs Türklerinin tarihsel mücadelesi, adadaki uluslararası ilişkiler ve Türkiye ile olan bağlantılar üzerine Denktaş’ın analizlerini içermektedir. Kitap, Kıbrıs sorununun geniş bir perspektiften ele alındığı önemli bir kaynaktır. ## Academic Sources and References 1. KKTC Cumhurbaşkanlığı. “Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Raif Denktaş.” [Erişim: 24 Nisan 2025]. https://kktcb.org/tr/cumhurbaskanligi/cumhurbaskanlari/rauf-raif-denktas 2. KKTC Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı. “Liderlerimiz: Rauf Raif Denktaş.” [Erişim: 24 Nisan 2025]. https://mucahit.gov.ct.tr/Liderlerimiz/RaufRaifDenktas 3. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı. “RAUF RAİF DENKTAŞ (27 Ocak 1924 – 13 Ocak 2012).” Erişim: 24 Nisan 2025.RAUF RAİF DENKTAŞ (27 Ocak 1924 – 13 Ocak 2012) | Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı