--- title: Prusias ad Hypium Antik Kenti slug: prusias-ad-hypium-antik-kenti-0f429 url: /detay/prusias-ad-hypium-antik-kenti-0f429 type: article language: Türkçe entity: primary: Prusias ad Hypium Antik Kenti type: article disambiguation: Prusias ad Hypium Antik Kenti: Düzce'deki Grek kenti. Roma dönemi kalıntıları, tiyatro, agora ve su kemerleri ile etkileyici. categories: - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Arkeoloji slug: arkeoloji url: /kategori/arkeoloji - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Hypios Nehri - Roma İmparatorluk - Prusias ad Hypium - Konuralp - Düzce author: İbrahim Ethem Kurt created_at: 2025-05-15T15:28:37.099957+03:00 updated_at: 2025-05-22T13:26:28.214720+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/15/Dpb2q4SY3vg6ViW7t6YrmlQn3F76neez.png --- # Prusias ad Hypium Antik Kenti ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Prusias ad Hypium Antik Kenti ![008_2024_02_Ekim_18_Ekim_08_20241021_2_66048611_105878593.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/22/5ttJHlO4WFXk8tgMRlJpy9gU5RdFMOwY.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Ad(lar) | Prusias ad Hypium Antik Kenti | | Antik Adı | Kieros → Prusias pros Hypio (Grekçe) → Prusias ad Hypium (Latince) | | Konum | Konuralp,Antik Hypios Nehri kıyısında),Türkiye (Eski adıyla Üskübü,Düzce ili | ## Article Content **Prusias ad Hypium**, antik Bithynia bölgesinin doğusunda, günümüzde Türkiye’nin [Düzce](/tr/detay/duzce-51fea/llms.txt) ili [Konuralp](/tr/detay/konuralp-muzesi-0f473/llms.txt) mahallesi sınırları içerisinde yer alan antik bir Grek kolonisidir. Roma İmparatorluk döneminde siyasi, ekonomik ve kültürel açıdan bölgenin önde gelen kentlerinden biri olarak uzun süreli bir gelişim göstermiştir. Kentin kalıntıları, günümüzde arkeolojik kazılarla kısmen ortaya çıkarılmış; [tiyatro](/tr/detay/konuralp-antik-tiyatro-kemerkasim-su-kemerleri-yur/llms.txt), su kemerleri, agora, hamamlar, köprü, surlar ve epigrafik belgelerle tarihî bir panorama sunmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/22/2UcyueQWigv7DywPCR4vtr7Mm3S07eUu.jpg) *Amfi Tiyatro (AA)* ### **Coğrafi Konum ve Tarihî Coğrafya** Prusias ad Hypium, antik kaynaklarda sıkça adı geçen Hypios Nehri (günümüzde Melen Nehri) kıyısına konumlandırılmıştır. “[Prusias pros Hypio](/tr/detay/ancient-city-of-prusias-ad-hypium-f3dc3/llms.txt)” ya da Latincesiyle “Prusias ad Hypium” ifadesi, “Hypios karşısındaki Prusias” anlamına gelir. Kentin akropolisi, modern Konuralp yerleşiminin üst kotlarında yer alan bir tepe üzerindedir. Söz konusu topografya kente doğal bir savunma sağlamış, ayrıca çevresindeki doğu-batı eksenli ticaret yollarına yakınlığı nedeniyle stratejik bir önem arz etmiştir. Kent, kuzeyde Herakleia Pontika, doğuda Claudiopolis ([Bolu](/tr/detay/bolu-2/llms.txt)), batıda Nikomedia (İzmit) ve güneyde Nikaia ([İznik](/tr/detay/iznik-2/llms.txt)) ile çevriliydi. Roma döneminde Prusias ad Hypium’un batı sınırı Hypios Nehri boyunca uzanırken, doğuda Bithynion/Claudiopolis ile sınırı maden kaynaklarıyla zengin olan bölgelerden geçiyordu. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=FvmQ_ysqsag) *Prusias ad Hypium Antik Kenti (HT Bilim Tarih Felsefe)* ### **Kuruluş ve Antik Çağdaki Adlandırma** Kentin erken dönem adı *Kieros* olup, bu adın Grek kolonizasyonu sırasında Boeotia-Megara kökenli kolonistler tarafından verilmiş olduğu düşünülmektedir. Herakleia Pontika’nın hinterlandında kurulan kent, başlangıçta Herakleia’ya bağlı bir yerleşim olarak gelişmiştir. I. Prusias döneminde (M.Ö. 228–182) Bithynia Krallığı’nın denetimine giren kent, kralın onuruna yeniden adlandırılarak *Prusias pros Hypio* adını almıştır. Roma döneminde ise Latince formu *Prusias ad Hypium* olarak kullanılmıştır. #### **Roma Döneminde Kentleşme ve İdari Yapı** Prusias ad Hypium, M.Ö. 74 yılında Bithynia’nın Roma’ya vasiyet edilmesiyle birlikte Roma egemenliğine girmiştir. Lex Pompeia ile kentin statüsü belirlenmiş, Senato’ya bağlı bir eyaletin önemli kentlerinden biri olmuştur. Kentte 12 phyle (kabile) bulunmakta ve bunların adlandırılması hem Grek kolonistlerinin hem de Roma imparatorlarının izlerini taşımaktadır (örneğin Megaris, Thebais, Dionysias, Prusias; daha sonra Hadriane, Faustiniane, Antoniane gibi)out. Epigrafik kaynaklarda *dekaprotos, agoranomos, prytanis, grammateus, sebastophantes* gibi kamu görevlerine ait çok sayıda unvan yer almakta ve bu yönüyle Prusias ad Hypium’un tipik bir Roma municipium’u özellikleri taşıdığı görülmektedir. #### **Mimari ve Kentsel Doku** Kent, zengin bir kamu yapıları ağına sahiptir. Günümüze ulaşan başlıca yapılar şunlardır: - **Tiyatro**: Roma tiyatrosunun iyi korunmuş örneklerinden biri olup 3.000 kişilik kapasiteye sahiptir. - **Agora ve sütunlu cadde**: Klasik kent planlamasına uygun bir forum yapısı. - **Su kemerleri (aquaductlar)**: Kentin su ihtiyacını karşılayan ve hâlâ ayakta olan anıtsal mimari unsurlar. - **Domitius Hamamı**, **Gymnasium**, **Gerusia** (yaşlılar meclisi), **Bouleuterion** (meclis binası) ve Roma köprüsü diğer önemli kamusal yapılardır. #### **Dinsel Hayat ve Kültler** Epigrafik ve arkeolojik bulgulara göre kentte çok çeşitli tanrı ve tanrıçalara tapınılmaktaydı. Zeus Soter, Demeter, Artemis, Dionysos, Asklepios-Hygeia, Aphrodite Epekoos, Serapis-Apis, Kybele, Helios gibi kültler güçlü şekilde temsil edilmiştir. İmparatorluk kültü de oldukça gelişmişti; İmparatorlar tanrılaştırılmış ve rahip sınıfları (sebastophantes, hierophantes) aracılığıyla ritüeller düzenlenmiştir. Kentte ayrıca Hristiyanlık etkilerinin Geç Antikçağ’da görülmeye başlandığı bilinmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/22/RfIXUlo3YoA44kCa2pck55gkP9qohSvq.jpg) *Antik Kentteki Figürlere Bir Örnek (AA)* #### **Ekonomik Yapı ve Ticaret** Prusias ad Hypium, özellikle Roma İmparatorluk döneminde Karadeniz ile Anadolu içleri arasında önemli bir ticaret durağı hâline gelmiştir. Kentin *Dia, Lilaion* ve *Elaios* adlı liman emporionları aracılığıyla Olbia (Ukrayna), Tomis (Romanya) ve Bosphoros Krallığı ile ticari ilişkiler kurduğu bilinmektedir. Ticarette tarım, hayvancılık ve özellikle peynir üretimi öne çıkmaktaydı. Hypios Nehri’nin sağladığı ulaşım imkânı ve kara yollarının kesişiminde yer alması kente lojistik üstünlük kazandırmıştır. #### **Epigrafik ve Nümizmatik Belgeler** Kentin tarihini aydınlatan çok sayıda yazıt ve sikke ele geçmiştir. Walter Ameling’in *Die Inschriften von Prusias ad Hypium* adlı çalışması, 200’den fazla yazıtı derlemektedir. Yazıtlarda hem yerel yöneticiler hem de Roma bürokrasisinde yer alan Prusiaslı senatör ve askerler anılmaktadır (örneğin Flavius Domitianus Nestor, Domitius Paulianus Falco, Lucius Domitius Proclus gibi). Kent, Roma döneminde otonom sikke basma hakkına sahipti; sikkelerde hem mitolojik figürler hem de imparator portreleri yer almaktadır. #### **Geç Antik Çağ ve Çöküş** III. yüzyıl Got akınları, kentte sur inşası ve savunma odaklı politikalarla karşılanmış; bu süreçte ticaretin sekteye uğraması, ekonomik gerilemeye yol açmıştır. Got saldırıları sonrası kentin refahı azalmış, ancak dinsel ve idari yapı bir süre daha varlığını korumuştur. Theodosios döneminde kent, *Honorias Eyaleti* içerisinde gösterilmiş ve piskoposluk merkezi hâline gelmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/22/eFQ0pjfBY71M9qa0ASSMjZdxsQdHdrVI.jpg) *Antik Kentteki Mozaik (AA)* Prusias ad Hypium, Roma İmparatorluk döneminde Anadolu’nun kuzeybatısında yer alan, siyasi ve ekonomik açıdan önemli bir merkezdi. Gerek kamu yapıları, gerek epigrafik zenginliği, gerekse uzun süreli yerleşim geçmişiyle bölgenin tarihî mirası açısından dikkate değer bir kenttir. Günümüzde kazılarla ortaya çıkarılan yapılar ve yazıtlar, Roma dönemi Anadolu kent yaşamını anlamada önemli bir örnek teşkil etmektedir. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Prusias ad Hypium Antik Kentinde Kazı Çalışmalarında Sona Gelindi.” Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/prusias-ad-hypium-antik-kentinde-kazi-calismalarinda-sona-gelindi/3369032. Erişim tarihi 15 Mayıs 2025. 2. Düzce Belediyesi. “Konuralp Prusias Ad Hypium Antik Kenti.” Kent Portal. https://kentportal.duzce.bel.tr/konuralp-prusias-ad-hypium-antik-kenti/. Erişim tarihi 15 Mayıs 2025. 3. HT Bilim Tarih Felsefe. Prusias ad Hypium Antik Kenti | Geçmişin İzinde. YouTube, Yayın tarihi: 11 Ekim 2020. Erişim Tarihi: 20 Mayıs 2025. https://www.youtube.com/watch?v=FvmQ\_ysqsag 4. Höyük Bilgi Sistemi. “Prusias ad Hypium.” Hoyuk.gov.tr. https://hoyuk.gov.tr/tam-metin/62/tur. Erişim tarihi 15 Mayıs 2025. 5. Karakuş, Onur Sadık. Roma İmparatorluk Döneminde Prusias ad Hypium. Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, 2017. ProQuest Dissertations & Theses Global. https://www.proquest.com/docview/2570366369?pq-origsite=gscholar. 6. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Antik Şehir Prusias ad Hypium - Konuralp.” Kültür Portalı. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/duzce/gezilecekyer/antk-sehr-prusias-ad-hypium-konuralp. Erişim tarihi 15 Mayıs 2025. ## Related Articles - [Düzce (İl)](//detay/duzce-il-2/llms.txt)