--- title: Pratt & Whitney F135 slug: pratt-whitney-f135-5fbe6 url: /detay/pratt-whitney-f135-5fbe6 type: article language: Türkçe entity: primary: Pratt & Whitney F135 type: article disambiguation: Pratt & Whitney F135: F-35'in güçlü turbofan motoru. Gelişmiş teknoloji, yüksek performans. categories: - name: Enerji slug: enerji url: /kategori/enerji - name: Havacılık Ve Uzay slug: havacilik-ve-uzay url: /kategori/havacilik-ve-uzay - name: Savunma Sanayi Teknolojileri slug: savunma-sanayi-teknolojileri url: /kategori/savunma-sanayi-teknolojileri tags: - pratt - F135 - f35 - Whitney - turbofan author: Emre Ekinciler created_at: 2025-05-14T18:33:55.004797+03:00 updated_at: 2025-05-14T19:52:13.859129+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/14/TAsGSR4I6KZBsFsLIUQQn5GeShukW5L8.jpg --- # Pratt & Whitney F135 ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: F135 Turbofan Motoru ![f135-2.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/14/UwPnBQTWS9cz7teJWhehapGwY8p6VncQ.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Uzunluk(lar)(Metin) | 220 inç (5.59 m) – CTOL/CV 369 inç (9.37 m) – STOVL | | Üretici(ler) | Pratt & Whitney (Raytheon Technologies) | | İlk Uçuş(lar)(Metin) | 2006 (F-35 prototipi ile) | | Fan Giriş Çapı | 43 inç (1.09 m) | | Genel Basınç Oranı | 28 (CTOL/CV), 29 (STOVL) | | Bypass Oranı | 0.57 (CTOL/CV), 0.51 (STOVL) | | Maksimum İtki (STOVL) | ~40,740 lbf (181.2 kN) (Lift Fan dahil) | | Maksimum İtki (CTOL/CV) | 43,000 lbf (191.3 kN) | | Konfigürasyonlar | CTOL (F-35A), CV (F-35C), STOVL (F-35B) | | Motor Türü | Tek şaftlı düşük bypass oranlı turbofan | | Geliştirildiği Motor | F119 | | Kullanıldığı Uçaklar | F-35 Lightning II (A, B, C varyantları) | | Motor Adı | F135 | | Öne Çıkan Özellik(ler) | 3 kademeli fan,STOVL için Lift Fan,gelişmiş sağlık izleme sistemi (PHM),2 kademeli LPT,6 kademeli HPC | | Ağırlık(lar)(Metin) | 4,varyanta göre değişebilir),500 kg (tahmini | ## Article Content [F135](/tr/detay/pratt-whitney-f135-9280f/llms.txt), ABD merkezli [Pratt & Whitney](/tr/detay/pratt-whitney-81480/llms.txt) tarafından geliştirilen, [beşinci nesil savaş uçakları](/tr/detay/turkiyenin-besinci-nesil-savas-ucagi-arayisi-f-3-3/llms.txt) için tasarlanmış gelişmiş bir [turbofan motor](/tr/detay/turbofan-motorlarinda-turbin-bolgesi-baglanti-ta-2/llms.txt)dur. [F-35 Lightning II](/tr/detay/lockheed-martin-f-35-lightning-ii-2/llms.txt) müşterek taarruz uçağı ailesinin tüm varyantlarına güç veren bu motor, [F119](/tr/detay/general-electric-f110-turbofan-motoru-5ee0e/llms.txt) motorunun türevlerinden biri olarak geliştirilmiştir. F135, hem konvansiyonel kalkış ve iniş (CTOL/CV) hem de kısa kalkış ve dikey iniş (STOVL) yeteneklerine sahip uçaklarda kullanılmak üzere farklı konfigürasyonlara sahiptir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/14/ml1xP89XATTVEQwiAfoumL0NvX1DYNV6.jpg) *Pratt & Whitney F135 Turbofan Motoru (P&W)* ### **Tarihsel Arka Plan ve Gelişim Süreci** F135 motoru, F119 motoru temel alınarak JSF (Joint Strike Fighter) programı çerçevesinde geliştirilmiştir. Gelişim süreci, konsept tasarımdan operasyonel yeterliliğe kadar uzanan bir dizi test ve doğrulama aşamasını içermiştir. 2008 yılı itibarıyla 10.000’den fazla uçuş testi saati tamamlanmış ve motor F-35 test uçaklarında başarıyla kullanılmıştır. ### **Teknik Özellikler ve Performans Parametreleri** F135 motoru, iki ana konfigürasyona sahiptir: ##### **CTOL/CV Konfigürasyonu (Konvansiyonel ve Uçak Gemisi Varyantları)** - Maksimum itki: 43,000 lb (191.3 kN) - Ara itki: 28,000 lb (128.1 kN) - Motor uzunluğu: 220 inç (5.59 m) - Giriş çapı: 43 inç (1.09 m) - Bypass oranı: 0.57 - Genel basınç oranı: 28. ##### **STOVL Konfigürasyonu (F-35B)** - Kısa kalkış itki sınıfı: 40,740 lb (181.2 kN) - Hover (askıda kalma) itkisi: 40,650 lb (180.8 kN) - Ana motor itkisi: 18,680 lb (83.1 kN) - Lift fan itkisi: 18,680 lb (83.1 kN) - Roll post itkisi: 3,290 lb (14.6 kN) - Motor uzunluğu: 369 inç (9.37 m) - Bypass oranı (güçlü kaldırma modunda): 0.51 - Genel basınç oranı: 29. ### **Yapısal Özellikler ve Bileşenler** F135 motoru, 3 kademeli fan, 6 kademeli yüksek basınç kompresörü, 2 kademeli düşük basınç türbini ve değişken geometriye sahip egzoz sisteminden oluşur. STOVL versiyonunda ek olarak lift fan, üç yataklı döner nozzle (3BSD) ve roll post egzoz çıkışları yer alır. Motorun kritik bileşenleri, arızaları önleyici sistemler ve bakım süreçlerini kolaylaştıran tasarım ögeleriyle donatılmıştır. Bu sistemler arasında gelişmiş prognostik sağlık yönetimi (PHM) sensörleri, titreşim analizörleri, sıcaklık ve basınç sensörleri ile birleşik ömür yönetim algoritmaları yer alır. ### **Entegrasyon ve Lojistik Sistemler** F135, F-35’in Otonom Lojistik Bilgi Sistemi (ALIS) ile bütünleşik şekilde çalışmak üzere tasarlanmıştır. Motor üzerindeki sensörlerden gelen veriler, uçuş sonrası analiz için yer istasyonlarına aktarılır. Bu yapı, zamanında bakım, arıza tahmini ve envanter yönetimini destekler. ### **Modernizasyon ve Güncel Durum** F135 motorunun mevcut kullanımında soğutma kapasitesinin sınırlarının zorlandığı tespit edilmiştir. GAO’nun 2023 tarihli raporuna göre, Block 4 modernizasyon kapsamında artan güç ve soğutma gereksinimleri, motorun tasarım sınırlarının ötesinde çalışmasına neden olmuş, bu durum motor ömrünü azaltmış ve bakım maliyetlerini artırmıştır. Toplamda 38 milyar dolarlık ek motor bakım maliyeti öngörülmektedir. Buna yanıt olarak, motorun güç ve termal yönetim sistemlerinin modernizasyonu gündeme gelmiştir. Ancak, GAO raporu, bu modernizasyonun gereksinimlerinin henüz net şekilde tanımlanmadığını ve programın maliyet artış nedenlerini yeterince şeffaf biçimde raporlamadığını belirtmektedir. Bu durum, Kongre'nin süreci yeterince denetleyebilmesini zorlaştırmaktadır. ## Academic Sources and References 1. Higgins, Jim. F135 Program Overview for 2008 ADF Propulsion Systems Symposium, Victoria, Australia. Pratt & Whitney, Military Engines, August 8, 2008. Approval #JSF08-269. Erişim tarihi: 14.05.2025. https://www.navair.navy.mil/sites/g/files/jejdrs536/files/2022-04/F135\_Program\_Overview\_for\_2008\_ADF\_Propulsion\_Symposium.pdf.Pratt & Whitney. F135 Specs Charts, September 2012. Erişim tarihi: 14.05.2025. https://www.f135engine.com/assets/uploads/docs/F135\_SpecsChart\_Sept2012.pdf.Raytheon Technologies. “In Air Dominance, the Past and Future Converge.” RTX.com, January 18, 2024. Erişim tarihi: 14.05.2025. https://www.rtx.com/news/2024/01/18/in-air-dominance-the-past-and-future-converge.United States Government Accountability Office (GAO). F-35 Joint Strike Fighter: More Actions Needed to Explain Cost Growth and Support Engine Modernization Decision. GAO-23-106047. Washington, DC: GAO, May 2023. Erişim tarihi: 14.05.2025. https://www.gao.gov/products/GAO-23-106047. ## Related Articles - [Eurojet EJ200 ](//detay/eurojet-ej200-2e748/llms.txt) - [General Electric F110 Turbofan Motoru](//detay/general-electric-f110-turbofan-motoru-5ee0e/llms.txt) - [Turbofan Motorlarında Türbin Bölgesi Bağlantı Tasarımları](//detay/turbofan-motorlarinda-turbin-bolgesi-baglanti-ta-2/llms.txt) - [General Electric F404 Motoru](//detay/general-electric-f404-motoru-5d6fd/llms.txt) - [General Electric F414 Motoru](//detay/general-electric-f414-motoru-3f46d/llms.txt)