--- title: Plevne Marşı slug: plevne-marsi-64cbd url: /detay/plevne-marsi-64cbd type: article language: Türkçe entity: primary: Plevne Marşı type: article categories: - name: Müzik slug: muzik url: /kategori/muzik - name: İstihbarat, Güvenlik Ve Savunma slug: istihbarat-guvenlik-ve-askeri-calismalar url: /kategori/istihbarat-guvenlik-ve-askeri-calismalar - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - PlevneMarşı - 93Harbi - Osmanlı-RusSavaşı - Gaziosmanpaşa author: Nurten Yalçın created_at: 2025-09-28T23:08:12.871653+03:00 updated_at: 2025-09-30T13:04:22.121741+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/09/28/5wYOIV9YduzOgKh3j8PQHKPzdvXEdDYF.webp --- # Plevne Marşı ## Article Content **Plevne Marşı**, [1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı](/tr/detay/1806-1812-osmanli-rus-savasi-d32a0/llms.txt)'nda ([93 Harbi](/tr/detay/doksanuc-harbi/llms.txt)) Gazi Osman Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun [Plevne](/tr/detay/plevne/llms.txt)'de gösterdiği direnişi ve kahramanlığı konu alan, halk arasında doğmuş türkülerden bestelenmiş bir marştır. Marş, savaşın sembollerinden biri hâline gelmiş ve hem Osmanlı coğrafyasında hem de dünyada geniş yankı uyandırmıştır. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=JJ01mUvSm04) *Plevne Marşı (Üstâd Kemânkeş)* ### **Tarihsel Arka Plan** [Plevne Muharebeleri](/tr/detay/plevne-muharebeleri/llms.txt), 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın batı cephesinde, 8 Temmuz-10 Aralık 1877 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Gazi Osman Paşa komutasındaki [Osmanlı ordusu](/tr/detay/osmanlilar/llms.txt), sayıca ve teçhizatça üstün Rus-Rumen kuvvetlerine karşı 145 gün boyunca bir savunma sergilemiştir. Bu direniş, Osmanlı askerî tarihinin en parlak sayfalarından biri olarak kabul edilir ve halkın moral kaynağı olmuştur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/09/28/TnjvksMqMLcHYGtmPQcbRT0mztW9dfTp.webp) *Plevne Muharebeleri Temsili Görsel (Yapay Zekâ ile Oluşturulmuştur.)* ### **Plevne Türkülerinin Ortaya Çıkışı** Plevne muharebeleri sırasında, halk ve askerler arasında doğal olarak ortaya çıkan türküler, savaşın hikâyesini, kahramanlıkları ve duyguları yansıtmıştır. Bu türküler, sözlü kültür aracılığıyla kuşaktan kuşağa aktarılmış ve farklı coğrafyalarda yaşayan Türk toplulukları tarafından benimsenmiştir. Mehmet Naci Önal'ın *Plevne Türküleri* adlı çalışmasında, Balkanlar, Kırım, Kerkük, Kazakistan ve Türkiye'de söylenen toplam 51 adet Plevne türküsü derlenmiştir.[^1]    ### **Plevne Marşı'nın Bestelenişi** [Plevne türküleri](/tr/detay/turku-3/llms.txt) arasından en çok tekrarlanan dörtlükler, ilk kez [Mızıka-i Hümayun](/tr/detay/muzika-yi-humayun/llms.txt) bando şeflerinden [Miralay Mehmet Ali Bey](/tr/detay/mehmed-ali-pasa-musir-2/llms.txt) (1825-1895) tarafından bir marş olarak bestelenmiştir. Bu beste, türkülerin geniş coğrafyalara yayılmasında önemli bir rol oynamıştır. Marşın güftesi, farklı kaynaklarda değişik dörtlüklerle yer almıştır. ### **Marşın Sözleri ve Müzikal Yapısı** [Plevne Marşı](/tr/detay/the-plevne-march-f8126/llms.txt), hece ölçüsüne dayalı olup genellikle 8 ve 11 heceli bentlerden oluşmaktadır. Marşın sözlerinde Tuna Nehri, [Gazi Osman Paşa'nın](/tr/detay/gazi-osman-pasa-a2418/llms.txt) direnişi, vatan sevgisi ve düşmana karşı duruş gibi temalar işlenmiştir. İşte marşın bilinen bir versiyonu: *Tuna Nehri akmam diyor* *Etrafımı yıkmam diyor* *Şanı büyük Osman Paşa* *Pilevne'den çıkmam diyor* *Olur mu böyle olur mu* *Evlât babayı vurur mu* *Sizi millet hainleri* *Bu dünya size kalır mı* *Kılıcımı vurdum taşa* *Taş yarıldı baştan başa* *Namı büyük Osman Paşa* *Askerinle binler yaşa.*[^2]  ### **Plevne Marşı'nın Yayılımı ve Etkisi** - **Osmanlı Coğrafyasında:** Plevne Marşı, savaştan sonra da Osmanlı topraklarında büyük bir coşkuyla söylenmeye devam etmiştir. Halk arasında moral ve millî birliğin sembolü hâline gelmiştir. - **Dünya Basını ve Kamuoyunda:** Plevne direnişi ve Gazi Osman Paşa, dünya basınında geniş yer bulmuş; marş, bu ilginin bir parçası olarak yurt dışında da tanınmıştır. - **Kültürel Miras:** Plevne Marşı, günümüzde hâlâ Türk askerî müziği repertuvarında yer almakta ve tarihî önemini korumaktadır. Ayrıca Plevne türküleri üzerine yapılan akademik çalışmalar, bu kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlamaktadır. ## Academic Sources and References 1. Abuğ, Elif Sena. “Mehmet Naci Önal - Plevne Türküleri.” Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 2021. Erişim 28 Eylül 2025. https://doi.org/10.30627/CUILAH.993167Kirişçi Yıldız, Beyza. “Plevne Marşı’nın Hikayesi.” GZT Jurnalist Infografik. Erişim 28 Eylül 2025. https://www.gzt.com/infografik/jurnalist/plevne-marsinin-hikayesi-2932/1Milli Savunma Bakanlığı. Gazî Osman Paşa ve Plevne Savunması: Gazi Osman Paşa’nın Plevne Savunması ve Türk Askerinin Kahramanlık Destanı. Ankara: Genelkurmay Basımevi, 1982. Erişim 28 Eylül 2025. https://www.msb.gov.tr/Content/Upload/Docs/askeritariharsiv/25\_gaziosman\_pasa\_plevne\_savunmasi.pdfÜstad Kemânkeş. “Plevne Marşı.” YouTube video. Erişim 28 Eylül 2025. https://www.youtube.com/watch?v=JJ01mUvSm04&list=RDJJ01mUvSm04&start\_radio=1Yüksel, Ahmet, ve Hasan Babacan. “Plevne ve Gazi Osman Paşa’yı Dünya Gözüyle Görmek.” History Studies 10, no. 6 (2018): 245–268. Erişim 28 Eylül 2025. https://www.historystudies.net/dergi/plevne-ve-gazi-osman-pasayi-dunya-gozuyle-gormek2018095330298.pdf ## Citations [^1]: Elif Sena Abuğ, “Mehmet Naci Önal - Plevne Türküleri,” Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 2021. https://doi.org/10.30627/CUILAH.993167 [^2]: Elif Sena Abuğ, “Mehmet Naci Önal - Plevne Türküleri,” Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 2021. s. 796. https://doi.org/10.30627/CUILAH.993167