---
title: Peynir
slug: peynir-bc576
url: /detay/peynir-bc576
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Peynir
  type: dictionary
  disambiguation: Peynir: Süt ürünü, kökeni ve kullanım alanları.  Farsça kökenli, çeşitli türleri ve deyimlerde kullanımı.
  categories:
    - name: Gastronomi
      slug: gastronomi
      url: /kategori/gastronomi
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
  tags:
    - Peynir
author: Muharem Can Olcaytu
created_at: 2025-06-27T11:40:25.223724+03:00
updated_at: 2025-06-27T12:05:17.750950+03:00
---

# Peynir

<!-- CONTEXT: Article Content for "Peynir" -->

## Article Content

### **Köken**

*Peynir* kelimesi, Türkçeye Farsça *panīr* (پنیر) sözcüğünden geçmiş olup “sütün mayalanıp katılaştırılmasıyla elde edilen besin maddesi” anlamında kullanılır. Bu sözcük, doğrudan Orta Farsçadaki aynı biçim ve anlamdaki *panīr* kelimesinden evrilmiştir. Etimolojik olarak *peynir*, Avestaca *payah-* (“[süt](/tr/detay/sut-f055b/llms.txt)”) ve Sanskritçe *páyas* (पयस्, “süt”) sözcükleriyle eş kökenlidir; bu da terimin en eski anlam düzeyinde “sütten elde edilen şey” temeline dayandığını gösterir.

### **Kullanım Alanları**

- **Terim Olarak:** Süt ürünleri söz varlığı içinde yer alan temel adlandırmalardan biri (*peynir*, *yoğurt*, *tereyağı* gibi).
- **Ürün Sınıflandırması:** Türetilmiş adlarda tür belirteci olarak kullanılır (*koyun peyniri*, *tulum peyniri*).
- **Deyimsel Kullanım:** Anlam genişlemesi yoluyla deyim ve benzetmelerde yer alır (örneğin: *peynir gibi sırıtmak*, *peynir ekmek gibi satılmak*).
- **İkincil Adlandırma:** Benzetmeli kullanımlarda biçim veya renk betimlemesi olarak yer alır (*peynir rengi*, *peynir surat*).
- **Kültürel Sınıflandırma:** Yerel ya da coğrafi işaretli ürünlerin adlandırılmasında temel yapı öğesi olarak kullanılır (*Ezine peyniri*, *Kars kaşarı).*

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Peynir" -->

## Academic Sources and References

1. "Peynir". Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 26 Haziran 2025. https://lugatim.com/s/Peynir."Peynir". Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 26 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/peynir."Peynir". Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 26 Haziran 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=Peynir.