--- title: Pervari (İlçe) slug: pervari-ilce-a4f66 url: /detay/pervari-ilce-a4f66 type: article language: Türkçe entity: primary: Pervari (İlçe) type: article disambiguation: Pervari: Siirt'in tarihi ilçesi. Dağlık coğrafya, zengin tarih ve gelişen ekonomi. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Kurtalan - Pervari - Tillo - Siirt author: Muhammed Samed Acar created_at: 2025-04-08T21:01:17.824310+03:00 updated_at: 2025-04-17T09:54:00.967768+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/08/RvI2oQnoPh8f2Bat7BImrR8RmCmEw6gT.jpg --- # Pervari (İlçe) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Pervari (İlçe) ![pervari (1).jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/08/Ehuj7TrltqF5VTqMPOSddtimO0fkdUa5.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Rakım(lar)(Metin) | 1.380 m (ilçe merkezi) | | Bölge(ler) | Siirt’in kuzeydoğusu | | Alan(lar) | 1.459 km² | | Dağlar | Yazlıca Dağı (2.953 m) - Nartepe ve Kumras Tepeleri Körkandil Dağı (2.759 m) | | Topografya | Dağlık sarp vadilerle ayrılmış kompartımanlar; ova plato ve dağlar | | Komşuları | Kuzeyde Hizan ve Bahçesaray, Doğuda Çatak ve Beytüşşebap, Güneyde Şırnak ve Eruh, Batıda Aydınlar ve Şirvan ilçeleri | ## Article Content **Pervari**, Türkiye’nin Siirt iline bağlı bir ilçedir. Siirt’in kuzeydoğusunda [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan ilçe, tarihi, coğrafi yapısı ve ekonomik özellikleriyle dikkat çeker. Osmanlı döneminde Tanzimat’tan sonra 1852 yılında Siirt Sancağı’nın Eruh Kazası’na bağlı bir nahiye olarak mülki taksimatta yer almış, Cumhuriyet öncesi dönemde ise ilçe statüsü kazanmıştır; ancak ilçe oluş tarihi kesin olarak belirlenememiştir. #### **Tarihi Gelişimi** Pervari’nin tarihi oldukça köklüdür. İ.Ö. 550’lerde Persler tarafından işgal edilen yöre, ardından Makedonyalılar’ın egemenliğine girmiştir. İ.Ö. 306’da Seleukid Krallığı sınırları içinde kalan Pervari, İ.Ö. 129’da Partlar’ın eline [geçmiş](/tr/detay/gecmis-750335/llms.txt) ve İ.S. 77’de Roma İmparatorluğu’na katılmıştır. IV. ve V. yüzyıllarda Bizans ile Sasaniler arasında sık sık el değiştiren [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), 700’lerde [Arap](/tr/detay/arap/llms.txt) etkisi altına girmiştir. 1243’te [Moğollar](/tr/detay/mogollar-2/llms.txt) tarafından işgal edilen Pervari, 1514’te Osmanlı topraklarına katılmıştır. Osmanlı döneminde, 1852’den itibaren Siirt Sancağı’na bağlı bir nahiye olarak idari yapıda yer almıştır. #### **Coğrafi Durum** Pervari İlçesi, Siirt’in kuzeydoğusunda konumlanmıştır. Kuzeyinde Hizan ve [Bahçesaray](/tr/detay/bahcesaray-2/llms.txt) ilçeleri, doğusunda Çatak ve Beytüşşebap ilçeleri, güneyinde Şırnak ili ile Eruh ilçesi, batısında ise Aydınlar ve Şirvan ilçeleri bulunmaktadır. Toplam alanı 1.459 km² olan ilçe, son [derece](/tr/detay/derece-3/llms.txt) dağlık bir araziye sahiptir. Sarp ve derin vadilerle ayrılmış kompartımanlar halinde uzanan coğrafyasında ova, plato ve dağlar çeşitli yükseltilerde yer alır. İlçe merkezinin denizden yüksekliği 1.380 metredir. İlçenin en [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) dağları arasında Yazlıca Dağı (2.953 m) ve Körkandil Dağı (2.759 m) bulunur. Yazlıca Dağı, geniş bir [dağ](/tr/detay/dag-3/llms.txt) silsilesi olup en yüksek noktaları Nartepe ve Kumras Tepeleri’dir. Pervari’nin başlıca akarsuları [doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt)-[batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) yönünde akan Botan Çayı ve Müküs Çayı’dır; bu iki [çay](/tr/detay/cay-2/llms.txt) Güleçler Köyü yakınlarında birleşir. Yazlıca Dağı eteklerinden çıkan Kilis Çayı da Botan Çayı ile birleşen önemli bir akarsudur. Ayrıca Çemikarı, Masiri, Sinebel, Zere ve Bakırma dereleri ilçenin sürekli [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) taşıyan diğer akarsularıdır. İlçedeki önemli göller ise [yaz](/tr/detay/yaz-3/llms.txt) aylarında bataklığa dönüşen Zervin ve Zirin gölleridir. #### **Ekonomik Durum** Pervari’de ekonomi tarih boyunca ziraat ve hayvancılığa dayanmıştır. Hristiyan azınlıkların yaşadığı dönemde ileri düzeyde olan ziraat ve zirai el sanatları, bu toplulukların ayrılmasıyla bir [süre](/tr/detay/sure-750120/llms.txt) gerilemiş, ancak Cumhuriyet döneminde, özellikle 1971’de açılan Siirt-Pervari karayolu ile gelişme göstermiştir. Eskiden yalnızca aile ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik kapalı bir ekonomi şeklinde yürütülen ziraat ve hayvancılık, günümüzde giderek ticari bir boyut kazanmaktadır. İlçe alanının %20’si ekilebilir araziyken, %80’i [orman](/tr/detay/orman-750517/llms.txt), mera (47 hektar) ve dağlık-taşlık arazilerden oluşur. Ziraat, genellikle iklim ve su koşullarının daha elverişli olduğu Botan Vadisi köylerinde [bağ](/tr/detay/bag-5/llms.txt)-[bahçe](/tr/detay/bahce-2/llms.txt) tarımı şeklinde yapılmaktadır. Hububat üretimi sınırlı olup [buğday](/tr/detay/bugday-2/llms.txt), [arpa](/tr/detay/arpa-2/llms.txt), yonca ve korunga [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) geleneksel ürünler yetiştirilir. #### **Pervari Balı** Pervari’de arıcılık [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) bir ekonomik faaliyettir. [Üretim](/tr/detay/uretim-750525/llms.txt), geleneksel karakovan peteklerde gerçekleştirilir ve fenni kovanlara pek rağbet edilmez; bunun nedeni [kış](/tr/detay/kis-4/llms.txt) şartlarının sertliği ve arıların başka illere taşınmasının zorluğudur. [Pervari Balı](/tr/detay/pervari-bali/llms.txt), Türkiye genelinde tanınmış ve aranan bir üründür; yıllık üretimi 50-70 ton arasında değişir. Balın [nem](/tr/detay/nem-2/llms.txt) oranı %13, asitlik oranı ise 11,5 meg/kg olup, bu özellikleriyle diğer ballardan ayrılır. Osmanlı saraylarında da tüketildiği bilinen Pervari Balı, [kalp](/tr/detay/kalp-749133/llms.txt), [karaciğer](/tr/detay/karaciger-2/llms.txt), bağırsak, [mide](/tr/detay/mide-3/llms.txt), [tansiyon](/tr/detay/tansiyon/llms.txt), [kan](/tr/detay/kan-3/llms.txt) dolaşımı ve damar hastalıklarına iyi geldiği, sigara içenlerde yemek borusunu temizlediği ve afrodizyak etkisiyle şifa kaynağı olarak görülür. [Bal](/tr/detay/bal/llms.txt), örme sepetler veya [dut](/tr/detay/dut-748923/llms.txt) ağacından oyulmuş karakovanlarda, [şeker](/tr/detay/seker-751562/llms.txt) ve katkı maddesi kullanılmadan üretilir; peteği de yenilebilir ve şifalıdır. İlçede bıttım ağacı da önemli bir ekonomik unsurdur. Yaklaşık 130.000 bıttım ağacı bulunan Pervari’de, son yıllarda ziraat mühendisleri tarafından Antep fıstığı aşılama çalışmaları yapılmakta ve bu çalışmalar [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) tarafından benimsenmektedir. Bu girişim, gelecekte ilçe ekonomisinin temel geçim kaynağı olma potansiyeline sahiptir. #### **Ulaşım** Pervari, karayoluyla Siirt il merkezine 1971’den beri 96 km’lik bir [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) ile bağlıdır. Kış aylarında yoğun [kar](/tr/detay/kar-5/llms.txt) yağışı nedeniyle ulaşımda [kısa](/tr/detay/kisa/llms.txt) süreli aksamalar yaşanır. Ayrıca ilçe, [Van](/tr/detay/van-2/llms.txt) il merkezine 150 km mesafede olup Siirt-Pervari-Çatak-Van güzergahı toplam 246 km’dir ve bu yol tamamen asfalttır. ## Academic Sources and References 1. Pervari Kaymakamlığı. “Tarihçe,” Erişim 8 Nisan 2025. http://www.pervari.gov.tr/tarihce. 2. Pervari Milli Eğitim Müdürlüğü. “Pervari,” Erişim 8 Nisan 2025. https://pervari.meb.gov.tr/www/pervari/galeri/44. 3. Siirt Valiliği. “Pervari,” Erişim 8 Nisan 2025. http://www.siirt.gov.tr/pervari. 4. Siirt İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Pervari,” Erişim 8 Nisan 2025. https://siirt.ktb.gov.tr/TR-56334/pervari.html. 5. Siirt İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Siirt İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü,” Erişim 8 Nisan 2025. https://siirt.ktb.gov.tr/.