---
title: Persistan Delüzyonel Bozukluk (Paranoya)
slug: persistan-deluzyonel-bozukluk-paranoya-c722b
url: /detay/persistan-deluzyonel-bozukluk-paranoya-c722b
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Persistan Delüzyonel Bozukluk (Paranoya)
  type: article
  disambiguation: Persistan Delüzyonel Bozukluk (Paranoya):  En az 1 aylık sabit hezeyanlar. Şizofreniden farklıdır. Tedavi seçenekleri mevcuttur.
  categories:
    - name: Sağlık Ve Tıp
      slug: saglik-ve-tip
      url: /kategori/saglik-ve-tip
  tags:
    - DelüzyonelBozukluk
    - Paranoya
author: Emin Neşat Gürses
created_at: 2025-04-06T19:05:25.853856+03:00
updated_at: 2025-04-17T09:59:14.585679+03:00
---

# Persistan Delüzyonel Bozukluk (Paranoya)

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Persistan Delüzyonel Bozukluk (Paranoya)" -->

## KURE Information Cards

### KURE Information Card: Persistan Delüzyonel Bozuklukluğu tasvir eden resim

![images.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/06/IsvGN1qPQrveFSfZ530T0ox2oU6cos6z.jpg)

| Field | Value |
|-------|-------|
| Prognoz | Kısmen iyileşme mümkün; sosyal izolasyon kötüleştirir |
| Tedavi | Antipsikotikler + BDT |
| En Sık Görülen Tip | Persekütuar tip (takip edilme sanrıları) |
| Ana Belirti | 1 aydan uzun süren sabit hezeyanlar |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Persistan Delüzyonel Bozukluk (Paranoya)" -->

## Article Content

**Persistan delüzyonel bozukluk**, en az **1 ay** süren, baskın ve [sabit](/tr/detay/sabit-751366/llms.txt) **hezeyanlar** (delüzyonlar) ile karakterize bir psikotik bozukluktur. [Şizofreniden](/tr/detay/sizofreni-schizophrenia-373f6/llms.txt) farklı olarak, belirgin halüsinasyonlar, dezorganize konuşma veya negatif semptomlar görülmez. DSM-5'te "[Delüzyonel Bozukluk](/tr/detay/persistent-delusional-disorder-paranoid-d1127/llms.txt)" olarak sınıflandırılır ve **6 alt tipi** bulunur.

### **Klinik Özellikler**

#### **1. Temel Tanı Kriterleri (DSM-5)**

- **En az 1 aydır devam eden, sabit hezeyan(lar).**
- Şizofreni A kriterleri karşılanmaz (halüsinasyonlar yok veya minimal).
- İşlevsellik, hezeyanlar dışında belirgin şekilde bozulmamıştır.
- Belirtiler madde kullanımı veya tıbbi bir duruma bağlı değildir.

### **Nedenleri ve Risk Faktörleri**

#### **1. Biyolojik Faktörler**

- **Dopamin hipotezi:** Aşırı dopaminerjik aktivite (özellikle mezolimbik yolak).
- **Aile öyküsü:** Şizofreni veya delüzyonel bozukluk varlığı.

#### **2. Psikososyal Faktörler**

- **İzolasyon:** Sosyal desteğin az olduğu yaşlı bireylerde daha sık.
- **Kişilik özellikleri:** Paranoid, şizoid veya şizotipal yapılanma.
- **Göç ve kültürel stres:** Yabancılaşma hissiyle tetiklenebilir.

### **Ayırıcı Tanı**

- **Şizofreni:** Dezorganize davranış ve halüsinasyonlar eşlik eder.
- **Bipolar bozukluk (manik epizod):** Grandiyöz hezeyanlar, ancak duygudurum değişiklikleriyle birlikte.
- **Organik psikoz:** Tümör, demans veya madde kullanımına bağlı hezeyanlar.

### **Tedavi Yaklaşımları**

#### **1. Farmakoterapi**

- **Antipsikotikler (2. nesil):** Risperidon, Olanzapin, Aripiprazol.
- **Antidepresanlar (kıskançlık tipinde):** SSRI’lar (örn. Fluoksetin).

#### **2. Psikoterapi**

- **Bilişsel-Davranışçı Terapi (BDT):** Hezeyanların mantık süzgecinden geçirilmesi.
- **Destekleyici terapi:** Güven ilişkisi kurularak içgörü kazandırma.

#### **3. Hastaneye Yatış**

- **Acil durumlar:** Kendine veya başkasına zarar verme riski varsa.

#### **Prognoz ve Seyir**

- **Kronik ancak stabil** seyirlidir.
- %30-50’sinde semptomlar zamanla hafifler.
- Erotomanik ve kıskançlık tipleri daha dirençlidir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Persistan Delüzyonel Bozukluk (Paranoya)" -->

## Academic Sources and References

1. American Psychiatric Association. DSM-5-TR: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Washington, DC: American Psychiatric Association, 2022.Manschreck, Thomas C. “Delusional Disorder: Clinical and Neurobiological Perspectives.” Psychiatric Clinics of North America 43, no. 4 (2020): 593–606.Munro, Alistair. Delusional Disorder: Paranoia and Related Illnesses. Cambridge: Cambridge University Press, 2017.