--- title: Perinthos Antik Kenti slug: perinthos-antik-kenti-66816 url: /detay/perinthos-antik-kenti-66816 type: article language: Türkçe entity: primary: Perinthos Antik Kenti type: article disambiguation: Perinthos Antik Kenti: Tekirdağ'da tarih öncesi'nden Osmanlı'ya uzanan çok katmanlı antik kent. Kazılar devam ediyor! categories: - name: Arkeoloji slug: arkeoloji url: /kategori/arkeoloji - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Bazalika - Antik - Traklar - Roma - Marmaraereğlisi - Tekirdağ author: Mehmet Salih Çoban created_at: 2025-04-13T11:23:56.078145+03:00 updated_at: 2025-04-17T09:41:54.065003+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/13/oheN26AVN4GOJvtpyAge5Mchufel94Hh.png --- # Perinthos Antik Kenti ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Perinthos ![1.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/13/3HwY4y7ySQzPRVlhHBFYaLm0MlthCMbV.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Kuruluş Tarihi(Metin) | Geleneksel olarak MÖ 602 (Samoslu Yunan kolonistleri) | | Arkeolojik Kazılar | 2022’de topografik plan çalışmaları ve yapı belgelenmeleri,2021’den itibaren MSGSÜ tarafından bilimsel kazılar,1980’lerde kısa süreli yüzey araştırmaları | | Müze ve Sergilemeler | Tekirdağ Arkeoloji Müzesi, Marmara Ereğlisi Açık Hava Müzesi (Taş Bahçesi), Marmara Ereğlisi Belediye Binası Bahçesi | | Epigrafik ve Numizmatik Veriler | Hadrianus’un olası ziyareti ve Panhellenion’a dahil ediliş (MS 131–138), Septimus Severus - Caracalla - Elagabalus dönemine ait neokoros sikkeleri | | Tarihsel Dönemler | Prehistorik Çağ, Trakya ve Pers Dönemi, Helenistik Dönem, Roma Dönemi (MS 46’da Trakya Eyalet Başkenti), Bizans Dönemi (piskoposluk merkezi, MS 286’da Herakleia adı), Osmanlı Dönemi (1353'te Süleyman Paşa tarafından alınmıştır) | | Öne Çıkan Yapı(lar) | Akropolis Tiyatro,Trakya tümülüsleri (nekropol alanları),Roma dönemi su yolları (Değirmendere’den 17 km uzunlukta),Şehir surları (6–7 m yüksekliğe ulaşan bölümler),Konstantin/Metropolit Evi,Bazilika,Stadion,Tapınak/Kilise alanı | | Konum | Marmara Ereğlisi,Türkiye,Tekirdağ ili | ## Article Content Perinthos Antik Kenti, günümüzde Tekirdağ ili Marmara Ereğlisi ilçesi sınırları içinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan ve tarih öncesi çağlardan Osmanlı dönemine kadar kesintisiz iskan görmüş çok katmanlı bir antik yerleşimdir. [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) Trakya’da [Marmara Denizi](/tr/detay/marmara-denizi-4b16b/llms.txt) kıyısında konumlanan bu [kent](/tr/detay/kent/llms.txt), hem jeopolitik hem de jeodinamik konumu nedeniyle farklı uygarlıkların etki alanında kalmış; [dönem](/tr/detay/donem-3/llms.txt) dönem büyük politik ve dini öneme sahip bir [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) işlevi görmüştür. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/13/dmFj3rJod3PUnLf5DgMiSx3sJ88KFl7t.png) *Perinthos Antik Kenti Canlandırması (YZ İle Çizilmiştir)* ### **Kuruluş ve Tarihsel Süreç** Antik kaynaklar, Perinthos’un MÖ 602 yılında Samos Adası’ndan gelen Yunan kolonistleri tarafından kurulduğunu belirtmektedir. Ancak 2021 yılında başlatılan sistemli kazı çalışmaları, kent akropolisinde bulunan [taş](/tr/detay/tas/llms.txt) aletler ve Prehistorik döneme ait [seramik](/tr/detay/seramik-2/llms.txt) parçaları sayesinde yerleşimin tarih öncesi dönemlere kadar uzandığını ortaya koymuştur. Bu bağlamda Perinthos, [sadece](/tr/detay/sadece-e8b50/llms.txt) [klasik](/tr/detay/klasik/llms.txt) çağın değil, aynı zamanda daha eski çağların da [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir yerleşimi olarak değerlendirilmektedir. Perinthos, ilk olarak Trak kabilelerinin etkisinde kalan bir [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt) olarak tanımlanmakta; daha sonra Pers istilasına uğramakta ve MÖ 476–475 yıllarında bağımsızlığını kazanmaktadır. [Makedonya](/tr/detay/makedonya-2/llms.txt) Kralı II. Philip’in MÖ 337 yılındaki kuşatması başarısızlıkla sonuçlanmış, ardından Büyük İskender, bu kentte kendi adına sikke bastırmıştır. Roma dönemine gelindiğinde kent, [Byzantion](/tr/detay/byzantion/llms.txt) ile olan mücadelede Roma’nın zaferi sonrası [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) bir yerleşim statüsüne indirgenmiş; ancak yine de [spor](/tr/detay/spor/llms.txt) oyunları düzenleme hakkını korumuştur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/13/Ul1iYzH24usVaAon1Sdg8kxT5wfKrNz9.png) *Devam Eden Kazı Alanından Bir Fotoğraf (Kaynak: Perinthos Kazısı)* MS 46 yılında Trakya Eyaleti’nin başkenti ilan edilen Perinthos, idari ve dini açıdan bölgenin merkezi haline gelmiş; MS 286 yılında İmparator Diocletianus tarafından Herakleia adını almıştır. Bu ad değişikliği, kentin koruyucu tanrısı Herakles’e atfen yapılmıştır. Geç Antik [Çağ](/tr/detay/cag-4/llms.txt)’da ise piskoposluk merkezi olma işlevi kazanmış, yazılı kaynaklarda 40 kadar kilisenin mevcudiyeti bildirilmektedir. Ancak kent, Avar ve [Bulgar](/tr/detay/bulgar/llms.txt) akınları sırasında büyük ölçüde tahrip edilmiştir. Orta Çağ boyunca farklı siyasi aktörlerin kontrolü altında kalmış; 1204 yılında Latin işgali sırasında Venediklilerce ele geçirilmiş ve son olarak 1353 yılında [Süleyman](/tr/detay/suleyman-2/llms.txt) [Paşa](/tr/detay/pasa-2/llms.txt) komutasındaki Osmanlı kuvvetlerince fethedilmiştir. ### **Coğrafya ve Kentsel Planlama** Perinthos, Marmara Denizi’nin kuzey kıyısında, İstanbul Boğazı’nın yaklaşık 90 km batısında, kuzey [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Fay Zonu'na çok [yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt) bir bölgede konumlanmıştır. Antik kentin merkez yerleşimi, bugünkü Marmara Ereğlisi ilçesiyle çakışmaktadır. Kent, coğrafi olarak tombolo tipi liman kenti karakteri göstermekte; iki büyük limanı, akropolisi, [nekropol](/tr/detay/nekropol/llms.txt) alanları ve aşağı [şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt) olmak üzere karmaşık ve geniş bir kent dokusuna sahiptir. Yerleşim alanı doğu-[batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) doğrultusunda yayılmıştır. Akropolis kentin en yüksek noktasını oluştururken, aşağı şehir limanlara daha yakın düzlük alanlarda konumlanmıştır. Kentin teritoryumu ise yaklaşık 25 km çapında bir alana yayılmış olup, Yeniçiftlik, Kamaradere ve Sultanköy [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) bugünkü mahallelerin yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) Çorlu ilçesinin bir kısmını da kapsamaktadır. ### **Arkeolojik Yapılar** #### **Akropolis Alanı** Perinthos’un akropolisi, [tiyatro](/tr/detay/tiyatro-2/llms.txt), stadion, tapınak/[kilise](/tr/detay/kilise-4/llms.txt) yapıları, sur kalıntıları ve kaya mezarları gibi çeşitli mimari unsurları barındırır. Tiyatro, Propontis'e bakan konumu ile hem işlevsel hem de estetik açıdan dikkat çekmektedir. Tiyatronun batı tarafında yer alan tonozlar, yapının çok katmanlı kullanımına işaret eder. Tapınak/Kilise alanı ise hem pagan hem de Hristiyan dönem kullanımına dair katmanlar içermekte; bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), kentin geçirdiği kültürel dönüşümün arkeolojik bir yansıması olarak değerlendirilmektedir. #### **Aşağı Şehir ve Diğer Alanlar** Aşağı şehirde ise Geç Antik Dönem'e tarihlenen Bazilika ve Konstantin/Metropolit Evi gibi yapılar ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca Marmara Ereğlisi Açık Hava Müzesi ([Belediye](/tr/detay/belediye-4/llms.txt) Parkı – Taş Bahçesi) ve Belediye Binası bahçesinde sergilenen çok sayıda mimari [parça](/tr/detay/parca-702ab/llms.txt) ve [heykel](/tr/detay/heykel-2/llms.txt), kentin çeşitli dönemlerine ait kamusal ve özel mimari hakkında [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) vermektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/13/hZonRdcHUgRGr0IUFDLzvPtFK7xUAzDj.png) *Perinthos Bazalikası Kalıntıları (Kaynak: Perinthos Kazısı)* #### **Surlar ve Su Yapıları** Kenti çevreleyen surlar iki [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) bölgeyi –akropolis ve aşağı şehir– kapsar. Özellikle akropolisin kuzeybatısında 6–7 metre yüksekliğe kadar korunmuş sur kalıntıları günümüze ulaşmıştır. Roma döneminde kentin [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) ihtiyacı, 17 kilometre uzaklıktaki Değirmendere’den getirilen su ile karşılanmıştır. Bu [sistem](/tr/detay/sistem-2/llms.txt), pişmiş [toprak](/tr/detay/toprak-2/llms.txt) borularla yerleşime kadar ulaşmakta; antik mühendisliğin [başarılı](/tr/detay/basarili-751316/llms.txt) bir örneğini sunmaktadır. #### **Nekropol ve Tümülüsler** Perinthos çevresinde tespit edilen nekropol alanları, Helenistik ve Roma dönemlerinden kalma tümülüs tipi anıt mezarları içermektedir. Trak geleneklerine uygun olarak ölülerin atlarıyla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) gömülmesi, bazen atlara ait ayrı tümülüslerin bulunması gibi bulgular, bölgesel defin pratiklerine dair bilgi sunmaktadır. ### **Tarihsel Depremler** Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın hemen kuzeyinde yer alması sebebiyle Perinthos, tarih boyunca birçok yıkıcı depreme maruz kalmıştır. MÖ 427 yılından itibaren belgelenen depremler arasında MÖ 282 Gelibolu, MS 117 Kapıdağ, MS 138 ve 160 [Çanakkale](/tr/detay/canakkale-2/llms.txt), MS 170 güney Marmara ve 430 İstanbul depremleri öne çıkmaktadır. Bu depremler sonucunda kent surlarının ve su yollarının yeniden inşa edildiği, özellikle Justinianus dönemi (527–565) restorasyonlarında bu durumun izlenebildiği bilinmektedir. ### **Yazıtlar ve İmparatorluk Kültü** Perinthos-Herakleia 37 numaralı yazıt, Hadrianus’un MS 131 yılı civarında kenti ziyaret ettiğini düşündürmektedir. Bu yazıt, kentin Panhellenion adı verilen Helen dünyası birliğine dahil edilmesiyle ilişkilendirilmiş; yazıtta geçen tanrısal unvanlar ve Sabina adına düzenlenen [kült](/tr/detay/kult/llms.txt) imgeleri bu yorumu desteklemektedir. Ayrıca Septimus Severus, Caracalla ve Elagabalus gibi imparatorlar dönemine ait sikkeler, Perinthos’un imparatorluk kültü açısından da önemli bir merkez (neokoros) olduğunu ortaya koymaktadır. ### **Antropolojik Bulgular** 2006–2009 yılları arasında gerçekleştirilen kazılarda ortaya çıkarılan mezarlık alanı, MS 9–13. yüzyıllar arasında yaklaşık beş [asır](/tr/detay/asir-5/llms.txt) boyunca kullanılmıştır. Mezarlıkta toplam 109 [birey](/tr/detay/birey-2/llms.txt) tespit edilmiştir. Bu bireylerden biri olan 3–4 yaşındaki bir çocukta, sagittal suturun erken kapanmasıyla ortaya çıkan ve “skafosefali” olarak adlandırılan kraniyosinoztoz anomalisi saptanmıştır. Bu örnek, Anadolu’daki en erken tarihli vakalardan biri olarak bilimsel kayıtlara geçmiştir. ### **Günümüzde Perinthos** [Modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) Marmara Ereğlisi ilçesi, antik kentin [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) inşa edilmiştir. Bugünkü kent dokusu, antik yapılara doğrudan temas halinde olup, arkeolojik kalıntılar yer yer özel mülkiyetlerde veya kamusal alanlarda görülmektedir. Marmara Ereğlisi Açık Hava Müzesi, Belediye Parkı ve Tekirdağ Arkeoloji Müzesi’nde sergilenen eserler, bu çok katmanlı yerleşimin farklı dönemlerine ışık tutmaktadır. Ayrıca bölgede yapılan sözlü tarih çalışmaları, [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) belleğinde Perinthos’a dair anıların ve bilgilerin izini sürmeyi mümkün kılmış; böylelikle “sözlü arkeoloji” yaklaşımıyla maddi olmayan kültürel mirasın da belgelenmesine [olanak](/tr/detay/olanak/llms.txt) tanımıştır. ## Academic Sources and References 1. Aktaş, Oya. Perinthos Antik Kenti (Tekirdağ Marmaraereğlisi) Sözlü Arkeolojik Tarihi. Yüksek lisans tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2023. 2. Erel, T. Levent, Cengiz Zabcı, H. Serdar Akyüz, ve Namık Çağatay. “Antik Perinthos (Marmara Ereğlisi) Kentinin 15. Yüzyıla Kadar Gerçekleşen Tarihsel Depremleri.” Türkiye Jeoloji Bülteni 51, no. 2 (2008): 77–90. 3. Koçel Erdem, Zeynep, Kenan Eren, Haldun Arda Bülbül, ve Ertunç Denktaş. Perinthos (Tekirdağ Marmara Ereğlisi) Antik Kenti Topografik Plan Çalışması 2022: Proje Sonuç Raporu. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2022. Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü Raporu, No. 2022-05. 4. Perinthos Kazısı Resmi Web Sitesi. “Anasayfa.” Erişim 13 Nisan 2025. http://perinthoskazisi.com/. 5. Perinthos Kazısı Resmi Web Sitesi. “Fotoğraf Galerisi – O.N.1617.” Erişim 13 Nisan 2025. http://perinthoskazisi.com/fotografgaleri/o-n-1617/8.html. 6. Perinthos Kazısı Resmi Web Sitesi. “Kent Tarihçesi.” Erişim 13 Nisan 2025. http://perinthoskazisi.com/sayfa/kent-tarihcesi/10.html. 7. Topalilov, Ivo. “On the Perinthos-Heraklea 37.” Studia Antiqua et Archaeologica 26, no. 1 (2020): 59–68. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=953409.