---
title: Pejmürde
slug: pejmurde-b77bb
url: /detay/pejmurde-b77bb
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Pejmürde
  type: dictionary
  disambiguation: Pejmürde: Solmuş, buruşuk, eski. Farsça kökenli, nostaljik ve şiirsel anlam taşıyan bir sıfat.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Edebiyat
      slug: edebiyat
      url: /kategori/edebiyat
  tags:
    - Solmuş
    - Pejmürde
    - Nostaljik
    - edebiyat
    - Farsça
author: Ayşe İkbal Özsakın
created_at: 2025-06-28T03:18:48.604792+03:00
updated_at: 2025-06-29T17:09:49.243836+03:00
---

# Pejmürde

<!-- CONTEXT: Article Content for "Pejmürde" -->

## Article Content

### **Köken**

"Pejmürde" sözcüğü Farsçadan Türkçeye geçmiş bir sıfattır. Farsça *pijmurde* (پژمرده) “solmuş, buruşuk, hırpalanmış” anlamındadır. Bu sözcük, Farsça *pijmurden* (پژمردن) “solmak, [eskimek](/tr/detay/solmak/llms.txt)” fiilinin geçmiş zaman fiil sıfatıdır. Fiil kökü olan *pij* (پژ) “buruşuk, eski” anlamına gelebilecek bir unsur olarak değerlendirilse de bu bağlantı kesinlik kazanmamıştır. Türkçede bu sözcüğe, erken dönem metinlerden itibaren rastlanmaktadır. Tespit edilen en eski kullanımlardan biri 1317 tarihli Gülşehri’nin *Mantıku't-Tayr* adlı eserindedir: “bir behārı tāze görmedi razān / kim anı pejmürde kılmadı hazān.”[^1]  

### **Kullanım Alanları**

- **Klasik Osmanlı edebiyatında** aşk ve doğa temalarını betimlemek için; solgunluk, eskiyen nesneler ve perişan durumları ifade etmekte kullanılmıştır.
- **Tanzimat ve Servet-i Fünun dönemlerinde** toplumsal ve bireysel çöküşü anlatan roman ve hikâyelerde yer almıştır.
- **Modern Türkçede** daha çok sanat ve edebiyat dili içinde, nostaljik ve şiirsel anlamlarla tercih edilmektedir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Pejmürde" -->

## Academic Sources and References

1. "Pejmürde." Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 28 Haziran 2025. https://lugatim.com/s/Pejmürde
2. "Pejmürde." Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 28 Haziran 2025.
3. "Pejmürde." Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 28 Haziran 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=Pejmürde

<!-- CONTEXT: Citations for "Pejmürde" -->

## Citations

[^1]: "Pejmürde." Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 28 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/pejmürde