--- title: Payas Kalesi slug: payas-kalesi-a5ded url: /detay/payas-kalesi-a5ded type: article language: Türkçe entity: primary: Payas Kalesi type: article disambiguation: Payas Kalesi: Hatay'da, Osmanlı dönemi kalesi. Mimari, tarihi önemiyle dikkat çeken askeri yapı. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Payas Kalesi - Hatay - Osmanlı - Mimar Sinan - Haçlı Seferleri author: Bilge Öztürk created_at: 2025-05-23T09:20:26.895452+03:00 updated_at: 2025-06-11T15:12:11.699462+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/23/PbyXCRN2JAKP81AtFCxBYJiGAr4SDvDc.jpg --- # Payas Kalesi ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Payas Kalesi ![12135439_kale.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/23/3du6NUkrW1Muua5k09DZw697U5HCWZWS.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Mevcut Durum | Osmanlı teknik ve sanat özellikleri taşıyan yapı | | Stratejik Önemi | Kıbrıs fethi sonrası Osmanlı için önemli üs | | Mimari Özellikleri | Hendek çevrili,avlu,mescit,kışla,depo,koğuşlar,kule ve burçlar | | Yapım Dönemi | Haçlı Seferleri (Cenevizliler tarafından ilk inşa),Osmanlı (1567–1571 yeniden inşa) | | Konum | Hatay,Payas | ## Article Content **Payas Kalesi**, **Hatay** ilinin **Payas** ilçesinde, **Sokullu Mehmet Paşa Külliyesi’**nin batı tarafında, deniz kıyısından yaklaşık **700 metre** uzaklıkta yer almaktadır. Etrafı hendekle çevrili olan [kale](/tr/detay/kale-4/llms.txt), sekiz adet kulesiyle savunma yapısı niteliğindedir. Fiziki konumu itibariyle külliyenin doğu kanadındaki [kervansarayın](/tr/detay/kervansaray-2/llms.txt) simetrik karşısında yer almakta ve bu bağlamda mimari bütünlük içerisinde bir denge unsuru oluşturmaktadır. Kale, [külliye](/tr/detay/kulliye-2/llms.txt) ile birlikte değerlendirildiğinde, Mimar Sinan’ın külliye planlamasında kaleyi de hesaba kattığı anlaşılmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/23/wk8Llum7mpNage3WVTwIuAR1DvJYoT05.jpg) *Payas Kalesi.(Hatay Büyükşehir Belediyesi)* ### **Tarihçesi ve İnşası** [Payas Kalesi](/tr/detay/payas-castle-e7737/llms.txt)’nin ilk yapımına dair bilgiler Haçlı Seferleri dönemine kadar uzanmaktadır. Bu dönemde kale, **Cenevizliler** tarafından inşa ettirilmiş ve Kudüs’e giden hacıların güvenliğini sağlamakla görevli **Tapınak Şövalyeleri **tarafından kullanılmıştır. Osmanlıların bölgeyi kontrol altına almasının ardından kalenin mevcut yapısının temellerinin onarılmayacak derecede harap olduğu tespit edilmiş ve **1567–1571** yılları arasında Osmanlı Devleti tarafından aslına sadık kalınarak yeniden inşa edilmiştir. Bu yönüyle kale, mevcut haliyle teknik ve sanatsal açıdan bir Osmanlı yapısıdır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/23/vv1XuueV1jieBHSbnldAfj1urfKsCFyS.jpg) *Payas Kalesi.(Anadolu Ajansı)* ### **Mimari Yapı ve İşlevi** Kalede ortasında geniş bir avlu yer almakta, bu avlunun çevresinde alt katlarda depo ve koğuşlar, üst katlarda ise burç ve kulelere çıkan merdivenler bulunmaktadır. Avlu ortasında ayrıca bir mescit ve kışla yapısı yer almaktadır. Savunma ve gözetleme amacıyla tasarlanmış sekiz kuleli yapısı, kalenin **askeri** amaçlı kullanımına uygun olarak planlanmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/23/cHdwZwFXXjO3aR5Fb4h8v4ZYzKZtN6Cr.jpg) *Payas Kalesi.(Anadolu Ajansı)* ### **Askeri ve Stratejik Önemi** Kale, Osmanlı döneminde **Kıbrıs’ın fethi **sonrasında önem kazanmış ve askeri üs olarak kullanılmıştır. Payas Limanı’nı, Sürre Alaylarını ve ticaret kervanlarını koruyan bir karakol ve ileri sefer karargâhı işlevi görmüştür. Bu yönüyle [Osmanlı Devleti'nin](/tr/detay/osmanlilar/llms.txt) doğu Akdeniz’deki **stratejik **savunma noktalarından biri olmuştur. ### **Sonraki Dönem Kullanımları** Osmanlı döneminde aktif olarak kullanılan kale, ilerleyen yıllarda da çeşitli işlevler üstlenmiştir. **19**. **yüzyılda** vatan şairi **Namık Kemal, **[Kıbrıs’a](/tr/detay/kibris-2/llms.txt) sürgün edilmeden önce bir süreliğine bu kalede tutulmuştur. Cumhuriyet’in ilk yıllarında ise karakol ve hapishane olarak kullanılmıştır. ### **Mimari ve Tarihi Değerlendirme** Arşiv kayıtları ve yapı teknikleri dikkate alındığında, bazı kaynaklarda Haçlı veya Ceneviz kökenli olduğu belirtilse de, bugünkü haliyle Payas Kalesi tamamen bir **Osmanlı dönemi **savunma yapısıdır. Kalenin külliye ile olan fiziksel ve planlı ilişkisi, Mimar Sinan’ın mimari yaklaşımını ve dönemin kent planlaması anlayışını yansıtmaktadır. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Tarihi Payas Kalesi Ziyarete Açılmaya Hazırlanıyor.” Anadolu Ajansı. Erişim 28 Mayıs 2025. https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/tarihi-payas-kalesi-ziyarete-acilmaya-hazirlaniyor-/2415667.Hatay Büyükşehir Belediyesi. “Payas Kalesi.” Hatay Büyükşehir Belediyesi. Erişim 28 Mayıs 2025. https://hatay.bel.tr/payas-kalesi.Payas Belediyesi. “Payas Kalesi.” Payas Belediyesi. Erişim 28 Mayıs 2025. https://www.payas.bel.tr/sayfa.php?idno=16.Payas Kaymakamlığı. “Kültür ve Turizm.” T.C. Payas Kaymakamlığı. Erişim 28 Mayıs 2025. http://www.payas.gov.tr/kultur---turizm.Payas Milli Eğitim Müdürlüğü. “Tarihi Mekanlar.” T.C. Payas İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü. Erişim 28 Mayıs 2025. https://payas.meb.gov.tr/www/tarihi-mekanlar/icerik/1273.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Payas Kalesi.” Kültür Portalı. Erişim 28 Mayıs 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/hatay/gezilecekyer/payas-kalesi. ## Related Articles - [Harran Kümbet Evleri](//detay/harran-kumbet-evleri-e2bc6/llms.txt)