--- title: Pasif Radar slug: pasif-radar-4bf92 url: /detay/pasif-radar-4bf92 type: article language: Türkçe entity: primary: Pasif Radar type: article disambiguation: Pasif Radar: Hedef tespiti için elektromanyetik sinyal yaymayan, yön bazlı izleme sistemi. Askeri ve savunma uygulamaları için ideal. categories: - name: Havacılık Ve Uzay slug: havacilik-ve-uzay url: /kategori/havacilik-ve-uzay - name: Savunma Sanayi Teknolojileri slug: savunma-sanayi-teknolojileri url: /kategori/savunma-sanayi-teknolojileri - name: Yazılım Ve Yapay Zekâ slug: yazilim-ve-yapay-zeka url: /kategori/yazilim-ve-yapay-zeka tags: - Askeri Savunma - Bearing Only Tracking - Pasif Radar - Radar sistemleri - Elektromanyetik - Savunma Sanayi author: Hüsnü Umut Okur created_at: 2025-05-29T08:27:34.258083+03:00 updated_at: 2025-06-14T19:14:05.001441+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/29/Pb3RT68SSaLPicbXF1hSMeQOH52wtvng.jpg --- # Pasif Radar ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Pasif Radar ![ChatGPT Image 29 May 2025 09_08_44.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/29/sNhcdxey0rhd2AVAlEakHvoYl4Ak6oBx.png) | Field | Value | |-------|-------| | Kullanım Alanı(ları) | Sivil Güvenlik ve Gözetleme,Hava Trafiği İzleme,Hava Savunma Sistemleri,İstihbarat Amaçlı Kullanım,Elektronik Harp | | Özellikler | Kendi başına sinyal yaymaz.,Düşük görünürlük.,Aktif radarlarla birlikte kullanılabilir.,Genellikle çoklu sensör yapısıyla çalışır. | | Tanım | Kendi sinyalini yaymadan çevredeki mevcut elektromanyetik sinyalleri kullanarak hedef tespiti ve takibi yapan radar sistemidir. | ## Article Content Pasif [radar sistemleri](/tr/detay/radar-sozluk/llms.txt), elektromanyetik sinyalleri aktif olarak göndermeden, çevredeki kaynaklardan gelen sinyalleri dinleyerek hedef tespiti ve takibi gerçekleştiren radar türleridir. Bu sistemlerin bir alt uygulaması olan **Bearing Only Tracking (BOT)**, hedefin sadece yön (azimut) bilgisi ile izlenmesini amaçlayan ve özellikle düşük görünürlüklü (stealth) operasyonlarda tercih edilen yöntemdir. Aktif sinyal yayımı olmadan hedef izleme sağladığı için hem askeri hem de savunma sanayii uygulamalarında kritik öneme sahiptir. ### **Tarihçe** Pasif radar konsepti, II. Dünya Savaşı sırasında İngiltere'de radyo yayınlarını dinleyerek hava araçlarını izleme amacıyla ilk kez teorik düzeyde ortaya çıkmıştır. Teknolojik gelişmelerle birlikte 1970’lerden itibaren daha gelişmiş sensör sistemleri ve işleme algoritmaları sayesinde BOT teknikleri pratikte uygulanabilir hâle gelmiştir. 2000'li yıllarda gelişen [elektronik harp sistemleri](/tr/detay/elektronik-harp-sistemleri-092f0/llms.txt), yön bazlı pasif izlemeyi hem daha zorunlu hem de daha mümkün kılmıştır. ### **Temel İlkeler ve Yöntemler** ##### **Yön Bilgisine Dayalı Takip (Bearing Only Tracking)** [Bearing Only Tracking](/tr/detay/passive-radar-80138/llms.txt) yönteminde, sensör hedefe doğrudan bir sinyal göndermeksizin yalnızca aldığı elektromanyetik işaretlerin yönünü (azimut açısını) ölçer. Bu yön bilgileri zamana bağlı olarak kaydedilir ve hedefin konumu, hızı gibi dinamikleri bu verilerle tahmin edilir. ##### **BOT sistemlerinde temel adımlar** 1. **Ölçüm:** Her bir zamanda hedefin bulunduğu azimut yönü belirlenir. 2. **Filtreleme:** Ölçümler genellikle **Genişletilmiş Kalman Filtresi (EKF)**, **Unscented Kalman Filtresi (UKF)** veya **Parçacık Filtresi (PF)** gibi algoritmalarla işlenir. 3. **Tahmin:** Zamanla değişen yön ölçüleriyle hedefin yörüngesi tahmin edilir. ##### **Tek Sensör vs. Çoklu Sensör Kullanımı** - **Tek Sensörlü BOT:** Uzun dönem ölçüm gerektirir; gözlemlerden hareketle hedefin manevra yapıp yapmadığı anlaşılır. - **Çoklu Sensörlü BOT (Passive Multistatic Radar):** Birden fazla istasyondan eş zamanlı yön ölçümü alınarak hedefin konumu daha kesin olarak belirlenir. Üçgensel konumlama (triangulation) temel yöntemdir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/29/Gz95YWtagwdxKi9P9Xw9PbzEuhuBh3G5.jpg) *Pasif Radar (MilitaryEmbedded)* ### **Kullanım Alanları** - **Askerî Savunma Sistemleri:** Düşman radarına yakalanmadan hava, deniz ve kara hedeflerinin takibinde. - **Elektronik Harp:** Düşük güç tüketimi ve düşük elektromanyetik görünürlük sayesinde radar tespiti yapılmadan istihbarat sağlama. - **Hava Trafik Kontrolü:** Aktif radar sinyali verilmeyen bölge ve senaryolarda uçuş güvenliği sağlama. - **İnsansız Hava Araçları (İHA) Uygulamaları:** Düşük ağırlık ve enerji avantajları nedeniyle ideal çözümdür. ### **Avantajlar** - Pasif çalıştığı için elektromanyetik iz bırakmaz; düşman radar sistemleri tarafından algılanması zordur (stealth uyumlu). - Aktif radar sistemlerine göre daha düşük enerji tüketimine sahiptir. - Basit yapısı sayesinde daha düşük maliyetle kurulabilir. - Gelişmiş sinyal işleme yöntemleriyle çoklu hedef izleme potansiyeli sunar. - Karmaşık ortam koşullarında (gürültü, elektronik karıştırma vb.) daha dayanıklı olabilir. ### **Kısıtlar** - Sadece yön (azimut) bilgisi elde edildiği için hedefin tam konumunu belirlemek zordur; konum tahmini zamanla yapılabilir. - Manevra yapan hedeflerin izlenmesinde hata payı artar, yüksek dinamikli senaryolarda takip performansı düşebilir. - Etkili takip için sürekli ve uzun süreli gözleme ihtiyaç duyar. - Yüksek doğruluk için çoklu sensör entegrasyonu (sensör füzyonu) gerekebilir. - Gürültü ve sinyal parazitleri yön ölçümlerini olumsuz etkileyebilir. ### **Teknik Gelişmeler ve Trendler** - **Yapay Zeka Destekli İzleme:** Derin öğrenme tabanlı algoritmalar, yön verilerini kullanarak daha yüksek doğrulukta hedef tahmini sağlar. - **RF Spektrum Yoğunluğu Analizi:** Gelişmiş sinyal işleme teknikleri sayesinde çok sayıda sinyal kaynağı arasından hedef ayrıştırması yapılabilmektedir. - **Quantum Radar ve Yeni Sensörler:** Pasif izleme sistemleri, kuantum teknolojileriyle birlikte daha hassas ölçümler yapabilir hâle gelmektedir. ## Academic Sources and References 1. Bar‑Shalom, Yaakov, and Xiao‑Rong Li. Estimation and Tracking: Principles, Techniques and Software. Norwood, MA: Artech House, 1993.Howland, Peter E. “Target Tracking Using Television‑Based Illuminators of Opportunity.” IEE Proceedings – Radar, Sonar and Navigation 152, no. 3 (2005): 153–160. DOI: . Erişim tarihi: 13.06.2025.Keysight Technologies. An Introduction to Passive Radar Systems: A Test and Measurement Perspective. All About Circuits, 2021. Erişim tarihi: 13.06.2025. https://www.allaboutcircuits.com/industry-white-papers/an-introduction-to-passive-radar-systems-a-test-and-measurement-perspective/Li, Xiaodong, and Vesselin Jilkov. “Survey of Maneuvering Target Tracking: I. Dynamic Models.” IEEE Transactions on Aerospace and Electronic Systems 39, no. 4 (2003): 1333–1364. DOI: . Erişim tarihi: 13.06.2025.Zhang, Tong, Fei Liu, Hongwei Liu, and Qingchun Meng. “Bearing‑Only Target Tracking Based on Improved Particle Filter.” Sensors 18, no. 1 (2018): 54. DOI: . Erişim tarihi: 13.06.2025.