--- title: Paris İklim Anlaşması slug: paris-iklim-anlasmasi url: /detay/paris-iklim-anlasmasi type: article language: Türkçe entity: primary: Paris İklim Anlaşması type: article disambiguation: Paris İklim Anlaşması: 195 ülkenin küresel ısınmayı sınırlamak için imzaladığı tarihi bir anlaşma. İklim değişikliğiyle mücadele için acil adımlar atılmalı. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Teknoloji Transferi - Paris İklim Anlaşması - Sürdürülebilir kalkınma - İklim değişikliği - Sera gazı emisyonları author: Sümeyra Uzun created_at: 2025-01-24T14:30:28.378268+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:40:32.562929+03:00 --- # Paris İklim Anlaşması ## KURE Information Cards | Field | Value | |-------|-------| | Yürürlüğe Griş | 4 Kasım 2016 | | İmzalandığı Konum | Paris, Fransa | | İmzalanma Tarihi | 12 Aralık 2015 | ## Article Content [Paris](/tr/detay/paris-4/llms.txt) İklim Anlaşması, 12 [Aralık](/tr/detay/aralik-748440/llms.txt) 2015 tarihinde Paris'te yapılan 21. Taraflar Konferansı'nda (COP21) 195 ülkenin oybirliğiyle kabul ettiği, küresel iklim değişikliği ile mücadeleye yönelik bir anlaşmadır. Bu anlaşma, [dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) sıcaklık artışını [sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) devriminden itibaren 1.5°C ile sınırlamayı hedeflerken, 2°C'lik bir sınırın aşılmaması için küresel çabaların artırılmasını öngörmektedir. Ayrıca, [sera](/tr/detay/sera-2/llms.txt) gazı emisyonlarının azaltılmasına yönelik her ülkenin ulusal katkı beyanları (INDC) sunması ve bu katkıların her beş yılda bir gözden geçirilmesi kararlaştırılmıştır. Anlaşma, bilimsel verilere dayalı olarak düzenli gözden geçirme süreçlerini teşvik etmekte ve ülkelerin sera gazı emisyonlarını azaltmak için büyük yatırımlar yapılmasını önermektedir. Sürdürülebilir kalkınma, iklim adaleti ve teknolojinin transferi [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) unsurlar da anlaşmanın [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) maddeleri arasında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) almaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/24/BSV0JaW2c2sN02vPE5pK3ZnKHUBjuICj.png) *Paris İklim Anlaşması İmza Töreni (Kaynak: Hukuk Ansiklopedisi)* **İŞ BİRLİĞİ VE KATILIM** Paris Anlaşması, tüm ülkelerin iklim değişikliği ile mücadeleye katılımını teşvik eder. Her ülkenin, ulusal katkı beyanları (NDC) ile iklim değişikliği ile mücadeleye katkı sunması gerekmektedir. Anlaşma, ülkelerin bu katkıları esnek bir şekilde belirlemesine [olanak](/tr/detay/olanak/llms.txt) tanır, bu katkıların ekonomik kapasitelerine ve gelişim düzeylerine uygun olmasına dikkat edilir. Her beş yılda bir, ülkelerin taahhütlerini gözden geçirmeleri ve daha iddialı hedefler koymaları teşvik edilmektedir. Anlaşma, iş birliğini güçlendirerek ülkeler arasındaki eşitlikçi bir dayanışma anlayışının yerleşmesini amaçlamaktadır. [Sadece](/tr/detay/sadece-e8b50/llms.txt) sera gazı emisyonlarının azaltılması değil, aynı zamanda iklim değişikliğine uyum sağlanması için ulusal stratejiler geliştirilmesi de beklenmektedir. ##### **Finansman** Paris Anlaşması, iklim değişikliği ile mücadelede finansmanın kritik bir rol oynadığını kabul etmektedir. 2020 yılına kadar yıllık 100 milyar dolar tutarında iklim finansmanı sağlanması hedeflenmiştir. Gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkelere iklim değişikliği ile mücadele ve uyum için gerekli finansal desteği sağlamayı [taahhüt](/tr/detay/taahhut/llms.txt) etmişlerdir. Bu finansman, sera gazı emisyonlarının azaltılmasına yönelik projelere ve iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı uyum sağlama projelerine aktarılacaktır. Anlaşma, 2025 yılına kadar iklim finansmanının artırılmasını ve 2030 sonrası için daha fazla finansman sağlanmasını hedeflemektedir. Ayrıca, bu finansman kapasite geliştirme, [teknoloji](/tr/detay/teknoloji-4/llms.txt) transferi ve [altyapı](/tr/detay/altyapi-3/llms.txt) inşası gibi alanlarda da kullanılacaktır. **TEKNOLOJİ TRANSFERİ** Paris Anlaşması, temiz enerji teknolojileri, enerji verimliliği ve [karbon](/tr/detay/karbon-3/llms.txt) azaltma teknolojileri gibi alanlarda teknoloji transferini öngörmektedir. Gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkelere bu teknolojileri sağlamayı taahhüt etmişlerdir. Teknoloji transferi, yalnızca teknoloji ürünlerinin aktarılmasını değil, aynı zamanda bu teknolojilerin yerel koşullara adapte edilmesini, kapasite geliştirmeyi ve eğitim süreçlerini de içerir. Teknoloji transferinin yalnızca devletler aracılığıyla değil, aynı zamanda özel sektör ve sivil [toplum](/tr/detay/toplum-3/llms.txt) kuruluşları tarafından da desteklenmesi önemlidir. Bu, özellikle [yenilenebilir enerji](/tr/detay/yenilenebilir-enerji-747701/llms.txt), enerji [depolama](/tr/detay/depolama-1df92/llms.txt) ve enerji verimliliği gibi alanlarda [hızlı](/tr/detay/hizli/llms.txt) yeniliklerin uygulanabilmesini sağlayacaktır. **ULUSLARARASI EMİSYON TİCARET SİSTEMİ** Paris Anlaşması, karbon ticareti gibi [piyasa](/tr/detay/piyasa/llms.txt) temelli mekanizmaların kullanımını teşvik eder. 6. Maddede, uluslararası emisyon ticaretini içeren bir mekanizmanın oluşturulması öngörülmektedir. Bu mekanizma sayesinde, bir [ülke](/tr/detay/ulke-2/llms.txt) hedeflenen emisyon azaltımını gerçekleştirmek için başka bir ülkeden emisyon kredisi satın alabilir. Bu sayede ülkeler daha düşük maliyetle emisyon azaltımı gerçekleştirebilirler. Emisyon ticareti, özellikle gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki işbirliğini artırarak sera gazı emisyonlarının küresel ölçekte azaltılmasına katkı sağlar. Emisyon ticareti sistemlerinin entegre edilmesi ve karbon fiyatlarının uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir. **SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA VE İKLİM ADALETİ** Paris Anlaşması, sürdürülebilir kalkınma ve iklim adaletine büyük [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) verir. Gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkelere iklim değişikliği ile mücadelede [adil](/tr/detay/adil-4f812/llms.txt) bir şekilde destek sağlamalıdır. Bu, özellikle yoksul ve savunmasız ülkeler için kritik bir konudur. Anlaşma, bu ülkelerin iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı daha dirençli hale gelmeleri ve kalkınmalarını sürdürebilmeleri için gerekli finansal ve teknolojik desteği almalarını öngörmektedir. Gelişmiş ülkeler, karbon [ayak](/tr/detay/ayak-4/llms.txt) izlerini azaltarak, bu ülkeler için örnek teşkil etmeli ve karbon emisyonlarını düşürmek için öncülük etmelidir. Paris Anlaşması, iklim değişikliği ile mücadelenin çevresel, sosyal ve ekonomik [adalet](/tr/detay/adalet-5/llms.txt) meselesi olduğunu kabul etmektedir. **ULUSAL KATKILAR VE GÖZDEN GEÇİRME SÜRECİ** Paris Anlaşması, ülkelerin iklim değişikliği ile mücadeleye yönelik taahhütlerini "Ulusal Katkı Beyanı" (INDC) yoluyla sunmalarını sağlamaktadır. Bu katkılar, her ülkenin kendi şartlarına, kapasitesine ve gelişim düzeyine göre belirlenmiş emisyon azaltım hedeflerini içermektedir. Anlaşma, her ülkenin bu taahhütlerini beş yılda bir gözden geçirmesini ve daha iddialı hedefler koymasını teşvik etmektedir. Ülkeler, kendi taahhütlerinin izlenmesi ve değerlendirilmesi için şeffaf ve hesaplanabilir bir [sistem](/tr/detay/sistem-2/llms.txt) [geliştirmek](/tr/detay/gelistirmek/llms.txt) zorundadır. Her beş yılda bir toplanan Taraflar Konferansı'nda bu [süreç](/tr/detay/surec-2/llms.txt) gözden geçirilecek ve gerekiyorsa hedefler revize edilecektir. **PARİS ANLAŞMASININ KÜRESEL ETKİLERİ** Paris Anlaşması, iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir [adım](/tr/detay/adim-2/llms.txt) olarak değerlendirilmektedir. Özellikle 1.5°C hedefi, [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) [ada](/tr/detay/ada-748824/llms.txt) ülkeleri ve gelişmekte olan ülkelerin talepleriyle kabul edilmiştir. Bu [hedef](/tr/detay/hedef-751630/llms.txt), dünya ekonomisinin, özellikle [fosil](/tr/detay/fosil-750870/llms.txt) yakıtlar yerine temiz enerjiye geçişi zorunlu kılacaktır. Ancak mevcut ulusal taahhütler, dünya sıcaklığının 2.7°C artışına [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açabileceği öngörülmektedir. Bu nedenle, ülkelerin her beş yılda bir emisyon hedeflerini güçlendirmeleri beklenmektedir. **ANLAŞMANIN MADDELERİ** - **Madde 1** Bu anlaşmada, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği [Çerçeve](/tr/detay/cerceve-2/llms.txt) Sözleşmesi'nde belirtilen tanımlar geçerlidir. Taraflar, bu anlaşmaya dayanarak iklim değişikliğiyle mücadele için işbirliği yapmayı kabul ederler. - **Madde 2** Anlaşma, iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak amacıyla sıcaklık artışını 2°C'nin altında tutmayı ve 1.5°C ile sınırlamayı hedefler. Ayrıca, düşük emisyonlu kalkınma ve iklim değişikliğine direncin artırılması için küresel çabaları güçlendirmeyi amaçlar. - **Madde 3** Tüm taraflar, ulusal katkılarını belirleyip, uygulamak için çabalar [sarf](/tr/detay/sarf-2/llms.txt) edecek ve gelişmekte olan ülkelere destek sağlanacaktır. Çabaların ilerlemesi izlenerek zamanla daha fazla ilerleme kaydedilecektir. - **Madde 4** Taraflar, sera gazı emisyonlarını azaltmayı ve bu konuda küresel düzeyde dengeyi sağlamayı hedefleyecekler. Ayrıca, gelişmekte olan ülkelerin katkılarını artırabilmesi için gerekli destek sağlanacaktır. - **Madde 5** Taraflar, sera gazı yutak ve rezervlerini korumalı ve güçlendirmelidir. Ormansızlaşma gibi sorunlarla mücadele için gelişmekte olan ülkelere destek sağlanacaktır. - **Madde 6** Taraflar, [gönüllü](/tr/detay/gonullu-2/llms.txt) işbirliği yaparak sera gazı azaltımlarını transfer edebilir. Bu işbirliği, sürdürülebilir kalkınmayı teşvik eder ve çevresel bütünlüğü sağlar. - **Madde 7** Taraflar, iklim değişikliğine karşı uyum sağlamak için küresel hedefler belirler ve gelişmekte olan ülkelerin uyum çabalarına destek verir. Uyum eylemlerinin geliştirilmesi gerektiği kabul edilir. - **Madde 8** İklim değişikliğiyle ilgili kayıp ve zararların azaltılması için işbirliği yapılacaktır. Bu, erken uyarı sistemleri, [risk](/tr/detay/risk-2/llms.txt) sigortası ve toplulukların dirençliliğini artırmayı içerir. - **Madde 9** Gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkelere finansal destek sağlayacaktır. Bu destek, azaltım ve uyum eylemlerini desteklemeyi hedefleyecektir. - **Madde 10** Teknoloji transferi ve geliştirilmesi konusunda taraflar işbirliği yapacaktır. Bu, iklim değişikliğiyle mücadelede etkili bir şekilde kullanılacak teknolojilerin yaygınlaştırılmasını içerir. - **Madde 11** Kapasite geliştirme çalışmaları, özellikle gelişmekte olan ülkelerde iklim değişikliğiyle mücadelede etkili olmayı sağlamak için artırılacaktır. Taraflar, bu çabaları desteklemeyi kabul eder. - **Madde 12** Taraflar, iklim değişikliği eğitimi, kamu farkındalığı ve bilgiye erişimi artırmaya yönelik işbirliği yapacaktır. - **Madde 13** Taraflar, [eylem](/tr/detay/eylem-751765/llms.txt) ve destekler için şeffaflık çerçevesi oluşturacaktır. Gelişmekte olan ülkeler, bu süreçte esneklikten yararlanacaktır. - **Madde 14** Taraflar, bu anlaşmanın uygulanmasını izlemek için küresel bir [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt) değerlendirmesi yapacaktır. Bu değerlendirme, beş yılda bir yapılacaktır. - **Madde 15** Bir mekanizma kurulacak ve taraflar arasında şeffaflık, kolaylaştırma ve esneklik sağlanacaktır. Bu komite, anlaşmanın uygulanmasını kolaylaştırmak için çalışacaktır. - **Madde 16** Taraflar Konferansı, bu anlaşmanın uygulanmasını düzenli olarak gözden geçirecek ve gerekli kararları alacaktır. - **Madde 17** Sekretarya, bu anlaşmanın uygulanmasını izlemek ve organize etmek için görev yapacaktır. Sekretarya, aynı zamanda Paris Anlaşması Taraflar Konferansı’yla koordinasyon sağlayacaktır. - **Madde 18** Bilimsel ve Teknolojik Danışma Yardımcı Organı ve Uygulama Yardımcı Organı, bu anlaşma çerçevesinde işlevlerini yerine getirecektir. Bu organlar, Paris Anlaşması çerçevesinde de benzer görevler üstlenecektir. - **Madde 19** Paris Anlaşması Taraflar toplantısı, yeni yardımcı organlar ve kurumsal düzenlemeler için kararlar alacaktır. Bu kararlar, anlaşmanın uygulanmasını destekleyecektir. - **Madde 20** Bu anlaşma, Birleşmiş Milletler’in New York'taki merkezinde 2016-2017 yılları arasında imzaya açılacak ve ardından katılıma açık olacaktır. - **Madde 21** Anlaşma, 55 ülkenin onay vermesinin ardından yürürlüğe girecektir. Sera gazı emisyonlarının %55'ini kapsayan ülkelerin onayları gereklidir. - **Madde 22** Sözleşme’nin değişiklik kabulü ile ilgili kurallar, bu anlaşmaya da uygulanacaktır. Bu değişiklikler, sözleşmeye ekler şeklinde dahil edilebilir. - **Madde 23** Anlaşmanın ekleri, anlaşmanın ayrılmaz bir parçasıdır ve değişikliklere açık olabilir. Ekler bilimsel, [teknik](/tr/detay/teknik-2/llms.txt) veya idari bilgiler içerebilir. - **Madde 24** Uyuşmazlıkların çözümü ile ilgili kurallar, bu anlaşmaya da uygulanacaktır. Bu süreç, tarafların anlaşmazlıkları çözmesini sağlar. - **Madde 25** Her tarafın bir [oy](/tr/detay/oy/llms.txt) hakkı vardır. Bölgesel ekonomik entegrasyon teşkilatları, kendi üye devletlerinin sayısına eşit oy hakkına sahip olacaktır. - **Madde 26** Birleşmiş Milletler Teşkilatı'nın Genel Sekreteri, bu anlaşmanın depoziteri olacaktır ve belgeleri toplayacaktır. - **Madde 27** Bu anlaşmaya çekince konulamaz. Taraflar, anlaşma hükümlerine tamamen uymalıdır. - **Madde 28** Taraflar, üç yıl sonra yazılı bildirimde bulunarak anlaşmadan çekilebilir. Çekilme, bildirimden bir yıl sonra yürürlüğe girer. - **Madde 29** Anlaşma, Arapça, Çince, İngilizce, Fransızca, Rusça ve İspanyolca dillerinde eşit geçerliliğe sahip olacak şekilde düzenlenmiştir. - **Madde 30** Anlaşma, 12 Aralık 2015 tarihinde Paris'te kabul edilmiştir. Bu anlaşma, taraflarca imzalanmış ve kabul edilmiştir ## Academic Sources and References 1. İklim.gov.tr. "Paris Anlaşması."  Erişim tarihi: 24 Ocak 2025. https://iklim.gov.tr/paris-anlasmasi-i-34.Mfa.gov.tr. "Paris Anlaşması."  Erişim tarihi: 24 Ocak 2025. https://www.mfa.gov.tr/paris-anlasmasi.tr.mfa.350 Türkiye. "Paris Anlaşması."  Erişim tarihi: 24 Ocak 2025. https://350turkiye.org/parisionayla/.WWF Türkiye. "10 Soruda Paris Anlaşması."  Erişim tarihi: 24 Ocak 2025. https://wwftr.awsassets.panda.org/downloads/10\_soruda\_paris\_anlamas\_web.pdf.İklim.gov.tr. "Paris Anlaşması."  Erişim tarihi: 24 Ocak 2025. https://iklim.gov.tr/db/turkce/dokumanlar/paris-anlasmasi-13-20220808231948.pdf.Karakaya, Etem. "Paris İklim Anlaşması: İçeriği ve Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme." Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3, no. 1 (2006): 1-12.Bozoğlu, Baran. Paris İklim Anlaşması Kapsamında Türkiye’nin Erken Uyarı Sistemine Dair Yapması Gerekenler. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.