--- title: Paramedik slug: paramedik-748535 url: /detay/paramedik-748535 type: article language: Türkçe entity: primary: Paramedik type: article disambiguation: Acil sağlık hizmetlerinde görev alan, hayati fonksiyonları koruyan ve müdahale eden sağlık profesyoneli. categories: - name: Sağlık Ve Tıp slug: saglik-ve-tip url: /kategori/saglik-ve-tip tags: - İlk ve acil yardım - paramedik - Ambulans - 112 author: Müşerref Nur Ayaş created_at: 2025-03-11T22:57:38.395818+03:00 updated_at: 2025-04-30T17:44:40.004941+03:00 --- # Paramedik ## Article Content **Paramedik**, hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde görev yapan, acil durumlarda tıbbi müdahale yapma yetkisine sahip sağlık profesyonelidir. Olay yerinden hastaneye kadar olan süreçte, hastanın hayati fonksiyonlarını korumak, stabilize etmek ve gerektiğinde müdahale etmekle sorumludur. ### **Paramediklerin Görevleri** Paramediklerin temel amacı, hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde hastalara ve yaralılara temel ve ileri yaşam desteği sağlamak, her türlü sistem travmasını tanımak ve uygun acil yaklaşımını uygulamak, ilk müdahaleleri yapılmış hasta veya yaralıların ambulansla güvenli bir şekilde hastanelere naklini sağlamaktır. 22 Mayıs 2014 tarihli ve 29007 sayılı Resmî Gazete’de[^1]  yayınlanan “*Sağlık Meslek Mensupları İle Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş Ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik Ek-1B”* kapsamında paramediklerin iş ve görev tanımları aşağıda belirtilmiştir; - İntravenöz ve intraossöz girişim ile hastaneye ulaşıncaya kadar, Bakanlıkça belirlenen acil ilaçları ve sıvıları kullanır. - Temel ve ileri hava yolu uygulamaları, endotrakeal entübasyon uygulaması, gerekli hallerde krikotirotomi ve oksijen uygulaması yapar. - Travma stabilizasyonu, kırık, çıkık ve burkulmalarda stabilizasyon, yara kapatma ve basit kanama kontrolü yapar. - Hastanın nakle hazır hale gelmesini ve uygun taşıma teknikleri ile hastanın naklini sağlar. - EKG çekimi ve ritim değerlendirmesi yapar, monitörizasyon, defibrilasyon, kardiyoversiyon, externalpacemaker uygulaması gibi elektriksel tedavileri uygular - Acil doğum durumunda doğum eylemine yardımcı olur. - Görevinin tüm aşamalarında haberleşme ağını doğru ve hızlı bir biçimde kullanır. - Ambulansı teknik, tıbbi araç-gereç ve malzeme yönünden kullanıma hazır halde bulundurur, zorunlu hallerde ambulansta sürücülük görevi yapar. ### **Paramediklerin Kullandığı Ambulans Çeşitleri** #### **Kara Ambulansı** Kara ambulansı, acil tıbbi müdahale gerektiren hastaları en hızlı ve güvenli şekilde sağlık kuruluşlarına ulaştıran, özel tıbbi donanımlara sahip bir araçtır. Trafikte öncelikli geçiş hakkına sahiptir ve acil durumlar için 7/24 hizmet verir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/28/DFbi4bAEaBxXfAhvzAz30m9GC8nmm5jy.png) *Kara Ambulansı. (T.C. Sağlık Bakanlığı)* #### **Deniz Ambulansı** Hasta nakli ya da acil tıbbi müdahale gerektiği durumlarda kullanılmaktadır. Bu ambulans türleri; mutlaka *Ulaştırma, Haberleşme ve Denizcilik Bakanlıkları*'ndan çalışma izni almaktadır. Üstelik mevzuatta belirtilmiş olan tıbbi donanımlara da sahip olmalıdırlar. Deniz ambulans çeşitlerinde nakil sırasında araçta en az bir sağlık personeli bulunmalıdır. Bu çeşit ambulanslarda donanımlar; telsiz ve telefon, tansiyon aleti, 1 adet portatif oksijen ünitesi, navigasyon sistemleri, 1 adet temel tıbbi malzeme çantası şeklinde olmaktadır. Ayrıca mutlaka, yetkili bir trafik biriminde de aracın tescil edilmesi gerekmektedir. Bu araçlarda; aracın kullanım amacını gösteren fosforlu yazılar ve işaretler de olmak zorundadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/28/eanjbshEDSF4ocnZcDHopLs2lX3ECei8.png) *Deniz Ambulansı. (T.C. Sağlık Bakanlığı)* #### **Hava Ambulansları** ##### **Ambulans Uçaklar** Ambulans uçaklar, Türkiye'de 2010 yılından itibaren kullanılmaya başlanmıştır. Biri 4 sedyeli, bir tanesi 2 sedyeli ve bir diğeri ise tek sedyeli olmak üzere 3 adet ambulans uçak hizmet vermektedir. Ambulans uçaklar, gündoğumu-günbatımı arasında hizmet sağlayan Helikopter Ambulanslardan farklı olarak, 24 saat esasına göre hizmet imkanı sağlamaktadır. Ayrıca uçak ambulanslar, yüksek sürat, uzun menzil, yüksek uçuş tavanı ve kabin basınçlarının ayarlanabilir olması nedeniyle hem ülke içerisinde hem de ülkeler arasında hizmet verebilmektedir. Ambulans uçaklar da helikopter ambulanslar gibi yoğun bakım şartlarında hasta nakli sağlayan tıbbi cihaz ve donanıma sahiptir. İleri yoğun bakım şartlarında bulunması gereken her türlü tıbbi cihaz ve malzeme de bu araçta bulunmaktadır. Ayrıca yenidoğan vakalarının taşınmasında gerekli olan malzemeler de uçaklarda mevcuttur.  ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/28/a8faAd5eExw9lca15rebd7ADONLXzI2s.png) *Ambulans Uçak. (T.C. Sağlık Bakanlığı)* ##### **Ambulans Helikopterler** Ambulans helikopterler, gündoğumu-günbatımı arasında hizmet vermekte olup, konuşlandıkları iller merkez olmak üzere yakıt ikmali yapmadan 400 km mesafeye kadar hasta/yaralı naklini gerçekleştirebilmekte ve iki saat otuz dakika havada kalabilmektedir. Gerektiğinde yakıt ikmali yapılmak suretiyle bu süre ve mesafe artırılabilmektedir. Bakanlıkça belirlenmiş illerde konuşlanan hava ambulans helikopterlerinin kendi bölgesi içinde sevk ve idaresi konuşlandığı ilin 112 Komuta Kontrol Merkezi tarafından yapılmaktadır. Ambulans helikopterlerin bölge dışı sevk ve idaresi ise Bakanlık Hava Operasyon Merkezi tarafından yapılmaktadır. Ambulans helikopterlerin donanımında hasta ve yaralıyı en yakın sağlık kuruluşuna ulaştırırken ihtiyaç duyulabilecek her türlü tıbbi cihaz bulunmakta olup, havada iken yoğun bakım hizmeti verilebilmektedir. Ayrıca yenidoğan vakalarının taşınmasında gerekli olan malzemeler de helikopterde mevcuttur. Bugüne kadar helikopterlerde uçuş esnasında yeniden canlandırma da dahil her türlü tıbbi acil müdahale eksiksiz olarak uygulanmış durumdadır. Ambulans helikopterlerle bugüne kadar kar nedeniyle yolları kapanan köylerden gebe ve bebekler hastanelere nakledilmiş, organ bekleyen vatandaşlar için bulunan organlar en kısa sürede ulaştırılmış, kara yollarına inilerek trafik kazasında ağır yaralanmış vatandaşlarımız en kısa sürede yoğun bakımlara nakledilmiştir. Ambulans helikopterlerle en fazla taşınan hasta grubu kalp hastalarıdır. Bunu beyin ve sinir sistemi hastaları, travma, solunum hastalıkları, trafik kazaları, gastrointestinal sistem hastalıkları, yenidoğan vakaları, enfeksiyon hastalıkları ve diğer acil durumlar izlemektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/28/ZMG8XP15oYXdyQWLqzBmAEwVQKuuqnfq.png) *Ambulans Helikopter. (T.C. Sağlık Bakanlığı)* ### ****Türkiye'de Tarihçesi** Türkiye'de paramedik eğitimi, 1993 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nda başlamıştır. 2004 yılında Sağlık Bakanlığı 112 Ambulans Servisi'nde görev almaya başlamışlardır ve acil sağlık sisteminde önemli bir unsur haline gelmişlerdir. ## Academic Sources and References 1. Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. “Ambulans Çeşitleri.” T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Erişim 30 Nisan 2025. https://acilafet.saglik.gov.tr/TR-4467/ambulans-cesitleri.html.Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. “Helikopter Ambulans.” T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Erişim 30 Nisan 2025. https://acilafet.saglik.gov.tr/TR-78201/helikopter-ambulans.html.Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. “Kara Ambulansı.” T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Erişim 30 Nisan 2025. https://acilafet.saglik.gov.tr/TR-4492/kara-ambulansi.html.Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. “Uçak Ambulans.” T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Erişim 30 Nisan 2025. https://acilafet.saglik.gov.tr/TR-78200/ucak-ambulans.html.Asrın Ambulans. “Kara, Hava ve Deniz Ambulansı.” Erişim 30 Nisan 2025. https://asrinambulans.com.tr/kara-hava-ve-deniz-ambulansi.T.C. Resmî Gazete. “Paramedik ve Ambulans ve Acil Bakım Teknikerlerinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimlerine Dair Yönetmelik.” 22 Mayıs 2014. Erişim 30 Nisan 2025. https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/05/20140522-14.htm.Özcan, Cihangir. Ertuğrul, Bekir. Sarugan, Muammer. Türkiye’de Acil Sağlık Hizmetleri İçinde Paramedikler. Sosyal Sağlık ve Yardımlaşma Vakfı (SSYV). Nisan 2023. Erişim 30 Nisan 2025. https://ssyv.org.tr/wp-content/uploads/2023/04/3-Turkiyede-Acil-Saglik-Hizmetleri-Icinde-Paramedikler.pdf.Yıldırım, Dilek. Sarı, Ebru. Gündüz, Seda. Yolcu, Sadiye. Smyrna Tıp Dergisi. “Paramedik Eğitimi.” Erişim 30 Nisan 2025. https://www.smyrnatipdergisi.com/dosyalar\_upload/belgeler/Paramedik%20e%C4%9Fitimi1473862046.pdf. ## Citations [^1]: T.C. Resmî Gazete. "Paramedik ve Ambulans ve Acil Bakım Teknikerlerinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimlerine Dair Yönetmelik." 22 Mayıs 2014. Erişim 30 Nisan 2025. https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/05/20140522-14.htm