--- title: Panik Bozukluk slug: panik-bozukluk-6940e url: /detay/panik-bozukluk-6940e type: article language: Türkçe entity: primary: Panik Bozukluk type: article disambiguation: Panik Bozukluk: Yineleyici panik ataklar, yoğun korku ve kaygı. Tedavi seçenekleri mevcuttur. categories: - name: Diğer Sosyal Bilimler slug: diger-sosyal-bilimler url: /kategori/diger-sosyal-bilimler - name: Psikoloji slug: psikoloji url: /kategori/psikoloji - name: Sosyoloji slug: sosyoloji url: /kategori/sosyoloji tags: - DSMIVTanıÖlçütleri - panikbozukluk - panikatak - anksiyetebozuklukları - Sosyoloji - Psikoloji author: Asiye Tan created_at: 2025-04-05T22:36:57.591666+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:01:19.888369+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/05/V8QrRQXVLG026C3BO7k965sfeexAeaja.jpg --- # Panik Bozukluk ## Article Content Panik bozukluk, yineleyici, beklenmedik panik ataklarla seyreden bir [anksiyete](/tr/detay/anksiyete-750729/llms.txt) bozukluğudur. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), birkaç [dakika](/tr/detay/dakika-3/llms.txt) içinde doruğa ulaşan yoğun bir [korku](/tr/detay/korku-2/llms.txt) ya da rahatsızlık halidir. [Atak](/tr/detay/atak-751199/llms.txt) sırasında [birey](/tr/detay/birey-2/llms.txt), felaketin [an](/tr/detay/an-2/llms.txt) meselesi olduğu duygusunu yaşar. DSM-IV’e göre [tanı](/tr/detay/tani-748359/llms.txt) koymak için bu atakların ardından **en az bir ay süreyle** aşağıdakilerden biri ya da birkaçı gözlenmesi gerekmektedir: - Yeni panik atakların olacağına ilişkin **sürekli bir kaygı**, - Panik atakların olası sonuçlarıyla ilgili **kaygılı beklentiler** (kalp krizi geçirme, kontrolü kaybetme vb.), - Panik ataklarla ilişkili **önemli davranış değişiklikleri** (örneğin yalnız dışarı çıkmama, egzersizden kaçınma vb.). Ayrıca panik bozukluk tek başına olabileceği [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) **agorafobi **(kişinin kaçmanın zor olacağı ya da yardım alamayacağı yerlerde bulunmaktan yoğun korku duyduğu bir anksiyete bozukluğudur) ile [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) de görülebilir. [Agorafobi](/tr/detay/agorafobi-3/llms.txt) eşlik ediyorsa, birey [panik atak](/tr/detay/panik-atak-2/llms.txt) geçirirse kaçmanın zor olacağı ortamlardan kaçınma davranışı sergiler. ### **Belirtiler** Panik bozuklukta görülen panik atak belirtileri, **ani başlayan** ve genellikle **10 dakika içinde doruğa ulaşan** semptomlardır. Bu hastalığa sahip olan bireylerde aşağıdaki 13 belirtiden **en az 4’ü** bulunmalıdır: - Çarpıntı veya kalp atımlarının hızlanması - Terleme - Titreme veya sarsılma - Nefes darlığı veya boğulma hissi - Göğüs ağrısı ya da göğüste sıkışma - Bulantı veya karın ağrısı - Baş dönmesi, sersemlik, bayılacakmış gibi hissetme - Derealizasyon (gerçek dışılık hissi) veya depersonalizasyon (kendinden kopmuş hissetme) - Kontrolünü kaybedeceği korkusu - Ölüm korkusu - Uyuşma veya karıncalanma hissi - Üşüme ya da ateş basması Bazı bireylerde panik atak sonrası beklenti anksiyetesi gelişir; bu durum bireyin yeni bir atak geçirme korkusuyla hayatını kısıtlamasına neden olur. Bu nedenle işlevsellik bozulabilir, sosyal ortamlardan kaçınılabilir ve hatta acil [servis](/tr/detay/servis/llms.txt) başvuruları tekrarlayıcı hale gelebilir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/06/uQuoojVle3wLme2iNebkzfI9cgk0OXtb.png) *Toplum içerisinde aniden panik atak geçiren bir birey. Görsel yapay zeka ile oluşturulmuştur.* ### **Epidemiyoloji** - **Yaşam boyu yaygınlık:** %1.5 – %3 - **Kadınlarda**, erkeklere göre **2–3 kat** daha sık görülmektedir. - Başlangıç yaşı sıklıkla **20’li yaşların başıdır**. - Panik bozukluk, hem toplum hem de sağlık hizmetlerine başvuru açısından önemli bir ruhsal sağlık sorunudur. - Panik bozukluğu olan bireylerin yaklaşık %30–50’ sinde agorafobi eşlik eder. - Birinci derece akrabalarda panik bozukluk görülme oranı daha yüksektir (genetik yatkınlık söz konusudur). - Panik bozukluğu olan hastalar, sıklıkla kardiyoloji, göğüs hastalıkları ve acil servislere bedensel yakınmalarla başvururlar. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/06/d6UhDiqsshUcRGvu7xuQKfOQC3U71ojH.png) *Yapay zeka ile oluşturulmuştur.* ### **Etiyoloji** Panik bozukluğun nedeni [tam](/tr/detay/tam/llms.txt) olarak bilinmemekle birlikte, biyolojik, [genetik](/tr/detay/genetik-748095/llms.txt), psikolojik ve çevresel etkenlerin bir arada rol oynadığı düşünülmektedir. ##### **Biyolojik Etkenler:** - **Genetik eğilim:** Birinci derece akrabalarında panik bozukluk bulunan kişilerde risk artmıştır. - **Nörotransmitter düzensizlikleri:** Serotonin, norepinefrin ve GABA sistemlerinde bozulmalar panik atağın temelini oluşturur. - **Karbondioksit hassasiyeti:** CO₂ seviyesindeki yükselme, panik atağı tetikleyebilir. - **Beyin yapıları:** Lokus seruleus, amigdala ve prefrontal kortekste anormal aktiviteye işaret eden bulgular vardır. ##### **Psikolojik Etkenler:** - **Kognitif kuramlar:** Bedensel duyumların felaketleştirilmesi (örneğin çarpıntının kalp krizi sanılması) önemli bir tetikleyicidir. - **Klasik koşullanma:** Daha önce panik atağın yaşandığı durumlarla ilgili öğrenilmiş korkular olabilir. - **Çocukluk çağı ayrılma anksiyetesi** gibi erken yaşantılar ve yaşam olayları etkili olabilir. ### **Ayırıcı Tanı** Panik bozukluğun tanısı koyulmadan önce benzer belirtilere [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açabilecek diğer tıbbi ve psikiyatrik bozuklukların dışlanması gerekir: ##### **Tıbbi Durumlar:** - Kardiyovasküler hastalıklar (ör. aritmi, iskemik kalp hastalığı) - Endokrinolojik bozukluklar (ör. hipertiroidi, feokromositoma) - Solunum hastalıkları (ör. astım, KOAH) - Nörolojik hastalıklar (ör. epilepsi, vestibüler bozukluklar) - Uyuşturucu ve ilaç kullanımı (ör. amfetaminler, kafein, steroidler) ##### **Psikiyatrik Bozukluklar:** - Yaygın anksiyete bozukluğu - Travma sonrası stres bozukluğu - Obsesif kompulsif bozukluk - Somatoform bozukluklar - Madde kullanımına bağlı anksiyete bozukluğu ## Academic Sources and References 1. Erdoğan, S. “Panik Bozukluğunun Nörobiyolojisi.” Klinik Psikiyatri 10, no. 4 (2007): 3–13. https://jag.journalagent.com/kpd/pdfs/KPD\_10\_80\_3\_13.pdf. 2. Tamam, L. “Panik Bozukluk.” Actual Medicine Dergisi 17, no. 3 (2009): 32–38. https://www.researchgate.net/profile/Lut\_Tamam/publication/264734232\_Panik\_Bozukluk\_Panic\_Disorder/links/552aba1a0cf2779ab792efb7/Panik-Bozukluk-Panic-Disorder.pdf. 3. Tükel, R. “Panik Bozukluğu.” Klinik Psikiyatri Dergisi 5, no. 3 (2002): 5–13. https://jag.journalagent.com/kpd/pdfs/KPD\_5\_70\_5\_13.pdf.