Pamukkale Travertenleri

Sen hiç uzaktan kardan yapılmış dev bir şato ya da kocaman bir pamuk yığını gördüğünü hayal ettin mi? Denizli ilimizde bulunan Pamukkale Travertenleri, uzaktan bakıldığında tam da böyle büyüleyici bir masal diyarı gibi görünür. Ülkemizin en çok ziyaret edilen yerlerinden biri olan bu doğa harikası, aslında ne kardan ne de pamuktandır. Peki, bu bembeyaz güzellik nasıl ortaya çıkmıştır, hiç düşündün mü?

Pamukkale'nin bu pamuk gibi beyaz görünümünün sırrı, yer altından çıkan sıcacık sularda saklıdır. Bu bölgede sıcaklığı 35 derece ile 100 derece arasında değişen tam 17 farklı sıcak su kaynağı bulunur. Yer altından fokurdayarak çıkan bu termal suların içinde bol miktarda kalsiyum karbonat adında doğal bir mineral vardır.^【1】

Sıcak su, dağın yamaçlarından aşağıya doğru yavaşça akarken havayla buluşur. Su havayla temas ettiğinde içindeki bazı gazlar uçar ve geriye yumuşacık, jöle gibi bir madde kalır. Bu madde zamanla üst üste birikerek sertleşir ve bembeyaz kayalara, yani "traverten"lere dönüşür. Binlerce yıl boyunca damla damla, sabırla devam eden bu süreç, basamak basamak inen o harika beyaz terasları yaratmıştır.

Pamukkale'yi ziyaret ettiğinde göreceğin en önemli kural, beyaz basamaklarda ayakkabıyla yürümenin yasak olmasıdır. Bunun çok önemli bir sebebi var. Çökelen o beyaz maddeler, sertleşmeden önce tıpkı bir jel gibi yumuşacıktır. Eğer üzerine ayakkabıyla basılırsa bu hassas yapı kolayca ezilir, dağılır ve beyaz rengini kaybederek kararır.

Bu yüzden Pamukkale'yi korumak için sadece belirli yerlerde çıplak ayakla yürünmesine izin verilir. Ayakkabılar çıkarılarak yapılan bu yürüyüşler sayesinde travertenler zarar görmez ve bembeyaz kalmaya devam eder. Üstelik bu alan, tüm dünya için o kadar değerlidir ki UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'nde yer alır ve sıkı bir şekilde korunur.^【2】

Pamukkale sadece beyaz travertenlerden ibaret değildir, aynı zamanda harika bir doğal yaşam alanıdır. Travertenlerin çevresinde, dere kenarlarında ve tepelerde farklı bitkiler yaşar. Özellikle bahar ve yaz aylarında açan pembe çiçekleriyle zakkum (Nerium oleander) ve mor çiçekleriyle hayıt bitkileri bu bembeyaz manzaraya harika renkler katar.

Travertenlerin hemen üstünde, günümüzden binlerce yıl önce kurulmuş olan "Hierapolis" adında dev bir antik kent bulunur. Bergama Kralı II. Eumenes tarafından kurulan bu şehir, adını kraliçe Hiera'dan almıştır. Binlerce yıl önce insanlar, Pamukkale'nin sıcak sularının hastalıklara iyi geldiğine inanarak buraya kocaman bir sağlık şehri kurmuşlardır. Hatta o dönemde burası bir "Kutsal Kent" olarak anılmıştır. Bugün bile antik tiyatronun basamaklarında oturup geçmişe doğru hayallere dalabilirsin.