--- title: Palleci Dili slug: palleci-dili-1cb91 url: /detay/palleci-dili-1cb91 type: article language: Türkçe entity: primary: Palleci Dili type: article categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Diller Ve Dil Bilim slug: diller-ve-dilbilim url: /kategori/diller-ve-dilbilim - name: Sanat slug: sanat url: /kategori/sanat tags: - Palle - Palleci Dili - Bakırcılık - Muğla author: Elif Laçin created_at: 2025-10-31T14:41:45.006075+03:00 updated_at: 2025-11-01T09:27:10.294487+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/31/t8NWrAOGSh3A9HSEv422rbwJiI4AG4Ir.jpg --- # Palleci Dili ## Article Content **Palleci dili**, [Muğla](/tr/detay/nigde-province-83744/llms.txt) ilinin Kavaklıdere ilçesi ve çevresinde, özellikle bakırcı ve kalaycı esnafı arasında tarihsel süreç içerisinde gelişmiş olan, gizlilik esasına dayalı bir meslek dilidir. “Bakır” anlamına gelen *palle* kelimesinden türeyen bu adlandırma, yörede “[bakırcı dili](/tr/detay/kavaklidere-bakir-el-islemeciligi-14a83/llms.txt)”, “[kalaycı dili](/tr/detay/kalaycilik-76dc7/llms.txt)” veya “meekçi dili” biçimlerinde de kullanılmaktadır. Bu dil, yöre esnafının ticari yaşamında mesleki gizliliği korumak ve grup içi iletişimi sağlamak amacıyla oluşturulmuş, günümüzde ise unutulma sürecine girmiş [sözlü](/tr/detay/sozlu-a6048/llms.txt) bir iletişim aracıdır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/10/31/dbUXMBuxwzrm4Ph7msYrfd3sfVjvFBbR.jpg) *Palleci (AA)* ### **Tarihsel Arka Plan** [Palleci dilinin](/tr/detay/palleci-language-37cf5/llms.txt) kökeni yaklaşık **yedi yüzyıl öncesine** dayanmaktadır. Anadolu’da bakırcılık ve kalaycılığın gelişme gösterdiği dönemlerde, Kavaklıdere ve çevresinde faaliyet gösteren ustalar, ürünlerini satmak amacıyla Afyonkarahisar, Denizli, Nazilli, Tire ve Ödemiş gibi bölgelere seyahat etmişlerdir. Bu süreçte, mesleki sırlarının korunması, ticari güvenliğin sağlanması ve kazanç miktarlarının gizli tutulması amacıyla kendi aralarında anlaşabilecekleri özgün bir dil sistemi geliştirmişlerdir. ### **Dilsel Nitelik ve İşlev** Palleci dili, bağımsız bir dil olmayıp Türkçenin yöresel ağız özelliklerinden türetilmiş, sınırlı sayıda sözcük içeren bir **şifreli alt dil** niteliğindedir. Söz varlığının yaklaşık **üç yüz kelimeden** oluştuğu tespit edilmiştir.  Dilin temel işlevi, meslek grubuna özgü iletişimi kolaylaştırmak ve yabancıların anlayamayacağı bir konuşma sistemi oluşturmaktır. Bu yönüyle Palleci dili, Anadolu’daki Abdal dili, [Tahtacı dili](/tr/detay/tahtaci-turkmenleri-ea202/llms.txt) ve Çepni dilcesi gibi diğer gizli meslek dilleriyle ortak nitelikler taşımaktadır. ### **Araştırma Tarihi** Palleci dili hakkında ilk yazılı bilgilere 1930’lu yıllarda, Muğla yöresinde derlemeler yapan ilkokul öğretmeni **Zekâi Eroğlu**’nun *Muğla Tarihi* (1939) adlı eserinde rastlanmaktadır. Bilimsel nitelikteki ilk çalışma ise [Türk dilcisi](/tr/detay/turk/llms.txt) **Ahmet Caferoğlu** tarafından 1954 yılında yayımlanan *“Pallacı, Tahtacı ve Çepni Dillerine Dair”* başlıklı makalede gerçekleştirilmiştir. Caferoğlu, bu çalışmasında Palleci dilinin söz varlığını derlemiş, ses ve anlam özellikleri bakımından karşılaştırmalı incelemeler yapmıştır. [^1]  Sonraki yıllarda, öğretmen **Birgül Çirik**, öğrencisi **Selda Aykurt** ve yerel araştırmacı **Şükrü Kocabaş** tarafından yapılan derlemeler ile dilin sözlüğü genişletilmiş, **Mustafa Kocabaş** gibi usta [zanaatkârların](/tr/detay/zanaat-9531a/llms.txt) katkılarıyla söz varlığı ve örnek cümleler kayıt altına alınmıştır. 2000’li yıllarda gerçekleştirilen sözlü tarih çalışmalarıyla da dilin kullanımına ilişkin yeni veriler elde edilmiştir. [^2]  ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/10/31/vDTpOX5vncf8CrLleD9uTtX9S4ovx2kF.jpg) *Bakır Ürün (AA)* ### **Söz Varlığı ve Örnekler** Palleci dili, Türkçe kökenli kelimelere anlam kayması, ses değişimi veya mecaz yolu ile yeni işlevler kazandırılması suretiyle oluşturulmuştur. Sözcüklerin bir kısmı ticaret, el sanatı, kişiler arası ilişkiler ve gündelik yaşamla ilgilidir. **Örnek sözcüklerden bazıları şunlardır:** - *yıkım*: güzel - *kös*: çirkin - *metrek*: yabancı - *daban*: dört - *fatika*: beş - *galıngenek*: yedi - *marak zındanı*: lokanta - *nezilli zındanı*: banka - *yanbol ocağı*: karakol, askeri birlik - *tipilemek*: delmek - *kendirlemek*: satmak - *harlamak*: yıkanmak **Dilin kullanıldığı bazı örnek cümleler ise şu şekildedir:** - *Surttugumuz nasifin nezillisi tuna.* (“Yediğimiz yemeğin parası pahalı.”) - *Pallenin tipisi dunet, metrek çeklemesin.* (“Bakırın deliğini tıka, müşteri görmesin.”) ### **Günümüzdeki Durum** [Kavaklıdere’de bakırcılık](/tr/detay/kavaklidere-copper-craftsmanship-949e2/llms.txt) ve kalaycılığın üretim faaliyetleri azaldıkça, bu mesleğe özgü dilin kullanım alanı da daralmıştır. Günümüzde Palleci dilini akıcı biçimde konuşabilen kişiler neredeyse kalmamış, dil yalnızca yaşlı ustalar tarafından hatırlanan birkaç sözcük düzeyinde yaşamaktadır. Yerel kurumlar, bu dilin **somut olmayan kültürel miras** kapsamında korunması amacıyla çeşitli girişimlerde bulunmuştur. 2014 yılında yayımlanan Kavaklıdere Belediyesi Kültür Yayınları arasında Palleci diline ilişkin derlemelere yer verilmiş; ayrıca Güney Ege Kalkınma Ajansı iş birliğiyle dilin [sözlük](/tr/detay/sozluk-3/llms.txt) arşivinin oluşturulması yönünde çalışmalar başlatılmıştır. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Bakırı 48 Yıldır Çekiçle Süslüyor.” Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 31 Ekim 2025. https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/bakiri-48-yildir-cekicle-susluyor-/17.Anadolu Ajansı. "'Palleci' Dili Zamana Direniyor." Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 31 Ekim 2025. https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/palleci-dili-zamana-direniyor/808318.Caferoğlu, Ahmed. "Pallacı, Tahtacı ve Çepni Dilleri'ne Dair." Türkiyat Mecmuası 11 (1954): 41–56. Erişim tarihi: 31 Ekim 2025. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iuturkiyat/issue/18504/194844.Kavaklıdere Kaymakamlığı "Kavaklıdere Bakırcılığı ve Bakırcı/Kalaycı (Palleci) Dili." Kavaklıdere Kaymakamlığı. Erişim tarihi: 31 Ekim 2025. http://kavaklidere.gov.tr/kavakliderede-bakircilik-sanati.Sevinçli, Efdal. "Muğla Yöresinden Gizli Bir Dil: Palleci Dili." Kent ve Bellek. Erişim tarihi: 31 Ekim 2025. https://www.kentvebellek.com/haber/mugla-yoresinden-gizli-bir-dil-palleci-dili\_47/. ## Citations [^1]: Efdal Sevinçli, "Muğla Yöresinden Gizli Bir Dil: Palleci Dili," Kent ve Bellek, 6 Temmuz 2021, erişim tarihi 31 Ekim 2025, https://www.kentvebellek.com/haber/mugla-yoresinden-gizli-bir-dil-palleci-dili\_47/. [^2]: Efdal Sevinçli, "Muğla Yöresinden Gizli Bir Dil: Palleci Dili," Kent ve Bellek. 6 Temmuz 2021, erişim tarihi 31 Ekim 2025, https://www.kentvebellek.com/haber/mugla-yoresinden-gizli-bir-dil-palleci-dili\_47/.