---
title: Palimpsest
slug: palimpsest-2
url: /detay/palimpsest-2
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Palimpsest
  type: article
  disambiguation: Palimpsest: Yeniden yazılmış parşömenler. Eski yazılar silinmiş, fakat izleri görülebilir. Arkeoloji, mimari ve daha fazlasında kullanılır.
  categories:
    - name: El Sanatları Ve Geleneksel Sanatlar
      slug: el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar
      url: /kategori/el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar
    - name: Edebiyat
      slug: edebiyat
      url: /kategori/edebiyat
    - name: Tarih
      slug: tarih
      url: /kategori/tarih
  tags:
    - parşömen
    - Hat
    - Kâğıt
    - Yazı
author: Burak Enes
created_at: 2025-01-01T10:18:25.948635+03:00
updated_at: 2025-04-17T13:16:11.675641+03:00
---

# Palimpsest 

<!-- CONTEXT: Article Content for "Palimpsest " -->

## Article Content

Palimpsest [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) ikinci defa [yazı](/tr/detay/yazi-2/llms.txt) yazılabilmesi için eski yazının silindiği ancak eski yazının hafifçe göründüğü [parşömen](/tr/detay/parsomen-2/llms.txt) veya diğer yazı yüzeyleridir. Eskiden parşömenler kuzu, dana veya keçi yavrusunun derisinden yapılarak elde edilen, pahalı olduğu için sürekli bulunmayan bir yazım aracıdır. Bir kez kullanıldıktan sonra atılmayan parşömenler, her defasında yeni bir yazı için tekrar kullanılarak yazı yüzeylerinden [tasarruf](/tr/detay/tasarruf-3/llms.txt) edilmiştir. Asıl metnin silinmesi kazıma veya yıkama ile gerçekleşir.  Günlük kullanımda palimpsest terimi, mimarlık, arkeoloji ve jeomorfolojide de bir amaç için yapılmış veya üzerinde çalışılmış ve daha sonra başka bir amaç için yeniden kullanılmış bir nesneyi belirtmek için kullanılır; örneğin, ters tarafı boş olan ve yeniden kazınmış olan anıtsal bir pirinç [levha](/tr/detay/levha/llms.txt).

### **Etimoloji**

İngilizceye Latince *palimpsestus&#32;*kelimesinden, Latinceye ise Yunanca *palimpsestos&#32;*kelimesinden geçmiştir. Yunanca bu [kelime](/tr/detay/kelime-750412/llms.txt) "yeniden kazınmış" veya "yeniden silinmiş" anlamına gelir. Yunanca *palin* "tekrar, yeniden" anlamına gelirken *psao* "kazımak" veya "sıyırmak" anlamındadır. [Batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt)'da *codex rescriptus&#32;*(tekrar kullanılmış el yazması), Arapçada *tırs&#32;*veya *tıls* diye bilinir.

### **Kullanım ve örnekler**

Yazı yüzeyinden silinen yazıya "alttaki yazı" (Scriptio inferior), yeni yazıya ise "üstteki yazı" (Scriptio supreior) adı verilir. Üstteki yazı farklı bir dilde ve farklı veya aynı [hat](/tr/detay/hat/llms.txt) geleneğine ait olabileceği [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt), alttaki yazı üstteki yazıdan daha eski veya onunla çağdaş olabilir. Bazı Arapça papirüs palimpsestlerin günümüze ulaştığına ve birkaç tane yeniden kullanılmış parşömenin varlığına dair delil bulunmaktadır. Tahmin edilen parşömen palimpsestlerin en eski iki örneği [Kur](/tr/detay/kur-3/llms.txt)'ân parçaları ihtiva eden ve 1992 ile 2000 yıllarında Londra'da bir müzayedede satılan iki palimpsesttir. Alba Fedeli tarafından bu iki palimpsest üzerine [yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt) zamanda yapılan analiz, hem alttaki yazı hem de standart [Osman](/tr/detay/osman-2/llms.txt) Mushafı arasındaki farkları göstermektedir.

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/01/An8n6R7huur8SZsPecv24GWjJIQACaNt.jpeg)
*(Elimize ulaşan en eski Kur'an kopyalarından birinin parçası palimpsest bir parşömen. Altta ve üstte bulunan iki yazı Bakara Suresine aittir.)*

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Palimpsest " -->

## Academic Sources and References

1. Gacek, Adam. 2001. The Arabic manuscirpt tradition: a glossary of technical terms and bibliography. Leiden/Chicago.Déroche, François. 2006. Islamic codicology: an introduction to the study of manuscripts in Arapic script. London.Fendall. Ramsey. 2003. Islamic calligraphy. London.Frase, Marcus & Kwiatkowski, Will. 2006. Ink and gold: Islamic calligraphy. London.Fedeli, Alba. 2007. Early evidences of variant readings in Qur'anic manuscripts. Berlin.Page-Phillips, John. 1980. Palimpsests - the backs of monumental brasses.Gacek, Adam. 2020. Arapça El Yazmaları İçin Rehber, Klasik Yayınları.Apaydın, Banu. 2019. Palimpsest kavramı ve mekansal dönüşüm.https://www.etymonline.comhttps://www.ancient-origins.net