--- title: Pacman Bulutsusu (NGC 281) slug: pacman-bulutsusu-ngc-281-6a29e url: /detay/pacman-bulutsusu-ngc-281-6a29e type: article language: Türkçe entity: primary: Pacman Bulutsusu (NGC 281) type: article disambiguation: Pacman Bulutsusu (NGC 281): Cassiopeia'daki ünlü H II bölgesi. Yıldız oluşum bölgesi ve genç yıldızlar içerir. categories: - name: Astronomi slug: astronomi url: /kategori/astronomi tags: - Pacman Bulutsusu - NGC 281 - Cassiopeia - H II bölgesi - Yıldız oluşumu author: Osman Özbay created_at: 2025-07-17T02:04:54.096622+03:00 updated_at: 2025-07-22T12:15:49.078655+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/16/tUZvM3XBWQkdpMSNir1GC9ajTqOx5mBK.jpeg --- # Pacman Bulutsusu (NGC 281) ## KURE Information Cards ![pac.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/16/O4TA1qJNKEGZaaJPFhFK39UdYGLbKKWN.jpeg) *Pacman Bulutsusu* | Field | Value | |-------|-------| | Uzaklık(lar) | ~6.500 – 9.500 ışık yılı | | Spektral Özellik | Hα emisyonu,H II bölgesi | | İlk Gözlem | Edward E. Barnard 1883 | | İçerdiği Küme | IC 1590 (açık küme, O-B tayf tipi yıldızlar) | | Gerçek Çap | ~48–70 ışık yılı | | Açısal Boyut | ~18–35 yaydakika | ## Article Content NGC 281, astronomide sıklıkla “[Pacman Bulutsusu](/tr/detay/pacman-nebula-ngc-281-5a75e/llms.txt)” olarak anılan, Cassiopeia takımyıldızı yönünde yer alan ve H II bölgesi sınıfında değerlendirilen bir emisyon bulutsusudur. Görsel benzerliği nedeniyle "Pacman" takma adını alan bu bulutsu, astronomik sınıflandırmalarda hem yıldız oluşum bölgesi hem de genç yıldızlar içeren bir OB birliği olarak dikkate alınır. İlk olarak 1883 yılında Amerikalı astronom Edward Emerson Barnard tarafından keşfedilmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/07/16/FooEltd5Dcwq34W2c5hgQXuD65JKNC1B.jpeg) *Pacman Bulutsusu. (NASA)* ### **Fiziksel ve Gözlemsel Özellikleri** ### **Konumu ve Uzaklığı** NGC 281, Cassiopeia takımyıldızında yer alır ve Dünya’dan yaklaşık olarak 9.200 [ışık yılı](/tr/detay/isik-yili-c8c6a/llms.txt) (yaklaşık 2.800 parsek) uzaklıktadır. Ancak farklı kaynaklarda bu uzaklık 6.500 ila 9.500 ışık yılı arasında değişmektedir. Bulutsunun [Samanyolu Galaksisi](/tr/detay/samanyolu-galaksisi-b4e8a/llms.txt)'nin Perseus kolu üzerinde konumlandığı bilinmektedir. Gök koordinatları: - **Rektasensiyon**: 00h 52m 59s - **Deklinasyon**: +56° 37′ 19″ ### **Açısal Boyutu ve Gerçek Boyutu** NGC 281'in gökyüzündeki açısal boyutu bazı kaynaklarda yaklaşık 18 yaydakika olarak belirtilmiştir; bu da yaklaşık 48 ışık yılı genişliğe denk gelir. Bununla birlikte literatürde bu değeri 30–35 yaydakika civarında veren kaynaklar da bulunmaktadır. Bulutsunun içinde çok sayıda yıldız doğum bölgesi ve yoğun gaz yapıları gözlemlenmektedir. ### **Yapısal Özellikler ve Bileşenleri** ### **H II Bölgesi** NGC 281 bir H II bölgesi olarak sınıflandırılır; bu da içerisinde genç ve sıcak yıldızların yaydığı morötesi ışınımla iyonize olmuş hidrojen gazı barındırdığı anlamına gelir. Bu iyonlaşmış gazlar, karakteristik kırmızı emisyonuyla gökbilimsel gözlemlerde seçilir. ### **Bok Kürecikleri** Bulutsunun içerisinde birkaç adet Bok küreciği (Bok globules) bulunur. Bu karanlık, yoğun gaz ve toz yapıları, yeni [yıldızların oluştuğu bölgeler](/tr/detay/yildiz-2/llms.txt) olarak kabul edilir. Bu tür yapıların varlığı, NGC 281’i yıldız oluşumu üzerine yapılan çalışmalarda önemli hale getirmiştir. ### **IC 1590 Açık Kümesi** NGC 281 içinde yer alan IC 1590 adlı açık yıldız kümesi, bulutsuyu şekillendiren ve iyonize eden yıldızlardan oluşur. Küme, özellikle O tipi yıldızlar barındırır; bu yıldızlar, güçlü morötesi ışımaları sayesinde çevrelerindeki hidrojen gazını iyonize ederek emisyon bulutsusunun parlaklığını sağlar. ### **Spektral Özellikler ve Yayılım** NGC 281, spektrumda H-alfa (656.3 nm) çizgilerinde emisyon gösteren tipik bir H II bölgesidir. Bu çizgi, iyonize hidrojen atomlarının karakteristik ışıması olup, bulutsunun yapısal sınırlarını belirlemede kullanılır. [O III] ve [S II] gibi çizgilerin gözlemlenebilirliğine ilişkin ifadeler bazı çalışmalarda geçmekte olup, genel literatürde sınırlı düzeyde yer bulmaktadır. ### **Teknik Özellikler** - **Uzaklık**: \~6.500 – 9.500 ışık yılı - **Açısal Boyut**: \~18–35 yaydakika - **Gerçek Çap**: \~48–70 ışık yılı - **Spektral Özellik**: H II bölgesi, Hα emisyonu - **İçerdiği Küme**: IC 1590 (açık küme, O-B tayf tipi yıldızlar) - **İlk Gözlem**: 1883, Edward E. Barnard ### **Gözlemsel Durum ve İnceleme Teknikleri** NGC 281, amatör astronomlar tarafından da gözlemlenebilen parlak bir nesnedir. H-alfa filtreleri kullanılarak yapılan dar bant görüntüleme çalışmaları, bulutsunun gaz yapısını detaylı biçimde ortaya çıkarır. Ayrıca optik ve kızılötesi teleskoplarla yapılan gözlemler, yıldız oluşum bölgeleri hakkında daha fazla bilgi sağlamaktadır. [Spitzer Uzay Teleskobu](/tr/detay/galex-uzay-teleskobu-a715d/llms.txt), NGC 281’in iç yapılarının termal kızılötesi bantlarda incelenmesine katkı sunmuştur. ## Academic Sources and References 1. NASA. “The Pacman Nebula.” NASA Science. https://science.nasa.gov/resource/the-pacman-nebula/. Erişim 16 Temmuz 2025.NASA. “Ground-Based Image of the Star-Forming Region NGC 281.” NASA Science. https://science.nasa.gov/asset/hubble/ground-based-image-of-the-star-forming-region-ngc-281/. Erişim 16 Temmuz 2025.Chandra X-ray Observatory. “NGC 281: A Star-Forming Region in Cassiopeia.” Chandra X-ray Observatory Photo Album. https://chandra.harvard.edu/photo/2011/ngc281/. Erişim 16 Temmuz 2025.Fort Lewis College Observatory. “NGC 281.” Observatory Image Gallery. https://www.fortlewis.edu/observatory/image\_detail.asp?ID=269. Erişim 16 Temmuz 2025.NASA. “Nearby Dust Clouds in the Milky Way.” NASA Science. https://science.nasa.gov/asset/hubble/nearby-dust-clouds-in-the-milky-way/. Erişim 16 Temmuz 2025.VisibleDark. “The Pacman Nebula – NGC 281.” VisibleDark.ca. https://visibledark.ca/the-pacman-nebula-ngc-281/. Erişim 16 Temmuz 2025.AstroBackyard. “NGC 281 – The Pacman Nebula.” AstroBackyard. https://astrobackyard.com/ngc-281-the-pacman-nebula/. Erişim 16 Temmuz 2025.