--- title: Özvatan Çiçek Balı slug: ozvatan-cicek-bali-3df80 url: /detay/ozvatan-cicek-bali-3df80 type: article language: Türkçe entity: primary: Özvatan Çiçek Balı type: article disambiguation: Özvatan Çiçek Balı: Kayseri'nin eşsiz florasından, tescilli, doğal lezzet. categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi tags: - Özvatan Çiçek Balı - Kayseri author: Elif Laçin created_at: 2025-08-16T18:45:48.375036+03:00 updated_at: 2025-08-17T11:30:45.853003+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/iWBIxTlbvSe40Pa0cybKVpWQ7vA4HvUy.jpg --- # Özvatan Çiçek Balı ## KURE Information Cards ![0146dc5a-0c96-4440-bbb3-f2985a2f858a.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/qebYA1nKRnBTLu3CDrAj3IzUSeLt2zUF.jpeg) *Özvatan Çiçek Balı* | Field | Value | |-------|-------| | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Bal | | İl(ler) | Kayseri | | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Menşe Adı | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Özvatan Kaymakamlığı | | Tescil Tarihi(Metin) | 16.11.2020 | | Tescil Numarası(Metin) | 593 | | Başvuru Tarihi(Metin) | 18.09.2018 | ## Article Content Özvatan çiçek balı, [Kayseri](/tr/detay/kayseri-pastirma-42aa5/llms.txt) ilinin Özvatan ilçesinde üretilen ve bölgenin zengin florasına dayalı olarak Kafkas melezi arılar tarafından oluşturulan bir çiçek balıdır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında menşe adı olarak 18 Eylül 2018 tarihinde başvurusu yapılmış ve 15 Kasım 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Tescil, Özvatan Kaymakamlığı tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu [bal](/tr/detay/bal/llms.txt), yalnızca Özvatan ilçesi sınırları içinde üretilir ve ürün ya da ambalajında “Özvatan Çiçek Balı” ibaresi ile menşe adı amblemi taşır. ### **Üretim Bölgesi ve Floranın Özellikleri** Özvatan, su kaynaklarının bolluğu, değişken rakımı ve zengin bitki örtüsüyle arıcılık için elverişli bir bölgedir. İlçede 103 çeşit çiçekli bitki ve yaklaşık 50 ağaç türü bulunur. Bu çeşitlilik, çiçeklenme süresinin uzun olmasına olanak tanır ve bal üretim sezonunu uzatır. Bölgenin flora yapısında, bal arılarının polen ve nektar topladığı başlıca bitkiler arasında yem bitkileri olan *Trifolium spp.* (üçgül), *Vicia spp.* (kır yoncası, kış fiği) ve *Onobrychis viciifolia* (korunga) yer alır. Ayrıca, *Trigonella foenum-graecum* (çemen), *Pimpinella anisum* (anason) ve çeşitli meyve ağaçları da arıların yoğun olarak kullandığı bitkilerdir. Doğal olarak yetişen *Eryngium campestre* (boğa dikeni), *Centaurea spp.* (güneş çiçeği-çoban dikeni), *Bupleurum rotundifolium* (tavşan kulağı), *Cirsium arvense* (köy göçürten) ve *Brassica spp.* (hardalgiller) gibi bitkiler, balın karakteristik özelliklerini şekillendiren önemli unsurlardır. Kekik ve geven bitkileri bölgede baskın olup, engebeli arazideki farklı çiçeklenme evreleri bal üretiminde verim avantajı sağlar. Balda tespit edilen polenler, *Fabaceae*, *Apiaceae*, *Asteraceae*, *Rosaceae*, *Brassicaceae* gibi familyalara aittir. Başlıca polen kaynakları arasında *Trifolium spp.*, *Eryngium campestre*, *Pyrus spp.*, *Vicia spp.*, *Brassica spp.*, *Cirsium arvense*, *Pimpinella anisum*, *Onobrychis viciifolia* ve *Trigonella foenum-graecum* bulunur. Sekonder olarak *Lotus spp.*, *Thymus spp.* ve *Lotus corniculatus* gibi bitkilerin polenleri, minör oranda ise *Carduus nutans*, *Plantago lanceolata*, *Taraxacum officinale* gibi taksonlar gözlemlenir. Eser miktarda polen içeren bitkiler arasında ise *Pinus spp.*, *Cistus spp.*, *Euphorbia macroclada* ve *Castanea sativa* gibi türler yer alır. ### **Ayırt Edici Özellikler** Özvatan [çiçek balını](/tr/detay/dikmen-cicek-bali-860c6/llms.txt) diğer ballardan ayıran temel özellik, bölgede yaygın olarak ekilen yem bitkileri ile endemik türlerin polenlerinin balda yoğun bulunmasıdır. Özellikle *Centaurea spp.*, *Eryngium campestre*, *Bupleurum rotundifolium*, *Cirsium arvense* ve *Brassica spp.* gibi doğal bitkilerin polenleri, balın özgün karakterini oluşturur. Bal, Kafkas melezi arılar tarafından üretilir; bu arılar, uzun dilleriyle derin tüplü çiçeklerden nektar toplama konusunda avantaj sağlar. ##### **Fiziksel ve Kimyasal Özellikler** - **Diastaz sayısı**: 15,9–29,7 - **Fruktoz+Glukoz**: %70,9–72,5 - **Fruktoz/Glukoz oranı**: 1,2 - **Sakkaroz**: Tespit edilebilir seviyede bulunmaz - **Nem**: %15,8–17,5 - **Prolin değeri**: 635–1571 #### **Üretim Süreci** Özvatan’da arıcılık, yaklaşık 5000 kovanla yürütülür ve tüm kovanlar arıcı-kovan takip sistemine kaydedilir. Üretim, tamamen Özvatan ilçesi sınırları içinde gerçekleşir. Kovanlar ve arılar bölgede kışlatılır; kovan temizliği fiziksel yöntemlerle yapılır. Arıcılar, 10 km’lik uçuş alanı içinde belirlenmiş bölgelerde kovanlarını kurar. Hastalık ve zararlılarla mücadelede, Türk Gıda Kodeksi’ne uygun zirai ilaçlar izin verilen miktarlarda kullanılır. ##### **Kışlatma** Arılar, sonbaharda bakım yapılarak Özvatan’da kışlatılır. Kapalı alanlarda veya üstleri örtülü olarak tutulan arılar, ilkbahara kadar dokunulmaz. Bu dönemde parazitlere karşı ilaçlama yapılır ve arılar, peteklerde bırakılan ballar, kek (bal ve pudra şekeri karışımı) veya şurup (şeker ve su karışımı) ile beslenir. ##### **Sağım** Bal hasadı, iklim koşullarına ve balın olgunlaşmasına bağlı olarak temmuz ayının ikinci yarısında başlar ve ağustos ayının ilk haftasına kadar sürer. Bölgede gezginci arıcılık olmadığından tek sağım yapılır. Sağım, geleneksel yöntemlerle gerçekleştirilir: körükle hafif dumanlama yapılarak çerçeveler ballıklardan alınır, sırlar bıçak veya tarakla temizlenir ve bal süzme makinelerinde süzülür. Bal, 1-2 gün dinlendirildikten sonra süzgeçten geçirilerek cam kavanozlara doldurulur. ##### **Bakım ve Besleme** İlkbaharda ana arı kontrolü ve kovan daraltma yapılır. Hava koşullarına göre arılar kek veya şurupla beslenir ve parazit ilaçlaması uygulanır. Bal üretiminin başlamasından en az 15 gün önce (haziranın ilk yarısı) besleme kesilir. Hasattan sonra yavru teşviki için şurup takviyesi yapılır ve sonbaharda kışa hazırlık için son bakımlar tamamlanır. ##### **Depolama ve Ambalajlama** Sağım sonrası bal, Özvatan Tarımsal Kalkınma Kooperatifinde 0,5 kg, 1 kg ve 2 kg’lik cam kavanozlara doldurulur. Bal, 15°C’nin üzerindeki depolarda saklanır. ### **Denetim** Özvatan çiçek balının üretimi, Özvatan Kaymakamlığı koordinasyonunda; Kaymakamlık, Özvatan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Özvatan Belediyesi ve Özvatan Tarımsal Kalkınma Kooperatifinden oluşan en az dört kişilik bir denetim merci tarafından yılda üç kez (kışlatma, sağım, pazarlama/satış dönemlerinde) denetlenir. Gerektiğinde veya şikayet üzerine ek denetimler yapılır. Numune analizleri, il kontrol laboratuvarları veya uygun görülen diğer laboratuvarlarda gerçekleştirilir. Denetimler, üretim metoduna uygunluğu kontrol eder ve gerekli hallerde kimyasal, fiziksel ve şeker kompozisyon analizleri yapılır. ## Academic Sources and References 1. Özvatan Kaymakamlığı. “Özvatan Çiçek Balı Tescillendi.” T.C. Özvatan Kaymakamlığı. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2025. http://www.ozvatan.gov.tr/ozvatan-cicek-bali-tescillendiTürk Patent ve Marka Kurumu. “Özvatan Çiçek Balı.” Türk Patent ve Marka Kurumu. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38627Türk Patent ve Marka Kurumu. Özvatan Çiçek Balı Coğrafi İşaret Belgesi. Türk Patent ve Marka Kurumu. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/f43e8f31-0e04-42ca-9a37-0992dfec26ab.pdf