---
title: Özbekistan'ın Egemenliğini ve Bağımsızlığını İlan Etmesi
slug: ozbekistanin-egemenligini-ve-bagimsizligini-ilan-e
url: /detay/ozbekistanin-egemenligini-ve-bagimsizligini-ilan-e
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Özbekistan'ın Egemenliğini ve Bağımsızlığını İlan Etmesi
  type: article
  disambiguation: Özbekistan'ın bağımsızlığını ilanı, 1991 referandumuyla resmileşti.  Orta Asya'da jeopolitik dengeyi değiştiren tarihi bir adım.
  categories:
    - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler
      slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler
      url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler
  tags:
    - referandum
    - Egemenlik
    - Jeopolitik
    - Bağımsızlık
    - Özbekistan
author: Duygu Şahinler
created_at: 2025-06-20T06:00:36.016098+03:00
updated_at: 2025-06-20T09:23:34.723743+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/20/ebY49rHpQPOS5G6RHiYZ8U1NWkHVfenL.png
---

# Özbekistan'ın Egemenliğini ve Bağımsızlığını İlan Etmesi

<!-- CONTEXT: Article Content for "Özbekistan'ın Egemenliğini ve Bağımsızlığını İlan Etmesi" -->

## Article Content

**Özbekistan’ın egemenliğini ilan etmesi**, [Sovyetler Birliği](/tr/detay/rusya-federasyonu/llms.txt)’nin çözülme sürecinde, ülkenin siyasi bağımsızlığını elde etmeye yönelik ilk resmî adımıdır. Bu gelişme, Orta Asya’daki jeopolitik dengeleri ve bölgesel güç ilişkilerini yeniden şekillendirmiştir.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasına yol açan siyasi ve ekonomik krizlerin yoğunlaştığı 1990’lı yıllarda, birçok Sovyet Cumhuriyeti gibi [Özbekistan](/tr/detay/ozbekistan-2/llms.txt) da bağımsızlık taleplerini yükseltmiştir. Bu kapsamda, **20 Haziran 1990 tarihinde** Özbekistan egemenliğini ilan etmiştir. Bu egemenlik ilanı, cumhuriyetin SSCB içerisindeki **yasal bağlılığını&#32;**sürdürmekle birlikte, kendi iç işlerinde bağımsız hareket etme kararlılığını yansıtmıştır.

### **Bağımsızlık İlanı ve Referandum**

Özbekistan, **1 Eylül 1991** tarihinde tam bağımsızlığını ilan etmiş, ardından **29 Aralık 1991** tarihinde yapılan referandumda halkın %86’sının onayı ile bu karar meşruiyet kazanmıştır. Böylece Özbekistan, kendi ulusal sınırlarını, yönetim yapısını ve dış politikasını belirleme hakkını fiilen elde etmiştir.

### **Uluslararası Tanınma ve Türkiye ile Diplomatik İlişkiler**

Bağımsızlık ilanından sonra **Türkiye,&#32;**16 Aralık 1991 tarihinde Özbekistan’ın bağımsızlığını tanıyan **ilk ülke&#32;**olmuştur. Diplomatik ilişkiler ise 4 Mart 1992’de resmen başlamıştır. Bu, [Türkiye](/tr/detay/turkiye-2/llms.txt)-Özbekistan ilişkilerinin hem siyasi hem de ekonomik düzlemde hızla gelişmesine katkı sağlamıştır.


[Türkiye ve Özbekistan Bayrakları (AA)](https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/ozbekistan-turkiye-ticaret-hacminin-3-milyar-dolara-ulasmasi-bekleniyor/2123054)

### **Yönetim ve Reform Süreci**

Bağımsızlığın ardından Özbekistan, Sovyet tipi merkezî yönetim modelinden uzaklaşarak **demokratik, laik ve piyasa ekonomisine dayalı** bir devlet yapısı oluşturmayı hedeflemiştir. 1992 yılında kabul edilen anayasa ile bir başkanlık sistemi kurulmuş; yasama, yürütme ve yargı organları kuvvetler ayrılığı esasına göre yeniden yapılandırılmıştır.

### **Jeopolitik Sonuçlar ve Bölgesel Rol**

[Özbekistan’ın egemenliğini ilan etmesi](/tr/detay/proclamation-of-the-sovereignty-and-independence-o/llms.txt), ülkeyi sadece Orta Asya’nın değil, Avrasya’nın da kilit ülkelerinden biri hâline getirmiştir. Gerek zengin yeraltı kaynakları, gerekse Yeni İpek Yolu Projesi gibi uluslararası girişimlerdeki stratejik konumu sayesinde Özbekistan, bağımsızlık sonrası süreçte bölgesel bir denge unsuru hâline gelmiştir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Özbekistan'ın Egemenliğini ve Bağımsızlığını İlan Etmesi" -->

## Academic Sources and References

1. Anadolu Ajansı. "Özbekistan-Türkiye ticaret hacminin 3 milyar dolara ulaşması bekleniyor." Anadolu Ajansı. Son Erişim 20 Haziran 2025. https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/ozbekistan-turkiye-ticaret-hacminin-3-milyar-dolara-ulasmasi-bekleniyor/2123054Budulgan, Seyit Ali. “Özbekistan’ın Jeopolitik Önemi.” Asya Araştırmaları Dergisi, cilt 4, sayı 2, 2022, ss. 167–182. https://dergipark.org.tr/en/pub/asyar/issue/59143/841923Hepaktan, C. Erdem ve Coşkun Çılbant. “Geçmişten Günümüze Türkiye ile Özbekistan’ın Dış Ticaret İlişkileri.” CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, cilt 14, sayı 2, 2016, ss. 97–107. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cbayarsos/issue/24358/258197Özer, Mehmet Akif ve Bakhtiar Ortaq. “Özbekistan’ın Yönetim Sistemi, Personel Rejimi ve Kamu Hizmeti Reformları.” bilig, sayı 109, 2024, ss. 129–158. https://dergipark.org.tr/tr/pub/bilig/article/1477207

<!-- CONTEXT: Related Articles for "Özbekistan'ın Egemenliğini ve Bağımsızlığını İlan Etmesi" -->

## Related Articles

- [ÖZBEKİSTAN](//detay/ozbekistan-2/llms.txt)