--- title: Orakkanat (Gonepteryx rhamni) slug: orakkanat-gonepteryx-rhamni-1a3ea url: /detay/orakkanat-gonepteryx-rhamni-1a3ea type: article language: Türkçe entity: primary: Orakkanat (Gonepteryx rhamni) type: article categories: - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji tags: - gonepteryx rhamni - kelebek - Zooloji - doğa author: Fatih Kartal created_at: 2026-02-06T18:49:26.116117+03:00 updated_at: 2026-02-24T15:27:50.561610+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/02/06/Qm5lWI1XBdiGejc4SQx07u9LoR0vto3Z.jpg --- # Orakkanat (Gonepteryx rhamni) ## KURE Information Cards ![gonepteryx-rhamni-6877371_1280.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/02/06/fvz3HjBd3osVDB6mrVWOtdXguOrBD8Nn.jpg) *Orakkanat (Gonepteryx rhamni)* | Field | Value | |-------|-------| | Familya(lar) | Pieridae | | Habitat | Orman açıklıkları,nemli vadiler (0 - 3500 m).,bahçeler | | Bilimsel Ad(lar) | 1758),Gonepteryx rhamni (Linnaeus | | Davranış | Protandri (Erkeklerin kış uykusundan dişilerden önce uyanması). | | Genom Boyutu | ~15.351 baz çifti (Tam mitokondriyal genom). | | Konakçı Bitkiler | Frangula alnus (Barut ağacı) ve Rhamnus (Cehri) türleri. | | Eşeysel Dimorfizm | Erkekler parlak sarı; dişiler soluk yeşilimsi/beyaz renktedir. | | Kanat Açıklığı | 60 - 74 mm | | Yaşam Süresi | 10 - 12 ay (Yetişkin evrede en uzun yaşayan türlerden biri) | | Yaygın Adı | Orakkanat, Limon Kelebeği, Brimstone | ## Article Content *Gonepteryx rhamni*, Pieridae familyasına mensup, halk arasında "Orakkanat" veya "Limon Kelebeği" olarak bilinen, Palearktik biyocoğrafik bölgesinde yaygın bir kelebek türüdür. Karakteristik kanat yapısı, bir yaprağın damar yapısını ve şeklini andıracak şekilde evrimleşmiş olup uç kısımları belirgin bir kanca formuna sahiptir. Taksonomik olarak ilk kez 1758 yılında [Linnaeus](/tr/detay/kucuk-agac-ebabili/llms.txt) tarafından tanımlanan bu tür, yetişkin evrede kış uykusuna yatabilmesi ve yaklaşık 10-12 aya ulaşan ömrüyle en uzun yaşayan [kelebek türlerinden](/tr/detay/common-brimstone-gonepteryx-rhamni-d0558/llms.txt) biri olarak kabul edilir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/06/M38FZl8rtdeRK3I8TWUSbacEtGWS8UaA.jpg) *Gonepteryx rhamni (Pıxabay)* ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/06/hd7r2Q9QdM7iO9QhSaVKiKs2beANF3P4.jpg) *Gonepteryx rhamni (Pıxabay)* ### **Morfolojik Özellikler ve Mitokondriyal Yapı** Türün morfolojisinde belirgin bir eşeysel dimorfizm gözlenir; erkek bireyler parlak limon sarısı renkteyken, dişiler soluk yeşilimsi veya kremsi beyaz tonlardadır. Her iki eşeyin kanat ortasında turuncu-kahverengi birer diskal benek bulunur ve vücutları gri renkli uzun tüylerle kaplıdır. Genetik düzeyde yapılan araştırmalar, *Gonepteryx rhamni*'nin tam mitokondriyal genomunun yaklaşık 15.351 baz çifti uzunluğunda olduğunu göstermektedir. Bu genom yapısı; 13 protein kodlayan gen (PCG), 22 transfer RNA (tRNA) geni ve 2 ribozomal RNA (rRNA) geni içermektedir. ### **Habitat ve Ekolojik Gereksinimler** *Gonepteryx rhamni*, deniz seviyesinden yüksek rakımlı dağlık alanlara kadar uzanan orman açıklıkları, vadi yamaçları ve bahçelerde yayılış gösterir. Türün üreme başarısı, konakçı bitki türleri olan *Frangula alnus* (barut ağacı) ve *Rhamnus* (cehri) türlerinin mevcudiyetine sıkı sıkıya bağlıdır. Dişiler yumurtalarını bu bitkilerin genç sürgünlerine veya yaprak tomurcuklarına bırakmayı tercih ederler; bu seçim larvaların beslenme kalitesini doğrudan etkiler. Ayrıca bu [kelebekler](/tr/detay/kelebekler-vadisi-79ff5/llms.txt), besin arayışında çiçek kokularına karşı hassas anten tepkileri geliştirerek koku sinyallerini etkin bir şekilde kullanırlar. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/06/J5bNctWciZYyD6eqp5DMDkqojPg9fc4j.jpg) *Gonepteryx rhamni (Pıxabay)* ### **Üreme Fenolojisi ve Yaşam Döngüsü** İsveç gibi kuzey bölgelerde yapılan çalışmalar, erkek bireylerin dişilerden daha önce kış uykusundan uyandığını (protandri) ve bu durumun üreme zamanlaması açısından stratejik bir avantaj sağladığını ortaya koymuştur. Yılda tek bir nesil veren türde, yaz ortasında pupadan çıkan yeni nesil erginler, kış uykusuna yatmadan önce enerji depolamak amacıyla yoğun bir şekilde beslenirler. Kışlama alanları olarak genellikle sarmaşık kümeleri veya yoğun çalılıklar gibi korunaklı bitki örtülerini tercih ederek ekstrem hava koşullarından korunurlar. ## Academic Sources and References 1. AdaMerOs Kelebek Türkiye. "Orakkanat / Brimstone | Common Brimstone (Gonepteryx rhamni)." Erişim Tarihi: 1 Şubat 2026. http://www.adamerkelebek.org/IcerikDetay.asp?IcerikKatId=9&TurId=14&dil=TR 2. Andersson, Susanna. 2003. "Antennal responses to floral scents in the butterflies Inachis io, Aglais urticae (Nymphalidae), and Gonepteryx rhamni (Pieridae)." Chemoecology 13: 13–20. Erişim Tarihi: 1 Şubat 2026. https://doi.org/10.1007/s000490300001 3. Boylu, Ökkeş, Cengiz Bahadıroğlu ve Hakan Bozdoğan. "Başkonuş ve Tekir Yaylasında (Kahramanmaraş) Pieridae (Lepidoptera) Faunası ve Dağılımı Üzerine Araştırma." Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 13, no. 2 (2012): 181–196. Erişim Tarihi: 1 Şubat 2026. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/25788 4. Gutiérrez, David., ve Chris. D. Thomas. 2000. "Marginal Range Expansion in a Host-Limited Butterfly Species Gonepteryx rhamni." Ecological Entomology 25: 165–170. Erişim Tarihi: 1 Şubat 2026. https://doi.org/10.1046/j.1365-2311.2000.00241.x 5. Zhang, Min, Jie Yin, Pengjuan Ma, Tao Li, Tianwen Cao ve Yang Zhong. "Complete mitochondrial genomes of Aporia crataegi, Gonepteryx rhamni and Appias remedios (Lepidoptera, Pieridae) and phylogenetic relationship of other Pieridae species." International Journal of Biological Macromolecules 129 (2019): 220-230. Erişim 1 Şubat 2026. https://doi.org/10.1016/j.ijbiomac.2019.02.124