--- title: Ömerli (İlçe) slug: omerli-ilce-400a1 url: /detay/omerli-ilce-400a1 type: article language: Türkçe entity: primary: Ömerli (İlçe) type: article disambiguation: Ömerli (Mardin): Tarihi ve doğal güzellikleriyle büyüleyici Güneydoğu Anadolu ilçesi. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - İlçe - Ömerli - Mardin author: Muhammed Samed Acar created_at: 2025-04-09T19:05:11.334945+03:00 updated_at: 2025-04-17T09:51:22.095443+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/09/cATzwSOZCTajjdgVpy3bzhgvbVaoy5VR.jpeg --- # Ömerli (İlçe) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Ömerli (İlçe) ![4-1108710073-1.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/09/vb9eXLtDuQHzGoFXAp23E0DkmZwqfiQG.jpeg) *Ömerli (District)* | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Metin) | 401-409 km² | | Eski Ad(lar) | Maserti | | Mardin’e Uzaklık | 28 km | | Komşu İlçeler | Midyat (doğu), Yeşilli (batı), Nusaybin ve Mardin (güney), Savur (kuzey) | | İlçe Oluş Tarihi | 1953 | | Konum | Mardin,Türkiye,Güneydoğu Anadolu Bölgesi | ## Article Content **Ömerli**, Türkiye’nin Güneydoğu [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Bölgesi’nde, Mardin iline bağlı bir ilçedir. Eski adı Maserti olan bu yerleşim, zengin tarihi, çeşitli kültürel dokusu ve coğrafi özellikleriyle dikkat çeker. 1953 yılında ilçe statüsüne kavuşan Ömerli, Mardin’in doğusunda [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alır ve 401-409 km² arasında değişen yüzölçümüyle bölgenin [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir parçasıdır. ### **Tarihçe** Ömerli’nin kuruluşu hakkında kesin bir [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) bulunmamakla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), arkeolojik bulgular ilçenin çok eski bir geçmişe sahip olduğunu ortaya koyar. Yukarı Mezopotamya olarak bilinen bölgede yer alan Ömerli, tarihte Sümerler, Asurlar, Persler, Romalılar, Bizanslılar ve [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt)-İslam devletlerinin egemenliği altına girmiştir. İlçedeki Yaylatepe (Hırbatok), Göllü, İkipınar, Beşikkaya (Fafit) ve Maserti harabelerinde yapılan kazılarda elde edilen Asur, Pers, Bizans, [Arap](/tr/detay/arap/llms.txt) ve Osmanlı dönemlerine ait paralar, heykeller, [mozaik](/tr/detay/mozaik-2/llms.txt) tabanlı evler, kilden testiler, küpler ve süs eşyaları, bu yerleşimin eskiçağlardan beri iskan edildiğini gösterir. Özellikle Sümer ve Asurluların heykeltıraşlığa verdiği [önem](/tr/detay/onem/llms.txt), kazılarda çok sayıda heykelin bulunmasıyla doğrulanır. İlçe merkezinde bulunan **Süryani Kadim Mor Cırcıs Kilisesi**, ne [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) inşa edildiği bilinmeyen ancak restore edilerek ibadete açılan önemli bir tarihi eserdir. M.Ö. 1305-1274 yıllarına tarihlenen Asur kaynaklarında, Kaşinarı Dağları’ndan (Turabidin: Midyat, Ömerli, Mardin ve Cizre bölgeleri) bahsedilir. Roma ve Bizans kaynaklarında ise Yunan yazarlar Arrianos ve Ptolemaios’un eserlerinde “Masion Dağı” olarak Mardin-Midyat Havzası’ndan [söz](/tr/detay/soz/llms.txt) edilir; bu havzanın merkezi ise Beşikkaya (Fafit) köyü olarak kabul edilir. M.S. 589’da bölgede Süryani, Nasturi, Keldani ve Mahalmi topluluklarının yaşadığı bilinirken, M.S. 1609’da [Patrik](/tr/detay/patrik-751770/llms.txt) Sotfo döneminde bu toplulukların Müslümanlığı kabul ettiği rivayet edilir. 1071 Malazgirt Zaferi’nden sonra Türk akıncılarının bölgeye geldiği, 1517’de ise Yavuz Sultan Selim’in Mercidabık ve Ridaniye zaferleriyle Mardin ve çevresinin Osmanlı İmparatorluğu’na katıldığı kaydedilmiştir. Ömerli, Cumhuriyetin ilk yıllarında Savur’a bağlı bir [bucak](/tr/detay/bucak-2/llms.txt) iken, 1925’te bucak merkezi Ovabaşı’ndan (Metina) Maserti’ye taşınmış ve 1953’te ilçe olmuştur. ### **Coğrafi Yapı** Ömerli, Mardin il merkezine 28 km uzaklıkta, doğuda Midyat, batıda Yeşilli, güneyde Nusaybin ve Mardin, kuzeyde ise Savur ile komşudur. İlçenin yüzölçümü 401-409 km² arasında değişir. [Arazi](/tr/detay/arazi-4/llms.txt) yapısı, kuzey-güney doğrultusunda bölünmüş derelerin etrafında, rakımı 800-1100 metre arasında değişen tepelerden oluşur. Kapalı bir arazi yapısına sahip olan ilçe, vadilerdeki düz arazilerin [kaynak](/tr/detay/kaynak-2/llms.txt) dereleriyle sulanabildiği bir coğrafyaya sahiptir. ### **İklim ve Bitki Örtüsü** İlçede karasal iklim hakimdir. [Yaz](/tr/detay/yaz-3/llms.txt) ayları sıcak ve [kurak](/tr/detay/kurak-03cac/llms.txt), [kış](/tr/detay/kis-4/llms.txt) ayları ise sert soğuk ve [kar](/tr/detay/kar-5/llms.txt) yağışlı geçer. Zaman zaman aşırı kar veya [yağmur](/tr/detay/yagmur-748500/llms.txt) yağışları kaydedilmiştir. [Bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) örtüsü, boyu 0,50-3,5 metre arasında değişen meşeliklerden oluşur ve yoğunluğu kuzeye doğru azalır. ### **Sosyal Yapı** Ömerli, Cumhuriyet, Şafak ve Yeni [Mahalle](/tr/detay/mahalle/llms.txt) olmak üzere üç mahalleden oluşan ilçe merkezi ile 43 [köy](/tr/detay/koy-3/llms.txt) ve 3 mezradan meydana gelir. Resmi dil Türkçe olmasına rağmen, ilçe merkezi ve beş köyde Arapça, diğer köylerde ise Kürtçe konuşulur. Geleneksel olarak yığma [taş](/tr/detay/tas/llms.txt) evlerin [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) olduğu ilçede, binalar genellikle dört katı geçmez. Mardin-Midyat karayolu üzerinde yer alan Ömerli, betonarme ve taş binalardan oluşan bir yerleşimdir. Hürriyet Caddesi boyunca sıralanan [esnaf](/tr/detay/esnaf-2/llms.txt), çeşitli tüketim malları sunar; ancak [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) [sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) iş kolları zayıftır. [Halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) ile [devlet](/tr/detay/devlet-3/llms.txt) birimleri arasında artan bir iletişim gözlenirken, elektrik dağıtım sisteminin yetersizliği ve sık kesintiler sosyal yaşamı etkileyen sorunlardandır. ### **Ekonomik Yapı** Ömerli’nin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanır. Vadilerdeki sulanabilir araziler tarım için elverişliyken, meşelik alanlar hayvancılık faaliyetlerini destekler. Esnafın Hürriyet Caddesi’nde yoğunlaştığı ilçede, küçük ölçekli [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) yaygındır. Ancak sanayi ve [üretim](/tr/detay/uretim-750525/llms.txt) alanlarında gelişim sınırlıdır. Elektrik kesintileri ve [altyapı](/tr/detay/altyapi-3/llms.txt) yetersizlikleri, ekonomik faaliyetleri olumsuz etkileyen faktörler arasındadır. ### **Turizm Potansiyeli** Ömerli, zengin tarihi ve kültürel mirasıyla turizm potansiyeline sahiptir. Süryani [Kadim](/tr/detay/kadim/llms.txt) [Mor](/tr/detay/mor-90070/llms.txt) Cırcıs Kilisesi, restore edilerek ibadete açılmış önemli bir [cazibe](/tr/detay/cazibe-750146/llms.txt) merkezidir. Beşikkaya (Fafit) [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) arkeolojik alanlar, Roma dönemine ait “Darius’un Kalesi” gibi yapılar ve eskiçağdan kalma mozaik tabanlı evler, heykeller ve süs eşyaları, tarih meraklıları için çekicidir. Ancak dağlık yapısı ve [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) yollar üzerinde olmaması, turizmin gelişimini kısıtlamaktadır. Altyapı yatırımlarıyla bu potansiyel daha [etkin](/tr/detay/etkin/llms.txt) değerlendirilebilir. ### **Demografik Yapı** 2013 verilerine göre Ömerli’nin nüfusu 15.045’tir (%51,31 erkek, %48,69 kadın). 2018 TÜİK verilerine göre ise toplam [nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt) 14.289’dur (6.676 [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt), 7.613 köyler). 2019’da nüfus 14.289 olarak kaydedilmiş, 2020’de ise 14.805’e yükselmiştir. Nüfus müdürlüğü kütüklerine göre, Cumhuriyetin ilanından beri yaklaşık 130.000 kişi Ömerli’de kayıtlıdır. 2020’de 296 doğum, 197 [ölüm](/tr/detay/olum-2/llms.txt), 114 evlenme ve 13 boşanma gerçekleşmiştir. İlçede etnik çeşitlilik göze çarpar; Süryani, Nasturi, Keldani ve Mahalmi kökenli toplulukların Müslümanlığa geçişiyle şekillenen bu [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), günümüzde Türk, Arap ve Kürt nüfusla devam eder. Ömerli, eskiçağdan günümüze uzanan zengin tarihi, karasal iklimi, meşelik bitki örtüsü ve çok kültürlü yapısıyla Mardin’in dikkat çekici ilçelerinden biridir. Altyapı ve turizm yatırımlarıyla potansiyelini daha iyi değerlendirebilecek bir [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt) olarak öne çıkar. ## Academic Sources and References 1. Mardin Valiliği. “Ömerli,” Erişim 8 Nisan 2025. http://www.mardin.gov.tr/omerli. 2. Ömerli Belediyesi. “Ömerli İlçesinin Eskiçağ Tarihi ve Arkeolojisi,” Erişim 8 Nisan 2025. http://www.omerli.bel.tr/omerli-ilcesinin-eskicag-tarihi-ve-arkeolojisi. 3. Ömerli Kaymakamlığı. “İlçemiz Hakkında,” Erişim 8 Nisan 2025. http://www.omerli.gov.tr/ilcemiz-hakkinda.