---
title: Obskürantizm
slug: obskurantizm-906e0
url: /detay/obskurantizm-906e0
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Obskürantizm
  type: dictionary
  disambiguation: Obskürantizm: Bilgiye direnç, gericilik, karanlık çağ düşüncesi.  Felsefe, tarih, siyaset ve eğitimde kullanılır.
  categories:
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
    - name: Felsefe
      slug: felsefe
      url: /kategori/felsefe
    - name: Sosyoloji
      slug: sosyoloji
      url: /kategori/sosyoloji
  tags:
    - Obskürantizm
author: Ayşenur Bayraktar
created_at: 2025-06-19T16:15:15.870858+03:00
updated_at: 2025-06-19T17:02:26.571618+03:00
---

# Obskürantizm

<!-- CONTEXT: Article Content for "Obskürantizm" -->

## Article Content

### **Köken**

*Obskürantizm*, Fransızca *obscurantisme* kelimesinden Türkçeye geçmiş olup, “bilginin, düşünsel ilerlemenin ya da eleştirel aklın yayılmasına karşı direnç gösterme” anlamında kullanılır. Bu sözcük, “karartıcı, gerici” anlamındaki *obscurant* kelimesine +*isme* eki getirilerek türetilmiştir. Fransızca *obscurant*, yine Fransızca *obscure* (“[karanlık](/tr/detay/karanlik-c342d/llms.txt)”) sözcüğünden +*ent* ekiyle oluşturulmuş olup, bu yapı Latince *obscurus* (“örtülü, karanlık”) kökünden gelir. *Obscurus* ise Hintavrupa kökenli *(s)kewH-* (“örtmek, gizlemek”) fiiline dayanan, *ob-* ön ekiyle pekiştirilmiş bir biçimden evrilmiştir; böylece kelimenin kökü, hem fiziksel hem de simgesel anlamda “karartma” düşüncesine dayanmaktadır.

### **Kullanım Alanları**

- **Felsefe:** Aydınlanma düşüncesine ve rasyonaliteye karşı çıkan tarihsel eğilimleri tanımlamak için kullanılır.
- **Tarih:** Orta Çağ skolastiği ve mutlakıyetçi rejimlerde bilgiye karşı direniş biçimlerini açıklamak amacıyla başvurulur.
- **Siyaset:** Bireyin bilgiye erişimini engelleyen otoriter sistemleri ve propaganda yöntemlerini eleştirmek için kullanılır.
- **Eğitim:** Eleştirel düşünceyi baskılayan veya müfredatı daraltan uygulamaları tanımlamada geçer.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Obskürantizm" -->

## Academic Sources and References

1. "Obskürantizm". Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 19 Haziran 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=Obsk%C3%BCrantizm.“Obskürantizm”. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 19 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/obsk%C3%BCrantizm.