--- title: Nusret Mayın Gemisi slug: nusret-mayin-gemisi-3d7af url: /detay/nusret-mayin-gemisi-3d7af type: article language: Türkçe entity: primary: Nusret Mayın Gemisi type: article disambiguation: Nusret Mayın Gemisi: 1915 Çanakkale Savaşı'nda İngiliz ve Fransız gemilerini batıran efsanevi Türk mayın gemisi. categories: - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm tags: - DenizZaferi - ÇanakkaleMuharebesi - 18Mart1915 - MayınGemisi - OsmanlıDonanması - NusretMayınGemisi - ÇanakkaleSavaşı - Türktarihi author: Ahsen Güneş created_at: 2025-04-18T23:26:21.658190+03:00 updated_at: 2026-01-09T10:27:04.123746+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/18/XbaTCbNLq7K2K1Ksp2xjWpBkcmH3K26F.jpg --- # Nusret Mayın Gemisi ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Nusret Mayın Gemisi ![indir (32).jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/18/Umwdb1mztqbXR6qFEePxdo5q5fgPZpyT.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Yapım Yılı(ları)(Metin) | 1886 Ülke: Osmanlı İmparatorluğu (sonraki Türkiye) | | Ülke(ler) | Osmanlı İmparatorluğu | | Kullanım Süresi | 1911 - 1955 (Osmanlı ve Türk donanmasında) | | İnşa Yeri | Almanya | | Görev(ler) | savunma,Mayın döşeme | ## Article Content Nusret [Mayın](/tr/detay/mayin-749264/llms.txt) Gemisi, 1915 [Çanakkale](/tr/detay/canakkale-2/llms.txt) Savaşı'nda kritik bir rol oynayan [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) donanma gemisidir. 1915 yılı [Mart](/tr/detay/mart-749833/llms.txt) ayında, Nusret Mayın Gemisi, 26 mayın döşeyerek, İngiliz ve Fransız donanmasının Çanakkale Boğazı'ndan geçişini engellemeyi başarmıştır. Bu mayın hattı, 18 Mart 1915'teki [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) harekâtında, Bouvet, Irresistible ve Ocean zırhlılarının batmasına ve birçok diğer geminin ağır [hasar](/tr/detay/hasar/llms.txt) almasına [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açmıştır. Nusret, bu başarısıyla "dünyanın en [ünlü](/tr/detay/unlu-749478/llms.txt) mayın gemisi" olarak anılmaya başlanmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/18/esn8y7yKYuYq932oKsQg8rwBdHW97CMr.png) *Nusret Mayın Gemisi (Kaynak: Kültür Portalı)* ### **Tarihî Arka Plan: Çanakkale Boğazı’nın Stratejik Önemi** Osmanlı İmparatorluğu, I. [Dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) Savaşı’na 1914 yılında İttifak Devletleri ([Almanya](/tr/detay/almanya-2/llms.txt) ve [Avusturya](/tr/detay/avusturya-2/llms.txt)-Macaristan İmparatorluğu) safında katılmıştır. Bu savaşın en [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) cephelerinden biri olan **Çanakkale Cephesi**, hem coğrafi hem de stratejik konumu itibariyle İtilaf Devletleri için büyük [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) [arz](/tr/detay/arz-6/llms.txt) ediyordu. Amaç, İstanbul’u ele geçirerek Osmanlı'yı [savaş](/tr/detay/savas-3/llms.txt) dışı bırakmak, [Rusya](/tr/detay/rusya-2/llms.txt)'ya yardım ulaştırmak ve savaşın süresini kısaltmaktı. Boğaz savunması kapsamında birçok [batarya](/tr/detay/batarya-748291/llms.txt), topçu mevzisi ve mayın tarlası oluşturulmuştu. Ancak [düşman](/tr/detay/dusman-3/llms.txt) donanmasının istihbarat ve keşif kabiliyeti, Osmanlı'nın [klasik](/tr/detay/klasik/llms.txt) savunma hatlarını aşmaya aday görünüyordu. Bu noktada devreye giren *Nusret*, görünmeyen ancak ölümcül bir savunma hamlesini gerçekleştirmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/18/qm9NHWcqUsIVCdabKgDq74Vo22W6FdJ1.jpg) *Nusret Mayın Gemisi Zabitanı (Kaynak: Anadolu Ajansı)* ### **Nusret Mayın Gemisi’nin Rolü** Nusret Mayın Gemisi, Çanakkale Boğazı’ndaki savunmayı güçlendirmek amacıyla kritik bir stratejik unsur olarak görev almıştır. Türk savunmasının hazırlanması sürecinde, Boğaz boyunca çeşitli mayın hatları döşenmiş, ancak en belirleyici hamle, 7-8 Mart 1915 gecesinde Nusret Mayın Gemisi tarafından gerçekleştirilmiştir. Nusret, gizlice Erenköy [Koyu](/tr/detay/koyu/llms.txt)'na yaklaşmış ve burada, kıyıya paralel olarak 26 mayından oluşan 11. Mayın Hattı'nı döşemiştir. Bu mayın hattı, 18 Mart’taki harekâtın sonuçlarını doğrudan etkilemiş ve İtilaf Devletleri'nin büyük kayıplar yaşamasına yol açmıştır. Nusret’in döşediği mayınlar, 18 Mart 1915’teki zaferin temel taşlarından biri olmuştur. ### **Nusret’in Teknik Özellikleri ve Donanımı** 1909 yılında Almanya'nın Kiel şehrinde **Schichau Tersanesi**'nde inşa edilen gemi, Osmanlı Donanması tarafından satın alınarak **1913** yılında envantere alınmıştır. Geminin başlıca [teknik](/tr/detay/teknik-2/llms.txt) ve yapısal özellikleri şunlardır: **Boy:** 40 metre **Genişlik:** 7.4 metre **Su çekimi:** 2.8 metre **Deplasman:** 365 ton **Hız:** 15 knot **Tahrik sistemi:** İki adet üçgen buhar makinesi (toplam 800 beygir gücünde) **Silahlar:** 2 adet 47 mm’lik [top](/tr/detay/top-2/llms.txt) **Mayın kapasitesi:** 40 adet **Mürettebat:** Ortalama 40 denizci Geminin [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) boyutu ve düşük [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) çekimi, sığ sularda manevra kabiliyeti sağlamış; özellikle geceleri, [fark](/tr/detay/fark-2/llms.txt) edilmeden [hareket](/tr/detay/hareket-3/llms.txt) etmesine [olanak](/tr/detay/olanak/llms.txt) tanımıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/18/NKdxDxk4PIC7smZdE6pKMOUmSIZ1X1cm.jpg) *Nusret Mayın Gemisi Müzesi Kaynak:Anadolu Ajansı* ### **7-8 Mart 1915 Gecesi: Stratejik Bir Hamle** Savaşın kaderini değiştiren gece, **Nusret Mayın Gemisi** Boğaz Komutanı Cevat [Paşa](/tr/detay/pasa-2/llms.txt)’nın emriyle görevlendirilmiştir. **Yüzbaşı Hakkı Bey** komutasındaki gemi, gece saatlerinde yoğun sis ve karanlıktan faydalanarak, boğazın en dar ve beklenmedik noktalarından biri olan **Karanlık Liman** mevkisine paralel bir şekilde 26 mayın döşemiştir. Bu hamle, düşman gemilerinin muhtemel manevra hatlarını hesaplayarak planlanmış ve [tam](/tr/detay/tam/llms.txt) isabetle gerçekleştirilmiştir. Mayınların yerleri o kadar [başarılı](/tr/detay/basarili-751316/llms.txt) seçilmiştir ki, düşman keşif uçakları ve denizaltıları tarafından tespit edilememiştir. Bu mayınlar, 18 Mart 1915 günü gerçekleştirilen İtilaf Donanması’nın büyük saldırısında üç büyük zırhlının batmasına ve birçok geminin ağır hasar almasına neden olmuştur: **Bouvet (Fransa):** Tam isabetle batmıştır. **HMS Irresistible (İngiltere):** Ağır [yara](/tr/detay/yara-749591/llms.txt) almış ve sonrasında batmıştır. **HMS Ocean (İngiltere):** Kurtarılmak istenirken batmıştır. Bu [felaket](/tr/detay/felaket-2/llms.txt) sonrası İtilaf Donanması, boğazı denizden geçme planlarını askıya almış ve [kara](/tr/detay/kara-749397/llms.txt) harekâtına yönelmiştir. Böylece *Nusret*, doğrudan Çanakkale Savaşı’nın seyrini değiştiren [kilit](/tr/detay/kilit-748694/llms.txt) unsur hâline gelmiştir. ### **Nusret’in Stratejik Başarısı** Nusret Mayın Gemisi’nin döşediği mayın hattı, [sadece](/tr/detay/sadece-e8b50/llms.txt) Türklerin savunma gücünü değil, aynı zamanda stratejik zekâlarını da ortaya koymuştur. Mayınlar, İtilaf Devletleri'nin önceden fark etmedikleri bir [tehlike](/tr/detay/tehlike-2/llms.txt) olarak, hem deniz kuvvetlerinin geri çekilmesine yol açmış hem de savaşın seyrini değiştirmiştir. ### **Sonraki Yıllar ve Tarihî Yolculuğu** Savaşın ardından Nusret, Osmanlı ve ardından Türkiye Cumhuriyeti donanmasında farklı görevlerde bulunmuştur. 1955 yılına kadar aktif görevde kalan gemi, **1973 yılında hizmet dışı bırakılmış** ve Mersin limanında **hurdaya ayrılmıştır**. Ancak kaderi burada yeniden yazılmıştır. 1982 yılında bir grup [gönüllü](/tr/detay/gonullu-2/llms.txt) ve Türk Deniz Kuvvetleri girişimiyle gemi yeniden onarılarak kurtarılmış ve [Tarsus](/tr/detay/tarsus-2/llms.txt)’ta karaya çıkarılarak anıt gemi olarak sergilenmeye başlanmıştır. Bu dönemdeki restorasyonlar sırasında geminin bazı orijinal parçaları kaybolsa da, [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) ruhu korunmuştur. ### **Nusret’in Kültürel ve Tarihi Mirası** Nusret Mayın Gemisi, sadece askeri bir başarıyı simgelemekle kalmamış, aynı zamanda Türk milletinin savaş gücünü ve stratejik zekâsını da gözler önüne sermiştir. Bahriye Nazırı [Winston Churchill](/tr/detay/winston-churchill-749951/llms.txt), 1930 yılında Nusret’in döşediği mayınları, “Birinci Dünya Harbi'nde bu kadar insanın ölmesine, harbin ağır masraflara [mal](/tr/detay/mal/llms.txt) olmasına, denizlerdeki [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) ve savaş gemilerinin batmasına neden olan Türkler tarafından döşenen o incecik çelik halat ucunda sallanan yirmi demir kaptır” şeklinde tanımlamıştır. Bu sözler, Nusret Mayın Gemisi’nin uluslararası alandaki saygınlığını pekiştiren bir açıklamadır. Günümüzde, Nusret Mayın Gemisi, Çanakkale'de özel bir parkta sergilenmektedir ve savaş tarihine ilgi duyan [yerli](/tr/detay/yerli-2/llms.txt) ve yabancı ziyaretçiler tarafından büyük bir ilgiyle ziyaret edilmektedir. Nusret’in maketi, Çanakkale'deki parkta incelenmiş ve orijinaline en [yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt) şekilde restore edilmiştir. ### **Günümüzde Nusret: Müze ve Hafıza Mekânı** 2003 yılında Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, **Gölcük Tersanesi**'nde geminin bire bir aynısını inşa ederek **Çanakkale Deniz Müzesi Komutanlığı**’na tahsis etmiştir. **Tarsus’ta karada sergilenen orijinal Nusret** ve **Çanakkale’de denize indirilen müze gemisi** olmak üzere iki ayrı yerde Nusret’in mirası yaşatılmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/18/izuGQQ3ene1io8b2NlSurXIzfCiRYk7m.png) *Nusret Mayın Gemisi (Kaynak: T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI)* ### **Nusret Mayın Gemisi’nin Mirası** Nusret Mayın Gemisi, Çanakkale Savaşı’ndan sonra da önemli bir askeri simge olarak tarih sahnesinde yerini almıştır. Mersin’den Tarsus’a tırlarla taşınan ve 27 kilometrelik yolu 4.5 saatte tamamlanmıştır. Gemi, bugüne kadar yapılan araştırmalar ve restorasyon çalışmalarının ardından, Çanakkale Parkı’nda sergilenmeye devam etmektedir. Ayrıca, Nusret’in orijinaline en yakın haliyle yapılan maketinin detaylı incelenmesi, bu tarihi geminin [gerçek](/tr/detay/gercek-2/llms.txt) boyutlarda yeniden canlandırılması için büyük bir [çaba](/tr/detay/caba/llms.txt) harcanmıştır. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Çanakkale Destanı'nın Simgelerinden Nusret Mayın Gemisi Tarihe Işık Tutuyor.” aa.com.tr. Erişim 18 Nisan 2025. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/canakkale-destaninin-simgelerinden-nusret-mayin-gemisi-tarihe-isik-tutuyor/2178895. 2. Mersin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Nusret Mayın Gemisi.” Mersin Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Erişim 18 Nisan 2025. https://mersin.ktb.gov.tr/TR-73457/nusrat-mayin-gemisi.html. 3. TRT Haber. “Nusret Mayın Gemisi.” TRT Haber İnteraktif. Erişim 18 Nisan 2025. https://interaktif.trthaber.com/2018/canakkale/tr/nusrat.html. 4. Çanakkale Tarihi Alan Başkanlığı. “Çanakkale Savaşları: Deniz Savaşları.” Canakkaletarihialan.gov.tr. Erişim 09 Ocak 2026. https://canakkaletarihialan.gov.tr/tr/canakkale-savaslari/deniz-savaslari