--- title: Nurdağı (İlçe) slug: nurdagi-ilce-f2b3a url: /detay/nurdagi-ilce-f2b3a type: article language: Türkçe entity: primary: Nurdağı (İlçe) type: article disambiguation: Gaziantep'in Nurdağı ilçesi: Tarihi İpek Yolu üzerinde, stratejik konumda yer alan bir ilçe. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - antep - İlçe - Nurdağı author: Muhammed Samed Acar created_at: 2025-04-09T16:40:13.757498+03:00 updated_at: 2025-04-17T09:52:07.123012+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/09/mfaYUh1sYRanYK986Vt278y0e5ATq0MR.jpg --- # Nurdağı (İlçe) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Nurdağı (İlçe) ![4-890460239-1.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/09/ABtlGnbhkf2lJNBaF2VLtPfkySOikLUf.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Rakım(lar)(Metin) | 570 metre (ilçe merkezi) | | Dağlar | Kartal Yücesi Tepe (1.429 m, en yüksek), Höbür Tepe (517 m, en düşük), Kocager Tepe (1.096 m), Veysel Tepe (1.325 m) | | Tarihi Statü | 6 Haziran 1976’da kasaba, 20 Mayıs 1990’da ilçe (Gaziantep’in 5. ilçesi) | | Çevre İlçeler | Doğuda Şahinbey ve Şehitkamil (Gaziantep), batıda Bahçe (Osmaniye), kuzeyde Türkoğlu ve Pazarcık (Kahramanmaraş), güneyde İslahiye (Gaziantep) | | Koordinat(lar) | 36-37 Doğu meridyenleri,37-38 Kuzey paralelleri | | Konum | Güneydoğu Anadolu Bölgesi,Gaziantep ili | ## Article Content **Nurdağı**, Türkiye’nin Güneydoğu [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Bölgesi’nde, Gaziantep iline bağlı bir ilçedir. 36-37 [doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) meridyenleri ile 37-38 kuzey paralelleri arasında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan ilçe, stratejik konumuyla doğuyu batıya, kuzeyi güneye bağlayan bir kavşak noktasında bulunmaktadır. Doğusunda Gaziantep’in Şahinbey ve Şehitkamil ilçeleri, batısında Osmaniye’nin [Bahçe](/tr/detay/bahce-2/llms.txt) ilçesi, kuzeyinde [Kahramanmaraş](/tr/detay/kahramanmaras-2/llms.txt)’ın Türkoğlu ve Pazarcık ilçeleri, güneyinde ise Gaziantep’in İslahiye ilçesi ile çevrilidir. Amanos Dağları’nın eteklerinde, tarihi İpek Yolu üzerinde bulunan Nurdağı’nın [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) rakımı 570 metredir. #### **Tarihçe** Nurdağı’nın kuruluşu, 19. yüzyılın ortalarına dayanır. İlk yerleşim, Osmaniye’nin Bahçe ilçesine bağlı Kaman köyünden Kurudere’ye zorunlu [göç](/tr/detay/goc-2/llms.txt) eden aileler tarafından oluşturulmuştur. Bu göç, Kaman’da yaşanan sert [kış](/tr/detay/kis-4/llms.txt) koşulları ve hayvancılıkla geçim sağlayan toplulukların hayvanlarının açlık tehlikesiyle karşılaşması nedeniyle gerçekleşmiştir. 1850’lerden itibaren Avrupalılar, özellikle Almanlar, [Arap](/tr/detay/arap/llms.txt) petrol yataklarına ulaşmak için 1870’lerde demir yolu inşa etmiş ve bu [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) bölgeden geçmiştir. 9 [Eylül](/tr/detay/eylul-748434/llms.txt) 1929’da TCDD Gar Şefliği’nin kurulması, Nurdağı’nın temelini atan [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir olaydır. Gar, Hacı Ökkeş Kömüroğlu’nun arazilerine yakınlığı nedeniyle “Kömürler İstasyonu” adını almış, çevresinde [amele](/tr/detay/amele-751164/llms.txt) ve [çavuş](/tr/detay/cavus-2/llms.txt) barakaları kurulmuştur. İstasyonun açılmasıyla işçi akını başlamış ve sosyal ihtiyaçları [karşılamak](/tr/detay/karsilamak/llms.txt) için [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) işletmeler ortaya çıkmıştır. 1937’de Suriye kökenli [Muhammed](/tr/detay/muhammed-2/llms.txt) ve eşi Emin tarafından açılan [fırın](/tr/detay/firin-2/llms.txt) ve [bakkal](/tr/detay/bakkal-750518/llms.txt), ilçenin ilk ticari işletmeleri olmuştur. Ancak 1940’ta eşkıya baskınları nedeniyle bu aile Hatay’ın Reyhanlı ilçesine göç etmiştir. 1942’de Kömürler Köyü’nden Kambur Şıho aynı yerde bakkal açmış, ardından Olucak’tan Güllü [Ceylan](/tr/detay/ceylan-749590/llms.txt), Aziz [Ağa](/tr/detay/aga-3/llms.txt), Mektepli Mustafa [Yiğit](/tr/detay/yigit-748931/llms.txt) ve Altındiş Ali ilk manifatura ve değirmeni kurmuştur. 1937’de bölgedeki yolların güvenliği için İslahiye [Jandarma](/tr/detay/jandarma/llms.txt) Karakolu’na bağlı bir [karakol](/tr/detay/karakol-3/llms.txt) inşa edilmiş, daha sonra istasyon civarına taşınmıştır. 1945’te Çanakçıoğulları ve Ayanoğlu [maden](/tr/detay/maden/llms.txt) şirketlerinin gelmesiyle [nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt) artışı hızlanmış, ilk petrol istasyonu Mahmut Atay, ilk [lokanta](/tr/detay/lokanta/llms.txt) ise Antep’li Memet Usta tarafından açılmıştır. 1972’de E-24 Karayolu’nun tamamlanması, ilçede yapılaşmayı ve nüfus artışını tetiklemiş, 6 [Haziran](/tr/detay/haziran-748426/llms.txt) 1976’da [belediye](/tr/detay/belediye-4/llms.txt) kurularak [kasaba](/tr/detay/kasaba-3/llms.txt) statüsü kazanılmıştır. 20 [Mayıs](/tr/detay/mayis-748394/llms.txt) 1990’da, İslahiye’nin Fevzipaşa bucağından 9, Sakçagözü bucağından 18 ve merkezden bir köyün ayrılmasıyla, 20523 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3644 sayılı kanunla ilçe statüsüne kavuşmuş ve Gaziantep’in 5. ilçesi olmuştur. #### **Coğrafi Yapı** Nurdağı, kuzeyde Amanos Dağları’nın uzantıları ile güneyde Kartal Yücesi Tepesi arasında, Amik Ovası’nın birleşiminde yer alır. Dağlık bölgeler, güney kesimler hariç maki ve kayalık alanlardan oluşurken, ovalık alanlar tarım için kullanılır. Dağlık yamaçlarda [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) kaynakları bulunur; güneydeki ormanlık alanlar sık ağaçlarla kaplıdır. En yüksek [nokta](/tr/detay/nokta-31630/llms.txt) 1.429 metre ile Kartal Yücesi Tepesi, en düşük nokta ise 517 metre ile Höbür Tepesi’dir. İlçenin dağlık yapısı iki bölüme ayrılır: kuzeybatıda Amanos Dağları uzantıları ve güneydoğuda tepeler grubu. Önemli tepeler arasında Kocager (1.096 m), Veysel (1.325 m), Kalecik (961 m), Hartlaplıgedik (977 m), Ökkeş [Baba](/tr/detay/baba-2/llms.txt) Türbesi (1.057 m), Sarımağara (1.167 m), Büyükmine (788 m) ve Emir Musa Dağı (788 m) bulunur. #### **İklim ve Bitki Örtüsü** Nurdağı’nın iklimi, Amanos Dağları’nın etkisiyle karasal ve Akdeniz iklimi arasında bir geçiş özelliği gösterir. Kışlar soğuk ve yağışlı, yazlar ise sıcak ve [kurak](/tr/detay/kurak-03cac/llms.txt) geçer. Yüksek rakımlı tepelerde (örneğin Veysel ve Hartlaplıgedik) kışın [kar](/tr/detay/kar-5/llms.txt) görülür. [Bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) örtüsü, [rakım](/tr/detay/rakim-750024/llms.txt) ve bölgeye göre çeşitlilik gösterir: dağlık alanlarda çam ve meşe ağaçları hakimdir; güneyde sık ormanlar, kuzeyde ise maki ve kayalık alanlar yaygındır. Emir Musa Dağı’nda yeni dikilen çam fidanları dikkat çeker. #### **Sosyal Yapı** Nurdağı’nın sosyal yapısı, tarih boyunca göçlerle şekillenmiştir. İlk yerleşimciler Kurudere’den gelen hayvancılıkla uğraşan ailelerdir. TCDD Gar Şefliği’nin kurulmasıyla işçi aileleri bölgeye yerleşmiş, 1945’te maden şirketlerinin gelmesiyle işçi nüfusu artmıştır. Nüfusun artmasıyla manifatura, değirmen, [kahvehane](/tr/detay/kahvehane-2/llms.txt) ve bakkal [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) işletmeler çoğalmış, toplumsal dayanışma ve [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) gelişmiştir. Osmanlı döneminde Cebeli [Bereket](/tr/detay/bereket/llms.txt) vilayetine bağlı olan [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), farklı etnik ve kültürel grupların etkileşimine [sahne](/tr/detay/sahne-3/llms.txt) olmuştur. Günümüzde ilçe, Gaziantep’in kültürel mirasını yansıtan bir sosyal yapıya sahiptir. #### **Ekonomik Yapı** Nurdağı’nın ekonomisi, tarım, hayvancılık ve ticarete dayanır. Ovalık alanlar tarım için kullanılırken, dağlık bölgelerde hayvancılık ön plandadır. Tarihi İpek Yolu ve E-24 Karayolu üzerinde yer alması, ilçeyi ticaret açısından önemli bir kavşak haline getirmiştir. 1945’te maden şirketlerinin faaliyetleri ekonomik canlılık sağlamış, ancak bu faaliyetlerin günümüzdeki durumu hakkında [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) verilmemektedir. İlk işletmeler (fırın, bakkal, manifatura, değirmen) yerel ekonominin temelini oluşturmuş, günümüzde ise karayolu ve demir yolu bağlantıları ticaretin devamını desteklemektedir. #### **Turizm Potansiyeli** Nurdağı, doğal ve tarihi zenginlikleriyle turizm potansiyeline sahiptir: - **Nurdağı Kalesi**: Kuru [Dere](/tr/detay/dere-2/llms.txt) Mahallesi’nde, 30 bin metrekarelik alanda yer alan [kale](/tr/detay/kale-4/llms.txt), yapım tarihi ve kimliği bilinmese de 2005’te sosyal tesislerle donatılmıştır. - **Hz. Ukkaşe Türbesi**: Durmuşlar köyünde, [asfalt](/tr/detay/asfalt-751449/llms.txt) yollarla ulaşılan bir ziyaret yeridir. Dini turizm açısından önemlidir. - **Doğal Güzellikler**: Amanos Dağları, Kartal Yücesi Tepesi ve ormanlık alanlar, doğa turizmi için caziptir. - **Tarihi Miras**: İpek Yolu ve Geç Hitit kalıntıları, arkeolojik turizm potansiyeli sunar. #### **Demografik Yapı** Nurdağı’nın nüfusu, kuruluşundan itibaren istikrarlı bir artış göstermiştir. 1976’da belediye olduktan sonra nüfus 1980’de 4.171, 1985’te 5.800, 1990’da 7.048, 1997’de 10.227 ve 2000’de 10.800’e ulaşmıştır. İlk yerleşimciler Kurudere’den gelen aileler olsa da, demir yolu ve maden işçileriyle nüfus çeşitlenmiştir. 1990’da ilçe statüsü kazanmasıyla [çevre](/tr/detay/cevre/llms.txt) köylerden göç almış, günümüzde ise Gaziantep’in genel demografik yapısına paralel bir nüfus profiline sahiptir. Nurdağı, stratejik konumu, tarihi geçmişi ve doğal güzellikleriyle Gaziantep’in dikkat çeken ilçelerinden biridir. Tarım, ticaret ve turizmle gelişme potansiyeline sahip olan ilçe, bölgenin kültürel ve ekonomik dokusuna katkı sunmaktadır. ## Academic Sources and References 1. Gaziantep Valiliği. “Nurdağı,” Erişim 8 Nisan 2025. http://www.gaziantep.gov.tr/nurdagi. 2. Nurdağı Belediyesi. “Coğrafi Yapısı,” Erişim 8 Nisan 2025. https://nurdagi.bel.tr/sayfa/cografi-yapisi. 3. Nurdağı Belediyesi. “Gezilecek Yerler,” Erişim 8 Nisan 2025. https://nurdagi.bel.tr/tarihi-merkezler/gezilecek-yerler/1. 4. Nurdağı Belediyesi. “Halk Oyunları,” Erişim 8 Nisan 2025. https://nurdagi.bel.tr/sayfa/halk-oyunlari. 5. Nurdağı Belediyesi. “Hz. Ukkaşe Türbesi,” Erişim 8 Nisan 2025. https://nurdagi.bel.tr/tarihi-merkezler/detay/hz-ukkase-turbesi/2. 6. Nurdağı Belediyesi. “Nurdağı Kalesi,” Erişim 8 Nisan 2025. https://nurdagi.bel.tr/tarihi-merkezler/detay/nurdagi-kalesi/1. 7. Nurdağı Belediyesi. “Nurdağı Mutfağı,” Erişim 8 Nisan 2025. https://nurdagi.bel.tr/sayfa/nurdagi-mutfagi. 8. Nurdağı Belediyesi. “Nurdağı Tarihi,” Erişim 8 Nisan 2025. https://nurdagi.bel.tr/sayfa/nurdagi-tarihi. 9. Nurdağı Belediyesi. “Pişirici Mescidi ve Kasteli,” Erişim 8 Nisan 2025. https://nurdagi.bel.tr/tarihi-merkezler/detay/pisirici-mescidi-ve-kasteli/3. 10. Nurdağı Belediyesi. “Ulaşım Durumu,” Erişim 8 Nisan 2025. https://nurdagi.bel.tr/sayfa/ulasim-durumu.