--- title: Numan Menemencioğlu slug: numan-menemencioglu-67a9c url: /detay/numan-menemencioglu-67a9c type: biography language: Türkçe entity: primary: Numan Menemencioğlu type: biography disambiguation: Numan Menemencioğlu: Önemli Türk diplomatı, Atatürk ve İnönü dönemlerinde dış politikada etkili rol oynadı. Hatay ve Montreux'de başarılar kazandı. categories: - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Numan Menemencioğlu - Dışişleri Bakanlığı author: Yakup Hilmi Altuntaş created_at: 2025-05-15T21:25:27.713435+03:00 updated_at: 2025-05-16T19:29:30.406685+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/15/Zhf1bRUDsU4M5fjiGlOIssoB5R8VeBP4.webp --- # Numan Menemencioğlu > Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti dönemlerinde görev yapmış diplomat ve siyasetçidir. 1914 yılında Hariciye Nezareti’ne katılmış, çeşitli elçilik ve başkonsolosluk görevlerinde bulunmuştur. 1942–1944 yılları arasında Türkiye’nin Dışişleri Bakanı olarak görev yapmıştır. 1944–1956 yıllarında Paris Büyükelçisi olmuş, 1957’de milletvekili seçilmiştir. ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Numan Menemencioğlu ![numanmenemencioglu.webp](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/15/HNMx05s5ZPl62QH4czlk733ccLKG8AYd.webp) | Field | Value | |-------|-------| | custom_key_797783 | | | custom_key_797776 | | | Ölüm Yeri(Metin) | Ankara (Türkiye Cumhuriyeti) | | Doğum Yılı(Metin) | 1893 | | Doğum Yeri(Metin) | Bağdat (Osmanlı İmparatorluğu) | | Görev(ler) | İstanbul Milletvekili (1942 - 1957),Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri,Paris Büyükelçisi (1944–1956),Dışişleri Bakanı (12 Ağustos 1942 – 15 Haziran 1944) | | Parti | Cumhuriyet Halk Partisi,Demokrat Parti (1957–1958),Bağımsız (1957) | | Yabancı Dil | Farsça,Arapça,Almanca,Fransızca,Türkçe | | Eğitim | Hukuk Fakültesi (Lozan),Sen Josef Koleji (İstanbul) | | Mesleği | Siyasetçi,Diplomat | | custom_key_797783 | Maria Selma | | custom_key_797776 | 1958-02-15 | ## Article Content [Numan Menemencioğlu](/tr/detay/numan-menemencioglu-e6477/llms.txt), Osmanlı Devleti’nin son dönemi ile [Türkiye](/tr/detay/turkiye-2/llms.txt) Cumhuriyeti’nin ilk yıllarına tanıklık eden, uzun diplomatik kariyer sürdüren Türk devlet adamı ve diplomattır. [Mustafa Kemal Atatürk](/tr/detay/mustafa-kemal-ataturk-722184/llms.txt) ve [İsmet İnönü](/tr/detay/inonu-mustafa-ismet/llms.txt) dönemlerinde Türk dış politikasının şekillendirilmesinde önemli roller üstlenmiştir. ### **Hayatı ve Eğitim Yılları** 1893 yılında dünyaya gelen Menemencioğlu, Osmanlı İmparatorluğu’nun çözülme ve dağılma sürecine yakından tanıklık eden bir kuşağın mensubudur. Genç yaşlarında Trablusgarp ve Balkan Savaşları’nın yarattığı sarsıntılara tanıklık etti. Osmanlı Devleti’nin çöküşü ve Cumhuriyet’in doğuşu onun meslek hayatının temel eksenini oluşturdu. Eğitimini imparatorluk döneminin [diplomasi](/tr/detay/diplomasi-3/llms.txt) ve hukuk eğitimi anlayışı çerçevesinde aldı. Osmanlı terbiyesi, geleneği ve devlet adamlığı anlayışıyla yetişti ve bu anlayışı Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarına taşıyan son büyük diplomat kuşağının önemli bir temsilcisi oldu. ### **Diplomasi Kariyeri** 1914 yılında Osmanlı Hariciye Nezaretinde göreve başlayan Menemencioğlu, Viyana, Bern, Paris, Bükreş, Atina ve Beyrut gibi önemli diplomatik merkezlerde çalıştı. Beyrut Başkonsolosluğu yaptığı dönemde [Hatay](/tr/detay/hatayin-turkiyeye-katilmasi-anlasmasi-1939-edeb5/llms.txt) meselesine ilk kez temas etti. Fransız manda yönetimi altındaki İskenderun Sancağı’nın meselelerini doğrudan takip etti. Cumhuriyet’in ilanından sonra hızla yükselerek [Dışişleri Bakanlığı](/tr/detay/hariciye-nezareti-2/llms.txt) Siyasi Daire Genel Müdürlüğü, Müsteşarlık ve Genel Sekreterlik görevlerine getirildi. 1936’da [Montreux Boğazlar Konferansı](/tr/detay/montro-bogazlar-sozlesmesi-2/llms.txt)’nda Türk heyetinde bulunan isimlerinden biri olarak, Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarının yeniden tesisi için yürütülen müzakerelerde aktif görev aldı. ### **Montreux ve Hatay Meseleleri** 1936’da Montreux Konferansı’nda Türk Boğazları üzerindeki egemenlik haklarının sağlanmasında aktif rol aldı. Hatay meselesinde ise hem ikili diplomasi hem de Milletler Cemiyeti nezdinde Türkiye’nin haklarını savundu. ### **Dışişleri Bakanlığı Dönemi** 9 Ağustos 1942’de İstanbul milletvekili seçilen Menemencioğlu, 12 Ağustos 1942’de Dışişleri Bakanlığı görevine atandı. Böylece Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk kez meslekten yetişen bir diplomat, dışişleri bakanı olmuş oldu. İkinci Dünya Savaşı yıllarında, Türkiye’nin savaşa doğrudan katılmamasını sağlayan “aktif tarafsızlık” politikasının mimarı oldu. [İngiltere](/tr/detay/ingiltere-2/llms.txt) Dışişleri Bakanı Anthony Eden ile Kasım 1943’te Kahire’de, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün Churchill ve Roosevelt ile yaptığı görüşmelere katıldı. Müttefiklerin baskılarına rağmen Türkiye’nin tarafsız kalmasında kararlılıkla ısrar etti. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/16/nXNa0oD0e8bEVnnrewDuUIecprdL4sgq.png) *Dönemin İngiltere Başbakanı Winston Churchill (solda) ve Dönemin Türkiye Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanı Numan Menemencioğlu (sağda) (Picryl)* ### **Diplomatik Kişiliği ve Mirası** Numan Menemencioğlu, Osmanlı terbiyesiyle yetişmiş, Cumhuriyet Türkiye’sinin diplomatik kurumlaşmasına yön vermiş bir devlet adamıdır. Fransız Büyükelçisi René Massigli anılarında onun “hayatında tanıdığı en keskin zekâlı ve olayları derin kavrayışla değerlendiren diplomat” olduğunu kaydeder. Massigli ayrıca Menemencioğlu’nun Osmanlı döneminde yaşasaydı mutlaka sadrazam olacağını ifade etmiştir. Paris Büyükelçiliği yıllarında Les Détroits vus de la Méditerranée: aperçus, études, souvenirs adlı bir eser kaleme aldı. ### **Vefatı ve Anısı** 15 Şubat 1958’de vefat etti. The Times gazetesi tarafından “Türk diplomatik servisinin en seçkin ve tecrübeli mensuplarından biri” olarak anıldı. Ankara Cebeci Mezarlığı’nda devlet töreniyle defnedildi. ## Academic Sources and References 1. Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı. “Numan Menemencioğlu (1893–1958).” Atatürk Ansiklopedisi. Erişim 15 Mayıs 2025. https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/496/Numan-Menemencioğlu-(1893-1958). 2. Sayın Numan Menemencioğlu’nun Özgeçmişi, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. Erişim 15 Mayıs 2025.https://www.mfa.gov.tr/sayin-numan-menemencioglu\_nun-ozgecmisi.tr.mfa 3. Turkey’s Heroic Scapegoat, Time Magazine. Access 15 May 2025.https://time.com/archive/6788087/turkey-heroic-scapegoat/ 4. “Adana, Turkey, Jan. 30, 1942 – Churchill Talking to Menemencioğlu, Turkish Foreign Minister.” Picryl. Erişim 15 Mayıs 2025. https://picryl.com/media/adana-turkey-jan-30-1942-churchill-talking-to-menemencioglu-turkish-foreign.