--- title: Nasır el-Mülk Camii slug: nasir-el-mulk-camii-f1ca5 url: /detay/nasir-el-mulk-camii-f1ca5 type: article language: Türkçe entity: primary: Nasır el-Mülk Camii type: article disambiguation: Şiraz'ın muhteşem Nasır el-Mülk Camii; pembe çinileri ve vitraylarıyla büyüleyici bir mimari eser. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari tags: - Nasır el Mülk Camii - Pembe Cami - Şiraz - İran author: Duygu Şahinler created_at: 2025-04-18T21:45:28.225867+03:00 updated_at: 2025-04-18T22:21:21.734380+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/18/az0PqdavXB4d07u0fYYhciazG0oPCkkt.jpg --- # Nasır el-Mülk Camii ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Nasır el-Mülk Camii ![d76f88b7-85e7-4276-95c1-c64cc8314a70.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/18/K0vBBg5lBjgRnvfCdKMN5jHPcITavlQU.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Yapım Tarihi(leri)(Metin) | 1876–1888 (Kaçar Hanedanı dönemi) | | Mimar(lar) | Muhammed Hasan Memar ve Mirza Rıza Kaşiger | | Yaptıran | Hasan Ali Nasır el-Mülk | | Öne Çıkan Özellikleri | Renkli vitray pencereler (orsi), Yedi renkli mozaik çiniler, Spiral sütunlar ve mukarnaslı tavanlar, Zengin bitkisel ve geometrik motifler, Kur'an ayetleriyle bezenmiş yazı bordürleri | | Konum | İran,Fars Eyaleti,Şiraz | ## Article Content Nasır el-[Mülk](/tr/detay/mulk-3/llms.txt) Camii (Farsça: مسجد نصیرالملک), 19. yüzyıl Kaçar dönemi İran’ında, Şiraz şehrinin God-e-[Araban](/tr/detay/araban-3/llms.txt) mahallesinde inşa edilmiştir. Caminin yapımına 1876 yılında, dönemin ileri gelenlerinden Şiraz Valisi Mirza Ali Ekber Kavam el Mülk’ün oğlu [Hasan](/tr/detay/hasan-2/llms.txt) Ali Nasır el Mülk tarafından başlanmış ve [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt) 12 yıllık bir sürecin ardından 1888 yılında tamamlanmıştır​. Mimari tasarımı [Muhammed](/tr/detay/muhammed-2/llms.txt) Hasan ve Mirza Rıza Kaşiger adlı ustalara ait olan cami, başlangıçta özel bir kompleksin parçası olarak konumlanmıştır. Bu kompleks bir [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt), [hamam](/tr/detay/hamam-2/llms.txt), depo ve camiden oluşmuştur. Ancak daha sonra gerçekleştirilen şehirleşme faaliyetleri nedeniyle kompleksin yalnızca cami kısmı günümüze ulaşabilmiştir​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/18/ESFLOvEJhbL9d72bAwoXY0uuzskKewQ1.jpg) *Caminin Avlusu (Fotoğraf: Duygu Şahinler)* ### **Kaçar Döneminde Mimarideki Dönüşüm** Nasır el-Mülk Camisi’nin ait olduğu Kaçar dönemi (1794–1925), İran mimarisinde geleneksel formların, özellikle Safevi üslubunun mirasını taşıdığı ve [Avrupa](/tr/detay/avrupa-2/llms.txt) etkilerinin belirginleştiği bir geçiş süreci olarak tanımlanabilir. Bu dönemde cami mimarisi, geleneksel dört eyvanlı plan şemalarını sürdürmekle [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) şebistan, [avlu](/tr/detay/avlu-2/llms.txt) ve vitray unsurlarında [Batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) etkileriyle biçimsel ve dekoratif yenilikler taşımaktadır​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/18/KsphdQYRmOOcj9MWb1moXMProQcg8ivy.jpg) *Caminin İçinde Yer Alan Vitraylar (Fotoğraf: Duygu Şahinler)* ### **Mimari Özellikleri ve Yapısal Kurgusu** Cami, tipik İran mimarisine özgü olarak açık, yarı açık ve kapalı alanların hiyerarşik biçimde kurgulandığı bir yapıdır ve üç girişli bir plana sahiptir. Ortasında bir havuzun [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) aldığı [dikdörtgen](/tr/detay/dikdortgen-748450/llms.txt) avlu, kuzey ve güney eyvanları ile [doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) ve batı şebistanlarıyla çevrilidir. Bu şebistanlar yarı kapalı ibadet mekânlarıdır ve batı şebistanı süsleme ve işlevsellik açısından daha öne çıkmaktadır​. [Kubbe](/tr/detay/kubbe-2/llms.txt) unsuru, Şiraz’ın kültürel algısında yalnızca [kutsal](/tr/detay/kutsal-2/llms.txt) türbelerde yer aldığından bu camide kullanılmamıştır. Bunun yerine spiral formda sütunlar, mukarnaslı tavanlar ve [renkli](/tr/detay/renkli-47aad/llms.txt) vitraylar kullanılmıştır ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/18/ANcuBm8a0XZZGKKPCLumHrCSl1PT59xF.jpg) *Caminin İçinden Bir Görüntü (Fotoğraf: Duygu Şahinler)* ### **İç Mekân, Süsleme Sanatı ve Semboller** #### **Süsleme Teknikleri** Nasır el-Mülk Camisi, “Pembe Cami” olarak da anılmasını sağlayan pembe tonlu çiniler ve 1969 yılında eklenen renkli vitray pencereleri (orsi) ile tanınır. Caminin süslemelerinde yedi [renk](/tr/detay/renk-3/llms.txt) tekniğiyle üretilmiş mozaikler, alçı kabartmalar, çiçekli arabeskler, [yazı](/tr/detay/yazi-2/llms.txt) bordürleri ve detaylı natüralist motifler dikkat çeker. #### **Motiflerin Anlamları** Kullanılan motifler ağırlıklı olarak bitkisel formlardan (zambak, [gül](/tr/detay/gul-2/llms.txt), [çiçek](/tr/detay/cicek-3/llms.txt)-vazo kompozisyonları) ve [Kur](/tr/detay/kur-3/llms.txt)'[an](/tr/detay/an-2/llms.txt)-ı Kerim'den alınan yazı örneklerinden oluşur. İnsan ve [hayvan](/tr/detay/hayvan-2/llms.txt) figürlerine yer verilmemesi, caminin dinî karakteriyle uyumludur. Süslemelerde görülen spiral sütunlar [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) ağaçları, [cam](/tr/detay/cam-5/llms.txt) zeminine yansıyan ışıklar [Allah](/tr/detay/allah-5/llms.txt)'ın nurunu, tavan süslemeleri ise yedi kat göğü temsil etmektedir. Bu semboller caminin bir ibadet mekânı olmasının ötesinde, ilahi bir temsil alanı olarak kurgulandığını göstermektedir​. #### **Işık ve Renk Kullanımı** Caminin mimarisinde en dikkat çekici unsurlardan biri ışığın sanatsal bir öğe olarak kullanılmasıdır. Vitray pencereler sabah saatlerinde [güneş](/tr/detay/gunes-3/llms.txt) ışığını iç mekâna süzerken, renkli desenlerin zemin ve duvarlarda oluşturduğu gölgeler [adeta](/tr/detay/adeta-7cdd7/llms.txt) canlı tablolar meydana getirir. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), İslam sanatında ışığın “ilahi hakikatin simgesi” olmasına gönderme yapar. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/18/qYgw6TaQ9WcHd1Dem12I0CyBKMKr2Zq6.jpg) *Sabah Vitraylardan Yansıyan Işıklar (Fotoğraf: Duygu Şahinler)* Nasır el-Mülk Camii, İran mimarisinin görsel ve kültürel hafızasında [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir yer tutar. Kaçar döneminin estetik anlayışını ve Batı etkilerini bir araya getirir. Caminin mimari biçimi ve süsleme zenginliği, tarih boyunca mimarideki evrimi ve kültürel değerlerin sanata nasıl yansıdığını gözler önüne serer. ## Academic Sources and References 1. Allahyari, Nejla. Kaçar Dönemi Dini Mimarisinde İç Mekân Tasarımı ve Geleneksel Motifler: Nasır El-Mülk Camii Örneği. Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, 2020. ## Related Articles - [KAÇARLAR](//detay/kacarlar/llms.txt)