---
title: Mütekâmil
slug: mutekamil-523a4
url: /detay/mutekamil-523a4
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Mütekâmil
  type: dictionary
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - Olgunlaşmış
    - Mütekamil
    - Gelişmiş
author: Emirhan Polat
created_at: 2026-05-10T17:19:19.266437+03:00
updated_at: 2026-05-24T17:12:38.149894+03:00
---

# Mütekâmil

<!-- CONTEXT: Article Content for "Mütekâmil" -->

## Article Content

### **Köken**

**Arapça** "tam ve bütün olmak, eksiksizleşmek, kemale ermek" anlamlarına gelen **k-m-l** (**ك م ل**) kökünden türetilmiş ve "tekâmül eden, her yönden [gelişmiş](/tr/detay/gelisim-784d4/llms.txt)" manasını taşıyan *mutakāmil* (**متكامل**) sözcüğünden alıntıdır. Kelime, "tam idi" anlamındaki *kamala* (**كمل**) fiilinin *mutafāˁil* vezninde (VI. bab etken fiil sıfatı) yapılandırılmış formudur. Bu vezinsel yapı, kelimeye "kademeli bir süreçle olgunluğa erişme" ve "bütünleşme" anlamı katar.

### **Kullanım Alanları**

- **Sosyoloji ve Antropoloji:** Kurumları, değer yargıları ve toplumsal sözleşmesiyle yüksek bir olgunluk seviyesine ulaşmış, içsel dinamikleri dengeli olan toplum yapılarını betimlemek için kullanılır (Örn: Mütekâmil bir millet).
- **Biyoloji ve Doğa Bilimleri:** Evrimsel sürecini veya fiziksel büyüme evrelerini tamamlayarak biyolojik açıdan en karmaşık ve yetkin formuna ulaşmış organizmaların gelişim düzeyini ifade eder.
- **Hukuk ve Siyaset Bilimi:** Eksiklikleri giderilmiş, uygulama kabiliyeti yüksek ve toplumun ihtiyaçlarını her yönüyle kapsayan, "oturmuş" kanun ve sistemleri tanımlayan nitelikli bir terimdir.
- **Felsefe ve Tasavvuf:** Bireyin entelektüel ve ahlaki birikimini en üst seviyeye taşıması, karakterindeki pürüzleri gidererek "insan-ı kâmil" yolunda mesafe katetmiş, bütüncül bir kişiliğe bürünmüş olma halini niteler.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Mütekâmil" -->

## Academic Sources and References

1. “Mütekâmil.” Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2026. https://lugatim.com/s/M%C3%BCtek%C3%A2mil
2. “Mütekâmil.” Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2026.https://www.nisanyansozluk.com/kelime/m%C3%BCtek%C3%A2mil
3. “Mütekâmil.” Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2026. https://sozluk.gov.tr/?ara=M%C3%BCtek%C3%A2mil

<!-- CONTEXT: Related Articles for "Mütekâmil" -->

## Related Articles

- [Müsekkin](//detay/musekkin-9c72e/llms.txt)
- [Müteakip](//detay/muteakip-76dff/llms.txt)
- [Müstefit](//detay/mustefit-67eee/llms.txt)