---
title: Mütehakkim
slug: mutehakkim-0947c
url: /detay/mutehakkim-0947c
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Mütehakkim
  type: dictionary
  disambiguation: Mütehakkim: Hükmeden, baskın, zorla yönlendiren.  Arapça kökenli, otorite ve baskıyı anlatan kelime.
  categories:
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
    - name: Edebiyat
      slug: edebiyat
      url: /kategori/edebiyat
    - name: Tarih
      slug: tarih
      url: /kategori/tarih
  tags:
    - Mütehakkim
author: Pembe Öztürk
created_at: 2025-07-02T15:51:13.957617+03:00
updated_at: 2025-07-02T16:10:39.855421+03:00
---

# Mütehakkim

<!-- CONTEXT: Article Content for "Mütehakkim" -->

## Article Content

### **Köken**

*Mütehakkim* kelimesi, Arapça *ḥkm* kökünden türeyen *mutaḥakkim* (متحكّم) sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük, “[hükmetmek](/tr/detay/hukumran-50645/llms.txt), [tahakküm kurmak](/tr/detay/tahakkum-2/llms.txt), zorla yönlendirmek” anlamlarını taşıyan *ḥakama* (حَكَمَ) fiilinden türetilmiş, *mutafaˁˁil* vezninde bir etken fiil sıfatıdır. Dolayısıyla kelime, “kendi iradesini başkalarına zorla kabul ettiren, baskın davranan” anlamını hem gramatik hem semantik olarak taşır.

### **Kullanım Alanları**

- **Siyaset ve hukuk:** Otoriter yönetim biçimlerini veya keyfi güç kullanımını tanımlamak için geçer.
- **Toplum eleştirisi:** Ahlaki veya sosyal baskı mekanizmalarını eleştirirken birey ya da kurumları tanımlamakta kullanılır.
- **Edebiyat:** Roman ve tiyatro metinlerinde buyurgan ya da zorba karakterleri betimlemek için tercih edilir.
- **Felsefe ve ideoloji tartışmaları:** Birey üzerindeki tahakküm ilişkilerini tartışan kuramsal metinlerde “mütehakkim güç”, “mütehakkim söylem” gibi terkiplerle kullanılır.
- **Tarih yazımı:** Osmanlı veya modern dönem yönetici sınıflarının baskıcı yönünü anlatırken tarihi bir sıfat olarak kullanılır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Mütehakkim" -->

## Academic Sources and References

1. "Mütehakkim". Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2025. https://lugatim.com/s/M%C3%BCtehakkim."Mütehakkim". Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=M%C3%BCtehakkim."Mütehakkim". Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/m%C3%BCtehakkim.