--- title: Murgul (İlçe) slug: murgul-ilce-789b0 url: /detay/murgul-ilce-789b0 type: article language: Türkçe entity: primary: Murgul (İlçe) type: article disambiguation: Murgul: Artvin'in tarihi ilçesi. Madencilik, tarım ve doğal güzellikleriyle ünlü. Çoruh Vadisi'nde keşfedilecek çok şey var! categories: - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm tags: - karadeniz - Murgul - Artvin author: Emre Zengin created_at: 2025-04-19T21:36:47.872796+03:00 updated_at: 2025-04-20T15:54:26.989417+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/19/xDVO33CfF9YuLXXVzGWT1GCDz4CRYhS0.jpg --- # Murgul (İlçe) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Murgul (İlçe) ![Artvin Map Chart (5).png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/19/TsXYUwu86ibhWRX9RxYChRCidohUHCUm.png) | Field | Value | |-------|-------| | İl(ler) | Artvin | | Bölge(ler) | Doğu Karadeniz | | Belediye Başkanı(ları) | Mehmet Yıldırım | | Kaymakam | Zafer Şahin | ## Article Content **Murgul**, Türkiye’nin kuzeydoğusunda, Artvin iline bağlı bir ilçedir. İlçe merkezi 48 km uzaklıktaki Artvin–Yusufeli karayolu üzerinde, Çoruh Vadisi’nin eteklerinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alır. İl sınırları içinde doğuda Artvin, batıda Arhavi, kuzeyde Borçka ve güneyde Yusufeli ilçeleri bulunur; 406 km²’lik yüzölçümünün %50’si [orman](/tr/detay/orman-750517/llms.txt), %45’i mera ve kayalık, %5’i ise tarım alanıdır. [Merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) ile Damar beldesi olmak üzere 2 [belediye](/tr/detay/belediye-4/llms.txt) ve 10 köyden oluşur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/19/AbGh5Mfn6agMgvvzoVJ1KfgJi5gZGc6d.jpg) *Murgul (Kaynak: Murgul Belediyesi)* ### **Tarih** Murgul’un bilinen yerleşim geçmişi, [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) Karadeniz’in [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) ve kültürel mirasının bir parçası olarak 11. yüzyıla dek uzanmaktadır. [Bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), bu dönemde önce Gürcü Krallığı ve sonrasında Bizans etkisi altında kalmıştır. 1070’li yıllardan itibaren Büyük Selçuklu akınları ile [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) hakimiyetine girmiştir. 16. yüzyılda ise Osmanlı İmparatorluğu, Samtshe-Saatabago beyliğinin topraklarını fethederek Murgul Vadisi’ni Çıldır Eyaleti sınırlarına dahil etmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından bölge [Rusya](/tr/detay/rusya-2/llms.txt) İmparatorluğu’nun eline geçmiştir. Bu dönemde [nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt) hareketliliği yaşanmış, birçok [köy](/tr/detay/koy-3/llms.txt) göçlerle boşalmış, ancak ilerleyen yıllarda eski sakinlerinin bir kısmı geri dönmüştür. 1886 Rus nüfus sayımlarında köy isimlerine rastlansa da “Murgul” ismiyle bir yerleşim [henüz](/tr/detay/henuz/llms.txt) bulunmamaktadır. I. [Dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) Savaşı sonrası, 1918-1921 arasında Murgul, [kısa](/tr/detay/kisa/llms.txt) bir [süre](/tr/detay/sure-750120/llms.txt) [bağımsız](/tr/detay/bagimsiz-2/llms.txt) Gürcistan sınırlarında yer almış, 1921 Moskova Antlaşması ile resmen Türkiye’ye bırakılmıştır. Cumhuriyetin ilanıyla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) Murgul, önce Borçka’ya bağlı bir nahiye olmuş, bu statü zamanla Artvin merkeze bağlanarak sürdürülmüştür. O dönemdeki nahiye merkezi [bugün](/tr/detay/bugun-2/llms.txt) “Damar” olarak bilinen köydü. Murgul ise, [maden](/tr/detay/maden/llms.txt) işletmelerinin gelişmesiyle birlikte köy olarak yapılandırılmıştır. 1933 tarihli “Köylerimiz” kitabında ilk kez Murgul ismine rastlanmaktadır. 1964 yılında “Murgul” ismi yabancı kökenli olduğu gerekçesiyle “Göktaş” olarak değiştirilmiş, [fakat](/tr/detay/fakat/llms.txt) bu değişiklik [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) ömürlü olmamış, 1987 yılında “Murgul” adıyla ilçe statüsü kazanmıştır. ### **Coğrafya ve İklim** Murgul, Çoruh Vadisi’nin yükselen eteklerini ve sarp [dağ](/tr/detay/dag-3/llms.txt) silsilelerini kapsayan bir coğrafyaya sahiptir. [Arazi](/tr/detay/arazi-4/llms.txt) büyük ölçüde orman ve yaylalarla kaplı olup, yer yer dik yamaçlar oluşturur. İlçede tipik Karadeniz iklimi [hüküm](/tr/detay/hukum-2/llms.txt) sürer; nemli ve ılıman yazlar, yağışlı kışlarla karakterizedir. ### **Nüfus‑Demografi** 2024 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre Murgul’un toplam nüfusu 6331’dir; bu nüfusun 4935’i merkezde, 1396’sı köylerde yaşar. İlçede merkez ve Damar olmak üzere 2 belediye ile 10 köy bulunmaktadır. ### **Ekonomi** Murgul ekonomisi, Damar beldesindeki bakır işleme tesisi başta olmak üzere madencilik faaliyeti ile tarım, hayvancılık ve ormancılığa dayanır. Tarım arazisinin sınırlı olması, ilçe halkını madencilik ve ormancılığa yönlendirmiştir. ### **Turizm – Kültür – Mutfak** Başlıca turizm alanları ve etkinlikleri şunlardır: - **Murgul Esenköy Camii**: Esenköy’deki bu Osmanlı dönemi camii, yöreye özgü taş işçiliği örneklerindendir. - **Kuş Gözetleme**: İlçe sınırlarındaki yüksek platolar, Mart–Kasım aylarında göçmen kuş geçit noktasıdır ve izleme imkânı sunar. - **Yayla ve Doğa Yürüyüşü**: İlçenin orman ve çayırlık alanları, yayla turizmi ve doğa yürüyüşü için elverişlidir. Murgul halkının madencilik, tarım, hayvancılık ve ormancılıkla şekillenen yaşam biçimi, ilçe kültürünün temelini oluşturur. Artvin yöresine özgü [mutfak](/tr/detay/mutfak-2/llms.txt) ürünleri Murgul’da da yaygındır: - **Süt ve süt ürünleri**: peynir kuymağı, kaymak kuymağı - **Dağ otları ve sebzeler**: dağ pancarı, ebegümeci, yaban semiz otu; lahana ve asma yaprağı sarmaları - **Hamur işleri**: Laz böreği, katmer, erişte, hınkal - **Et ve taneli yemekler**: kavurma, şiş kebap, keşkek, herisa - **Tatlılar ve çorbalar**: hasuta, ballı lokum, püşürük çorbası. Murgul, Çoruh Vadisi’nin dağ eteklerinden yükselen ormanlık alanlarla madencilik tesislerini bir arada barındıran; hem endüstriyel hem de ekoturizm potansiyeli taşıyan nadir ilçelerden biridir. ## Academic Sources and References 1. Artvin Valiliği Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Kuş Gözetleme.” Erişim tarihi 19 Nisan 2025. Link 2. Artvin Valiliği Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Murgul Esenköy Camii.” Erişim tarihi 19 Nisan 2025. Link 3. Artvin Valiliği Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Murgul.” Erişim tarihi 19 Nisan 2025. Link 4. Artvin Valiliği Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Yöre Mutfağı.” Erişim tarihi 19 Nisan 2025. Link 5. Murgul Belediyesi. Tarihçe. Erişim tarihi 19 Nisan 2025. Link 6. Türkiye Cumhuriyeti Dahiliye Vekâleti. Köylerimiz: Köy Kanunu tatbik olunan ve olunmayan köy isimlerini alfabe sırasıyla gösterir. İstanbul: Matbaacılık ve Neşriyat Türk Anonim Şirketi, 1933. Erişim 20 Nisan 2025. Link 7. Türkiye İstatistik Kurumu. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS), 2024. Murgul İlçesi. Erişim tarihi 19 Nisan 2025. Link