--- title: Mukabele slug: mukabele-9af1b url: /detay/mukabele-9af1b type: dictionary language: Türkçe entity: primary: Mukabele type: dictionary categories: - name: İslam slug: islam url: /kategori/islam tags: - hatim - Mukabele - camii - Ramazan author: Emirhan Polat created_at: 2026-02-19T13:24:44.339532+03:00 updated_at: 2026-02-23T12:37:40.804603+03:00 --- # Mukabele ## Article Content ### **Köken** Arapça taraf ve cihet bildiren *ḳbl* kökünden gelen, “karşılaşma, [karşılık](/tr/detay/mukabil-b0b29/llms.txt)” anlamındaki **muḳābala(t)** (مقابلة) sözcüğünden alıntıdır. Bu kelime, Arapça “yöneldi” manasındaki **ḳabala** (قَبَلَ) fiilinin *mufāˁala(t)* vezninde üçüncü masdarıdır. ### **Kullanım Alanları** - **Dinî ve Tasavvufi Literatür:** İslam geleneğindeki hatim programlarını, hafızların karşılıklı tilavetini ve dervişlerin bir araya gelerek icra ettikleri zikir veya semâ ayinlerini tanımlarken kullanılır. - **Sosyal İlişkiler ve Ahlak:** Bireyler arası iletişimde bir nezakete, selamlamaya veya eyleme aynı şekilde karşılık verme (mukabele-i bi'l-misil) durumlarını ifade eder. - **Filoloji ve Metin Eleştirisi:** Yazma eserlerin kopyalarını asıl nüshalarla karşılaştırıp hataları ayıklama sürecinde teknik bir işlem adı olarak yer alır. - **Mimari ve Estetik:** Yapıların bölümleri arasındaki simetriyi, parçaların birbirine bakacak şekilde konumlanmasını ve görsel dengeyi betimlemede kullanılır. ## Academic Sources and References 1. “Mukabele.” Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 19 Şubat 2026. https://lugatim.com/s/Mukabele 2. “Mukabele.” Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 19 Şubat 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/Mukabele 3. “Mukabele.” Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 19 Şubat 2026. https://sozluk.gov.tr/?ara=mukabele ## Related Articles - [Sahur](//detay/sahur-2c1a2/llms.txt)