--- title: Muğla (İl) slug: mugla-il-2 url: /detay/mugla-il-2 type: article language: Türkçe entity: primary: Muğla (İl) type: article disambiguation: Muğla: Ege'nin incisi! Bodrum, Marmaris gibi ünlü tatil beldelerini kapsayan tarihi ve doğal güzellikleriyle büyüleyici bir il. categories: - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Halikarnassos - Ekonomi - Antik kentler - Turizm - Bodrum - Fethiye - Karya - Muğla - Marmaris author: Ahmet Dağ created_at: 2025-02-15T15:19:08.949678+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:01:27.251042+03:00 --- # Muğla (İl) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Muğla ![muğla.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/02/15/ObeopeOZhKYyqm7HT8xQrvrdWkyBo0Xv.png) | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Sayısal) | 12.655 | | Vali(ler) | İdris Akbıyık | | Ülke(ler) | Türkiye | | Plaka Kodu(Sayısal) | 48 | | İklim(ler) | Akdeniz | | Bölge(ler) | Ege | | Nüfus(Sayı) | 1.066736 | | Alan Kodu(Sayısal) | 0252 | | Büyükşehir Belediye Başkanı | Osman Gürün | ## Article Content [Muğla](/tr/detay/mugla-2/llms.txt), Türkiye Cumhuriyeti'nin Ege Bölgesi'nde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan, topraklarının bir kısmı Akdeniz Bölgesi'ne uzanan bir ildir. Ortaca, Dalaman, Fethiye, Marmaris, Datça ve [Bodrum](/tr/detay/bodrum-2/llms.txt) [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) uluslararası üne sahip turistik bölgeleri ile bilinir. İlin yüzölçümü 12.654 km² olup, idari olarak 13 ilçe, 14 [belediye](/tr/detay/belediye-4/llms.txt) ve 568 mahalleden oluşur. Nüfusu yaklaşık 1.050.000 civarında olmakla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), turizm sezonunda bu sayı 3-4 milyona ulaşabilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/15/ynfyzbFGbj57p7p0XLoMD5B7KcsVhj2W.jpeg) *Muğla Doğa Manzarası* ### **Tarih** Muğla'nın tarihi M.Ö. 3000 yıllarına kadar uzanmaktadır. İlk çağlarda bölgeye Karia halkı yerleşmiş ve Karia adı verilmiştir. Hititler tarafından Lugga olarak anılan [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), Frigler, Lidyalılar, Persler, Makedonlar, Roma ve Bizans egemenliklerini yaşamıştır. 1284 yılında [Menteşe](/tr/detay/mentese-2/llms.txt) [Bey](/tr/detay/bey-5/llms.txt)'in fethiyle [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) egemenliğine girmiştir. 1391'de Osmanlı'ya katılan bölge, 1402'de Timur tarafından Menteşe Beyliği'ne verilmiş, 1425'te Osmanlı egemenliği kesinleşmiştir. Muğla adının, Selçuklu komutanı Muğlu Bey'den geldiği rivayet edilmektedir. #### **Türk Egemenliği Öncesi Muğla** Antik Karia Bölgesi, Muğla'nın en eski yerleşim alanıdır. Bölgeye M.Ö. 3400'lerde Karialılar gelmiştir. Muğla ve Milas, Karia'nın [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) şehirleridir. M.Ö. 334'te Büyük İskender'in gelişiyle bölge [Makedonya](/tr/detay/makedonya-2/llms.txt)'ya katılmış, sonrasında Roma ve Bizans egemenliği yaşanmıştır. #### **Türk Göçleri ve Menteşe Beyliği** Malazgirt Zaferi sonrasında [Türkmenler](/tr/detay/turkmenler-2/llms.txt) Muğla'ya yerleşmiştir. Menteşe Bey, 1284'te bölgeyi Bizans'tan alarak beyliğini kurmuştur. Germiyan'dan gelen Türkmenlerle bölgenin demografik yapısı güçlenmiştir. Ekonomisi tarım, hayvancılık ve [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) ticaretine dayanan beylik, 1391'de Osmanlı'ya katılmıştır. #### **Osmanlı Dönemi** Muğla, Osmanlı döneminde tarım, hayvancılık ve ticaretle gelişmiştir. 1522'de [Rodos](/tr/detay/rodos-2/llms.txt) Seferi sırasında Kanuni [Sultan](/tr/detay/sultan-2/llms.txt) [Süleyman](/tr/detay/suleyman-2/llms.txt) şehri ziyaret etmiştir. Evliya Çelebi, 17. yüzyılda Muğla'yı "Karabağlar'ı ancak [Malatya](/tr/detay/malatya-2/llms.txt)'da Aspuz ve [Konya](/tr/detay/konya-2/llms.txt)'da [Meram](/tr/detay/meram-f8c05/llms.txt) bağları benzeri" diyerek övmüştür. #### **Milli Mücadele Dönemi** Muğla, 11 [Mayıs](/tr/detay/mayis-748394/llms.txt) 1919'da İtalyan işgaline uğramış, 1921'de işgal sona ermiştir. Menteşeliler Müdafaa-i [Vatan](/tr/detay/vatan/llms.txt) Cemiyeti kurulmuş, Muğlalı Serdengeçtiler mücadelenin önemli unsurlarından olmuştur. #### **Cumhuriyet Dönemi** Cumhuriyet'in ilanından sonra eğitim, tarım ve turizm alanlarında önemli adımlar atılmıştır. 1980'lerde turizm projeleriyle uluslararası tanınırlık artmıştır. Günümüzde Muğla, tarihi mirası ve doğal güzellikleriyle Türkiye'nin önemli şehirlerinden biridir. ### **Coğrafya** Muğla, Türkiye'nin güneybatı köşesinde yer alır. Kuzeyinde Aydın, kuzeydoğusunda Denizli ve [Burdur](/tr/detay/burdur-2/llms.txt), doğusunda [Antalya](/tr/detay/antalya-2/llms.txt) ile komşudur. Güneyinde Akdeniz, batısında ise Ege Denizi bulunur. Türkiye'nin en [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) kıyı şeridine sahip olan Muğla, 1.500 km'yi aşan [sahil](/tr/detay/sahil-751282/llms.txt) hattına sahiptir. İlde Bafa Gölü ve [Köyceğiz Gölü](/tr/detay/koycegiz-golu-2/llms.txt) gibi önemli göllerin yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) Çine Çayı, Esen Çayı ve Dalaman Çayı gibi akarsular yer alır. ### **İklim** Muğla'da 800 metre yüksekliğe kadar Asıl Akdeniz İklimi, daha yüksek bölgelerde ise Akdeniz [Dağ](/tr/detay/dag-3/llms.txt) İklimi görülür. Yazları sıcak ve [kurak](/tr/detay/kurak-03cac/llms.txt), kışları ise ılık ve yağışlı geçer. Özellikle [kış](/tr/detay/kis-4/llms.txt) mevsimi ve geçiş dönemlerinde yoğun yağış alan ilde, alçak kesimlerde [yağmur](/tr/detay/yagmur-748500/llms.txt), yüksek kesimlerde ise [kar](/tr/detay/kar-5/llms.txt) görülür. Yıllık yağış miktarı 1.000 mm'nin üzerindedir. İklimsel özellikleri nedeniyle Muğla, [orman](/tr/detay/orman-750517/llms.txt) alanı bakımından Türkiye'nin en zengin illerinden biridir. ### **Nüfus ve İlçeler** Muğla, 6360 sayılı [kanun](/tr/detay/kanun-3/llms.txt) ile büyükşehir statüsüne [geçmiş](/tr/detay/gecmis-750335/llms.txt) ve 13 ilçeden oluşmuştur. İlçeleri ve ilçe nüfusları şunlardır: - Bodrum: 203.035 - Dalaman: 51.088 - Datça: 25.866 - Fethiye: 182.280 - Kavaklıdere: 10.834 - Köyceğiz: 41.205 - Marmaris: 96.589 - Menteşe: 99.158 - Milas: 145.678 - Ortaca: 52.345 - Seydikemer: 62.789 - Ula: 24.567 - Yatağan: 48.901 ### **Ekonomik Yapı** Muğla ekonomisi başlıca turizm ve tarıma dayanır. Enerji ve madencilik sektörlerinde de faaliyetler mevcuttur. **Turizm:** Muğla, 400'ü Turizm İşletme Belgeli olmak üzere 3.600'den fazla konaklama tesisine ve 260.000'in üzerinde [yatak](/tr/detay/yatak-748668/llms.txt) kapasitesine sahiptir. Bodrum, Marmaris, Fethiye gibi turizm merkezlerinin yanı sıra Datça, Köyceğiz, Dalyan, Ölüdeniz, Saklıkent ve Sedir Adası gibi doğal güzellikler ile her yıl milyonlarca turisti ağırlar. **Tarım:** Muğla, arıcılıkta dünyanın önemli merkezlerinden biridir. Marmaris, çam balı üretimi ile [dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) çapında tanınır ve Türkiye'deki çam balı üretiminin %90'ını karşılar. Deniz [kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) balıkçılığı üretiminde Türkiye'de birinci sıradadır. [Narenciye](/tr/detay/narenciye-2/llms.txt), [zeytin](/tr/detay/zeytin/llms.txt) ve sığla yağı üretimi de ekonomide önemli yer tutar. **Sanayi:** Muğla'da [sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) sektörü sınırlıdır. Yatağan, Yeniköy ve Kemerköy [Termik](/tr/detay/termik/llms.txt) Santralleri enerji üretiminde öne çıkar. Fethiye'de [krom](/tr/detay/krom-3/llms.txt) madeni, Yatağan'da [linyit](/tr/detay/linyit-2/llms.txt) yatakları ve [mermer](/tr/detay/mermer-2/llms.txt) ocakları bulunur. Dalaman'daki Mopak Kağıt Fabrikası da ilin önemli sanayi kuruluşları arasındadır. ### **Turizm** #### **Muğla İli Antik Kentleri ve Ören Yerleri** ##### **1. Letoon Antik Kenti (Seydikemer)** [Letoon](/tr/detay/letoon-750714/llms.txt) Antik Kenti, Likya'nın dini merkezi olup M.Ö. 7. yüzyılda kurulmuştur. Leto, Apollon ve Artemis'e adanmış tapınakları ile dikkat çeker. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer almakta ve Likya Yolu üzerinde bulunmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/15/DFQr9DuR1BeV0TtOVjjSJj9xemYQzzgZ.webp) *Letoon Antik Kenti* ##### **2. Halikarnassos (Bodrum)** Halikarnassos, Dorlar tarafından kurulmuş ve M.Ö. 1000 yılına dayanan tarihi ile dikkat çeker. Karya Satraplığı'nın başkentidir ve Mausoleum burada yer almaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/15/0MOBrFPHPjwLUMD9QzneruysfvSHeqVM.jpeg) *Halikarnassos Antik Kenti* ##### **3. Physkos (Marmaris)** Marmaris'in antik adı olan Physkos, Karia'nın liman kenti olarak bilinir. Asartepe'de antik kalıntılar mevcuttur. ##### **4. Telmessos (Fethiye)** Telmessos, Likya uygarlığının önemli kentlerinden biridir. M.Ö. 2. binyıla dayanan tarihi ile kaya mezarları ve antik tiyatrolarıyla dikkat çeker. ##### **5. Kaunos (Köyceğiz)** Köyceğiz Gölü kıyısında yer alan [Kaunos Antik Kenti](/tr/detay/kaunos-antik-kenti/llms.txt), [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) açısından önemli bir [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) olmuştur. Kaya mezarları ve antik surlar dikkat çekicidir. ##### **6. Knidos (Datça)** [Knidos](/tr/detay/knidos-749868/llms.txt), Dor uygarlığının merkezi olup Afrodit Tapınağı ile ünlüdür. M.Ö. 2000’lere kadar uzanan geçmişi vardır. ##### **7. Hyllarima (Kavaklıdere)** Hyllarima Antik Kenti, Roma döneminden kalma tiyatrosu ile dikkat çeker. Leleg yapılarına benzer surlar bulunmaktadır. ##### **8. Lagina (Yatağan)** Lagina'daki Hekate Tapınağı, Karya'nın önemli dini merkezlerinden biridir. ##### **9. Kyllandos (Ula)** M.Ö. 6. yüzyıla ait Kyllandos Antik Kenti, Ula ilçesinde bulunmaktadır. ##### **10. Ortaca ve Dalaman** Bu bölgelerde arkeolojik ve doğal sit alanları bulunmaktadır. Antik kentler sınırlı olsa da tarih boyunca Pers, Roma ve Bizans etkisi görülmektedir. ##### **11. Milas Antik Kentleri** Milas çevresinde Labranda, [Euromos](/tr/detay/euromos-850f5/llms.txt), Herakleia ve İasos antik kentleri bulunmaktadır. Gümüşkesen [Mezar](/tr/detay/mezar-750492/llms.txt) Anıtı dikkat çeken yapılar arasındadır. Muğla'daki antik kentler ve ören yerleri bu şekilde sıralanmaktadır. ### **Kültür ve Sanat** Muğla'da 103 antik ören yeri bulunmaktadır. Karia'nın en önemli mimari yapılarından Halikarnassos'taki Mausoleum, Dünyanın Yedi Harikası'ndan biri olarak kabul edilir. Helenistik ve Roma dönemlerine ait eserler, Milas'taki Beçin Kalesi ve Menteşe Beyliği döneminden kalma yapılar tarihi zenginliği ortaya koyar. Yöresel [halk oyunları](/tr/detay/halk-oyunlari/llms.txt) arasında zeybekler, teke ve [kaşık](/tr/detay/kasik-3/llms.txt) oyunları öne çıkar. [Türkü](/tr/detay/turku-3/llms.txt) repertuvarında [gurbet](/tr/detay/gurbet-2/llms.txt) havaları, semahlar ve gemici türküleri sıkça yer alır. Geleneksel yemekleri arasında Püryan Kebabı, Milas Keşkeği, Bodrum [Paşa](/tr/detay/pasa-2/llms.txt) Makarnası, Datça Mürdümerik Çorbası ve Harnup Pekmezi bulunur. ## Academic Sources and References 1. Muğla Valiliği. "Muğla İl Resmi Web Sitesi." Erişim tarihi: 15 Şubat 2025. http://www.mugla.gov.tr/.Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). "Resmi İstatistikler ve Veriler." Erişim tarihi: 15 Şubat 2025. https://www.tuik.gov.tr/.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. "Muğla İli Kültür ve Turizm Bilgileri." Erişim tarihi: 15 Şubat 2025. https://mugla.ktb.gov.tr/.MapChart. "Harita Oluşturma Aracı." Erişim tarihi: 15 Şubat 2025. https://www.mapchart.net/index.html.